حجت الاسلام دکتر سید عیسی مسترحمی، رئیس مدرسه عالی قرآن و علوم جامعهالمصطفی، در گفتگو با خبرنگار فرهنگ و اجتماع خبرگزاری شبستان با اشاره به تبیین جایگاه «وطن» و «آیینهای ملی» در انسجام اجتماعی اظهار کرد: دیدگاههایی که ملیگراییِ مثبت را در تضاد با دین میبینند، با استناد به سیره پیامبر اکرم (ص) و آیات قرآن؛ علاقه به سرزمین و افتخارات ملی، نه تنها مذموم نیست، بلکه از نشانههای ایمان و ابزارهای اصلی ایجاد «وفاق و شادی اجتماعی» است.
شادیهای ملی؛ چسب انسجام اجتماعی
وی با بازخوانی دیدگاههای مرحوم رهبر معظم انقلاب آیت الله خامنه ای درباره عوامل شادی، گفت: در بررسی عوامل شادیآفرین، به مؤلفههایی برمیخوریم که مستقیماً با هویت ملی گره خوردهاند. برای نمونه، پیروزی یک ورزشکار در المپیک و اهتزاز پرچم، پدیدهای ملی است که فراتر از سلیقهها، تمام ایرانیان را حول یک محور جمع میکند. این رویدادهای ملی، قدرت عجیبی در ایجاد وفاق و نزدیک کردن دلها به یکدیگر دارند.
حجت الاسلام مسترحمی افزود: حتی مراسمهای مذهبی ما نیز جنبه ملی پیدا کردهاند. وقتی از ماه رمضان سخن میگوییم، در واقع از “ایرانِ اسلامی در ماه رمضان” حرف میزنیم؛ جریانی که تمام جامعه را درگیر میکند و فرصتی فراهم میآورد تا مردم از احوال هم باخبر شوند و کدورتها را کنار بگذارند.
فلسفه نوروز؛ بازگشت به فطرت و رهایی از تفرقه
وی در تبیین جایگاه نوروز بیان کرد: در روایات از نوروز به عنوان “عید” یاد شده است. عید در لغت به معنای بازگشت است؛ بازگشت انسان به فطرت پاک خویش. نوروز یعنی افرادی که در طول سال دچار تفرقه شده بودند، دوباره گرد هم میآیند و وفاق ایجاد میکنند.
وی با تمجید از هوشمندی ایرانیان در انتخاب زمان این عید گفت: ایرانیها چقدر دقیق عمل کردند که آغاز سال خود را با “انقلاب خورشیدی” و دگرگونی طبیعت همزمان کردند. این انطباق با نظم آفرینش، نشان از پویایی فرهنگ این سرزمین دارد.
پاسخ قرآن به منتقدان ملیگرایی
رئیس مدرسه عالی قرآن و علوم جامعهالمصطفی با انتقاد از کسانی که میان دین و ملیت جبههگیری میکنند، تصریح کرد: برخی تا نام ملیت و نمادهای سرزمین میآید، موضع تند میگیرند که اینها دینی نیست. اما قرآن هرگز چنین نمیگوید. قرآن علاقه به وطن و سرزمین را بهطور گسترده تأیید میکند. روایت معروف “حبّ الوطن من الایمان” ریشه در همین نگاه دارد. برخی خواستند وطن را به آخرت تعبیر کنند، اما اگر مقصود پیامبر (ص) آخرت بود، میفرمودند: 《حبّ الآخرة》؛ چرا از واژه وطن استفاده کردند؟
رئیس مدرسه عالی قرآن جامعهالمصطفی با اشاره به شأن نزول آیه ۸۵ سوره قصص، داستانی شنیدنی از هجرت پیامبر مطرح کرد: «زمانی که پیامبر (ص) هنگام هجرت از مکه خارج میشدند، با حسرت به پشت سر نگریستند و فرمودند: مکه! تو وطن من بودی، اینجا به دنیا آمدم و چقدر به این سرزمین علاقهمندم.” همانجا خداوند آیه نازل کرد: «انَّ الَّذی فَرَضَ عَلَیْکَ الْقُرْآنَ لَرادُّکَ إِلی مَعادٍ»؛ یعنی آن خدایی که قرآن را بر تو واجب کرد، تو را دوباره به همین شهر (مکه) برمیگرداند.
وی خاطرنشان کرد: اگر علاقه به وطن، پرچم و آیینهای نیکویِ گذشتگان امری منفی بود، خداوند به پیامبر نمیفرمود تو را برمیگردانیم، بلکه میفرمود: داری به شهر بهتری (مدینه) میروی. این وعده بازگشت، یعنی خداوند درخواست و علقه پیامبر به وطنش را به رسمیت شناخت و آن را امضا کرد. پس آیینهایی مثل نوروز که بستر این پیوندهاست، دقیقاً در مسیر ارزشهای الهی قرار دارد.
حجت الاسلام مسترحمی با بیان اینکه دین و ملیت دو بال برای رسیدن به وفاق ملی هستند گفت: وفاداری به نمادهای ملی و پاسداشت آیینهایی چون نوروز، نه تنها با ایمان در تضاد نیست، بلکه ریشه در سیره نبوی دارد؛ چرا که هر پدیدهای که بتواند «امت» را دور هم جمع کند و «شادی و همدلی» بیافریند، مورد تایید قرآن کریم است.
نظر شما