خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: این لحظه، تقریباً هیچکس در جهان نمیداند جنگ تهاجمی که ائتلاف صهیونیستی-آمریکایی علیه جمهوری اسلامی ایران به راه انداخته تا چه اندازه ممکن است گسترش یابد. پس از شکستها و عقبنشینیهای قابلتوجهی که این ائتلاف در برابر پایداری چشمگیر ایران متحمل شده و نیز خسارتهای غیرمنتظرهای که با وجود سانسور شدید نظامی به سطوح بیسابقهای در حوزه تجهیزات و نیروی انسانی رسیده، توسل به گزینههای «انتحاری» در سایه حضور شخصیتی خودشیفته مانند دونالد ترامپ و متحد او که تحت تعقیب دادگاه کیفری بینالمللی است، دور از انتظار به نظر نمیرسد.
بهویژه آنکه آمریکا و رژیم صهیونیستی پس از ناکامی در پیشبرد یک رویارویی صرفاً نظامی، به مرحله هدف قرار دادن زیرساختهای ایران وارد شدهاند؛ از تخریب مناطق صنعتی گرفته تا مراکز علمی، بهداشتی و مذهبی.
دامنه این اقدامات حتی به تخریب آثار تاریخی و مناطق باستانی نیز کشیده شده و تهدیدهای «دیوانهوار» رئیسجمهور آمریکا برای هدف قرار دادن نیروگاهها، چاههای نفت و هر آنچه مردم ایران طی بیش از ۴۷ سال پس از انقلاب خود ساختهاند، ادامه یافته است.
با وجود خوشبینی برخی نسبت به نزدیک بودن پایان جنگ و کاهش پیامدهای آن برای منطقه و جهان که بر پایه اظهارات متناقض و آشفته رئیسجمهور آمریکا شکل گرفته، هیچ نشانه واقعی از تحقق چنین سناریویی دیده نمیشود. بهویژه آنکه آمریکا و اسرائیل به دنبال دستیابی به یک دستاورد بزرگ و تعیینکننده هستند؛ دستاوردی که بدون آن، شکست در جنگ برایشان قطعی تلقی خواهد شد.
چنین وضعیتی میتواند به تحولات ژئوپلیتیکی گستردهای در منطقه منجر شود؛ از جمله احتمال خروج آمریکا از منطقه و عقبنشینی چشمگیر پروژه توسعهطلبانه اسرائیل که بنیامین نتانیاهو وعده آن را داده بود.
در صورت تداوم جنگ در بازه زمانی طولانیتر، میتوان انتظار داشت که این ائتلاف به سراغ فهرست جدیدی از اهداف در ایران برود؛ بهویژه اهدافی که مستقیماً زندگی شهروندان را تحت تأثیر قرار میدهد. هدف از این اقدام، افزایش فشار بر مردم برای شورش علیه نظام اسلامی است؛ رویکردی که از ابتدای جنگ تاکنون با شکست مواجه شده و برعکس، موجب افزایش همبستگی میان مردم و حاکمیت شده است.
یکی از اهداف احتمالی میتواند تأسیسات شیرینسازی آب در ایران باشد؛ تأسیساتی که در مناطق گستردهای پراکندهاند و از منابع متنوعی تغذیه میشوند، امری که میتواند اثر هر حمله احتمالی را کاهش دهد.
اما آنچه قابل مهار نخواهد بود، پاسخ ایران بر اساس اصل «چشم در برابر چشم» است. این پاسخ بهطور قطع تأسیسات آبشیرینکن اسرائیل را هدف قرار خواهد داد؛ تأسیساتی که عمدتاً در محدودهای جغرافیایی کوچک، بهویژه در سواحل دریای مدیترانه متمرکز شدهاند و نسبت به بسیاری از اهدافی که پیشتر توسط موشکهای ایرانی منهدم شدهاند مانند پایگاههای هوایی، مراکز امنیتی و کارخانههای پتروشیمی در حیفا و نقب آسیبپذیرتر هستند.
پروژههای آبشیرینکن در «اسرائیل»
منابع آب در فلسطین اشغالی متنوع و بسته به مکان و زمان متفاوت است. باران منبع اصلی آب به شمار میرود که سفرههای زیرزمینی را تغذیه میکند؛ علاوه بر آبراههها، رودخانهها و سیلابها که در آبیاری گسترده زمینهای کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرند. فصل بارش از سپتامبر تا مارس هر سال ادامه دارد و میزان آن در مناطق مختلف متفاوت است و سالانه حدود شش میلیارد مترمکعب برآورد میشود.
علاوه بر آب باران، چشمهها (بیش از ۱۵۰۰ چشمه) نیز وجود دارند که ظهور آنها به عوامل زمینشناسی و توپوگرافی وابسته است. بیش از ۹۰٪ آنها در شمال و مرکز فلسطین پراکنده شدهاند، در حالی که جنوب کمتر از ده درصد را به خود اختصاص داده است.
سیلابها و آبهای زیرزمینی نیز بخشی از آب فلسطین را تأمین میکنند. در فلسطین هشت حوضه اصلی مانند حوضه دریاچه طبریه، جلیل غربی، کرمل، شمال شرقی، ساحلی، حوضه نقب و وادی عربه وجود دارد.
با این حال، به دلیل ناپایداری و عدم ثبات ذخایر آبی فلسطین (که بیشتر آن توسط رژیم صهیونیستی به سرقت میرود) و تأثیرپذیری آن از شرایط اقلیمی و طبیعی که در مکانها و زمانهای مختلف متفاوت است، رژیم صهیونیستی خود را نیازمند منابع آبی دیگر یافت؛ بهویژه پس از گسترش پروژههای کشاورزی و صنعتی نیازمند آب. از این رو به ساخت تصفیهخانههای آبشیرینکن دریایی روی آورد تا کمبود را جبران کند.
رژیم صهیونیستی ساخت اولین تصفیهخانه آبشیرینکن را در دهه ۱۹۸۰ براساس توافق با آمریکا آغاز کرد. این تصفیهخانه با استفاده از روش تقطیر تبخیری چندمرحلهای ساخته شد. این تصفیهخانه که در کنار نیروگاه اشکول احداث شده بود، در سال ۱۹۸۱ افتتاح شد و با ظرفیت ۲۰ هزار مترمکعب در روز، پمپاژ آب شیرین را آغاز کرد.
در سال ۱۹۹۷، نخستین سامانه آبشیرینکن دریایی با استفاده از روش «اسمز معکوس» در شهر ایلات در جنوب فلسطین اشغالی ساخته شد که آب مورد نیاز ساکنان آن شهر را تأمین میکرد.
اما به دلیل افزایش تقاضا برای آب به سبب کمبود باران، در اواخر دهه ۱۹۹۰ بحث احداث تصفیهخانههایی در امتداد دشت ساحلی فلسطین اشغالی آغاز شد. در دسامبر ۱۹۹۹، کمیته اقتصادی رژیم صهیونیستی به ریاست وزیر دارایی وقت «آبراهام شوحط» مأمور ایجاد مجموعهای از تصفیهخانهها و نیز ارائه طرحی برای ساخت شش تأسیسات آبشیرینکن با شوری پایین به حجم ۱۱۷ میلیون مترمکعب شد.
در سال ۲۰۰۰، نخستین تأسیسات آبشیرینکن در محل شرکت خطوط لوله عسقلان/ایلات در ساحل شهر عسقلان احداث شد. مناقصه ساخت این تصفیهخانه، استفاده از روش «ساخت، بهرهبرداری و انتقال» را الزام میکرد. پس از آن در سال ۲۰۰۱ تصفیهخانه «بلماچیم» و سپس تصفیهخانههای «ناحل سوریک»، «الخضیره» و «اسدود» ساخته شدند.
در پایان دهه اول قرن بیست و یکم و به منظور آمادگی برای راهاندازی پنج تصفیهخانه ساخته شده در نزدیکی دریای مدیترانه، شرکت «مکوروت» شروع به احداث یک خط انتقال قطری جدید کرد؛ سامانهای که تأسیسات ساخته شده در ساحل را به سامانه آب محلی در سایر نقاط رژیم متصل میساخت. هزینه این پروژه بیش از دو میلیارد شکل برآورد شد.
در دسامبر ۲۰۲۲، شرکت «مکوروت» و اداره آب رژیم صهیونیستی، سامانه جدیدی برای انتقال آب شیرین شده از دریا به دریاچه طبریه با هزینه حدود یک میلیارد شکل راهاندازی کردند.
هدف از این اقدام حفظ تراز دریاچه طبریه بود که با سالهای خشکسالی تغییر میکند تا بتوان منبع طبیعی آب و مخزن ملی آب را در شرایط اضطراری حفظ کرد؛ همچنین حفظ منبع تأمین آب در طول سال برای نیازهای مختلف اقتصاد و نیز تبدیل دریاچه به یک مخزن راهبردی آب برای استفاده در مواقع کمبود شدید.
پس از احداث پنج تصفیهخانه یادشده، ساخت دو تصفیهخانه جدید در جلیل غربی و شهر ریشون لتسیون در جنوب «تلآویو» در کنار تصفیهخانه اصلی «ناحل سوریک» آغاز شد. این هفت تصفیهخانه پس از تکمیل دو تصفیهخانه آخر، سالانه حدود ۹۰۰ میلیون مترمکعب (حدود ۹۰٪ نیازهای آبی رژیم صهیونیستی) تولید خواهند کرد.
تصفیهخانههای آبشیرینکن در سرزمینهای اشغالی:
۱- تصفیهخانه عسقلان:
این تصفیهخانه در ساحل شهر اشغالی عسقلان واقع شده و حدود شش کیلومتر با نوار غزه، ۴۲ کیلومتر با کرانه باختری، ۱۷۴ کیلومتر با خاک لبنان و ۱۶۲۰ کیلومتر با تهران فاصله دارد.
این تأسیسات با روش اسمز معکوس کار میکند و آبی با کیفیت بسیار بالا برای شرب تولید مینماید.
تولید سالانه آن حدود ۱۱۹ میلیون مترمکعب است. فعالیت خود را در ۴ آگوست ۲۰۰۵ آغاز کرد و در آن سال بیش از ۲۴ میلیون مترمکعب آب ارائه داد. از آن زمان، آب شرب خط «یرکون–نقب» را از طریق خط قطری و نیز منابع قدیمی تصفیهخانه تأمین میکند.
در بازه ژانویه تا فوریه ۲۰۱۶، این تأسیسات حداقل دو بار به دلیل آلودگی آب دریا ناشی از مشکلات تصفیه فاضلاب در نوار غزه (به سبب محاصره رژیم صهیونیستی که مانع ورود ملزومات تعمیر و نگهداری تصفیهخانههای غزه شده بود) تعطیل شد.
۲- تصفیهخانه اسدود:
این تصفیهخانه در منطقه صنعتی شمال شهر «اسدود» واقع شده و ۳۴ کیلومتر با غزه، ۲۶ کیلومتر با کرانه باختری، ۱۴۶ کیلومتر با لبنان و ۱۶۰۰ کیلومتر با ایران فاصله دارد.
آب شرب با کیفیت بالا برای سامانه آب ملی فراهم میکند و ظرفیت تولید سالانه آن حدود ۱۰۰ میلیون مترمکعب است.
۳- تصفیهخانه «بلماچیم» :
در منطقه «بلماچیم» در ساحل شهر «تلآویو» واقع شده و با روش اسمز معکوس کار میکند و سالانه حدود ۹۰ میلیون مترمکعب تولید دارد.
فاصله آن تا غزه ۴۴ کیلومتر، تا کرانه باختری ۲۷ کیلومتر، تا لبنان ۱۳۵ کیلومتر و تا ایران ۱۵۹۲ کیلومتر است.
این تصفیهخانه در منطقه صنعتی بلماچیم با سرمایهگذاری حدود ۷۰ میلیون دلاری توسط گروه تخصصی «ویا ماریس» ساخته شد.
سنگ بنای آن در نوامبر ۲۰۰۴ گذاشته شد و بانک «هاپوعالیم» ۷۸٪ سرمایهگذاری ساخت (۸۰ میلیون دلار) را تأمین کرد.
فعالیت خود را در می ۲۰۰۷ با ظرفیت سالانه ۳۰ میلیون مترمکعب آغاز کرد. در پایان ۲۰۱۰ به ۴۵ میلیون و در ابتدای ۲۰۱۳ به ۹۰ میلیون مترمکعب در سال افزایش یافت.
۴- تصفیهخانه «ناحل سوریک» :
با روش اسمز معکوس کار میکند و سالانه حدود ۱۵۰ میلیون مترمکعب تولید دارد. در حدود یک کیلومتری جنوب کارخانه شابادان، نزدیک «ناحل سوریک» در منطقه «ریشون لتسیون» جنوب «تلآویو» واقع شده است.
فاصله آن تا غزه ۴۵ کیلومتر، تا کرانه باختری ۲۵ کیلومتر، تا لبنان ۱۳۷ کیلومتر و تا ایران ۱۵۹۴ کیلومتر است.
ساخت آن در ژانویه ۲۰۱۱ آغاز شد و تأمین آب شرب را در آگوست ۲۰۱۳ شروع کرد. هزینه ساخت حدود ۱/۴ میلیارد شکل بود.
۵- تصفیهخانه «الخضیره» :
در امتداد مسیر رودخانه الخضیره، در ضلع جنوبی مجتمع نیروگاه «اوروت رابین» در همان شهر ساخته شد و هنگام افتتاح، بزرگترین تصفیهخانه جهان محسوب میگشت.
ساخت آن در سال ۲۰۰۷ آغاز شد و در ۲۳ دسامبر ۲۰۰۹ با نرخ تولید ۱۲۷ میلیون مترمکعب در سال افتتاح گردید. فاصله آن تا غزه ۱۰۴ کیلومتر، تا کرانه باختری ۱۸ کیلومتر، تا لبنان ۷۳ کیلومتر و تا ایران حدود ۱۵۵۸ کیلومتر است.
۶- تصفیهخانه «ناحل سوریک -۲-» (چاه مریم) :
این تصفیهخانه هنوز در حال ساخت است. مناقصه آن در سال ۲۰۲۰ منتشر شد و پس از تکمیل، بزرگترین تصفیهخانه آبشیرینکن جهان خواهد بود؛ سالانه ۲۰۰ میلیون مترمکعب تولید خواهد داشت و هزینه کل آن ۲/۵ میلیارد شکل است.
در نزدیکی تصفیهخانه «ناحل سوریک -۱-» در ساحل «ریشون لتسیون» جنوب تلآویو واقع شده و در کنار آن نیروگاه اختصاصی ۱۵۰ مگاواتی برای تأمین برق و بخار ساخته میشود.
فاصله آن تا غزه حدود ۴۵ کیلومتر، تا کرانه باختری ۲۵ کیلومتر، تا لبنان ۱۳۵ کیلومتر و تا ایران ۱۵۹۵ کیلومتر است.
۷- تصفیهخانه «جلیل غربی» :
منطقه «جلیل غربی» سالها از کمبود باران رنج میبرد و همچنین به دلیل مشکلات متعدد و هزینه بالای ساخت زیرساخت انتقال آب از فراز ارتفاعات کرمل، نمیتوانست آب شیرین شده از تصفیهخانههای جنوبی دریافت کند.
از این رو در سال ۲۰۲۳ ساخت تصفیهخانهای در نزدیکی شهر «نهاریا» (هنوز در حال ساخت) با تولید سالانه ۱۰۰ میلیون مترمکعب آغاز شد که منطقه شمالی را به طور منظم از آب با کیفیت خوب تأمین خواهد کرد و ظرفیت تولید آبشیرینکن رژیم صهیونیستی را ۱۳٪ افزایش میدهد.
تصفیهخانه «جلیل غربی» در نزدیکی کیبوتس «شافی تسیون» (نزدیک جاده شماره ۴) در شمال فلسطین اشغالی واقع شده، حدود ۱۷۴ کیلومتر با غزه، ۴۷ کیلومتر با کرانه باختری، تنها ۱۴ کیلومتر با لبنان و ۱۵۲۲ کیلومتر با ایران فاصله دارد.
بررسی آمارها نشان میدهد تأسیسات شیرینسازی آب در اسرائیل از حساسترین زیرساختهای حیاتی این رژیم هستند. از دست رفتن این منابع میتواند پیامدهایی جبرانناپذیر به همراه داشته باشد، بهویژه در شرایطی که دیگر منابع آبی نیز از ثبات کافی برخوردار نیستند.
در این میان، پرسش اصلی این است: آیا اسرائیل در سایه ریاست بنیامین نتانیاهو و ائتلاف راستگرای افراطی، به سمت آغاز «جنگ آب» پیش خواهد رفت؟ و آیا ناکامی در دستیابی به اهداف جنگ، این رژیم و متحد آمریکاییاش را به هدف قرار دادن تأسیسات آبی ایران سوق خواهد داد؟ آن هم پس از ضربات بیسابقه ایران به تأسیسات نظامی، اقتصادی، صنعتی و نفتی آنها در چارچوب سیاست «چشم در برابر چشم» ایران؟
پاسخ این پرسشها احتمالاً در روزها و هفتههای آینده، نه در تحلیلها، بلکه در میدانهای نبرد مشخص خواهد شد؛ جایی که نشانهها از احتمال گسترش جنگ به سطوحی خطرناکتر از وضعیت کنونی حکایت دارد.
نظر شما