«علی دارابی»، معاون میراث فرهنگی و قائممقام وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، در گفتوگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری شبستان با اشاره به مهمترین برنامههای این وزارتخانه در ماه مبارک رمضان اظهار کرد: فراهم کردن زمینه برگزاری مراسم معنوی در بناهای تاریخی-مذهبی اعم از مساجد، تکایا، امامزادهها و حسینیههای تاریخی، اولویت اصلی وزارتخانه در این ایام است.
وی افزود: در این راستا، هماهنگیهای بینبخشی میان ادارات کل میراثفرهنگی، سازمان اوقاف و امور خیریه، سازمان تبلیغات اسلامی و مرکز رسیدگی به امور مساجد برای برگزاری مراسم با حفظ اصالت و صیانت از بناها در دستور کار قرار گرفته است.
دارابی با اشاره به برگزاری آیینهای معنوی در سالهای گذشته تصریح کرد: همانگونه که در سالهای اخیر شاهد بودیم، مراسم شبهای احیا در برخی مساجد تاریخی شاخص کشور برگزار شده است. امسال نیز این برنامه با قوت بیشتر و با محوریت مساجدی که قابلیت پذیرش جمعیت و برخورداری از شرایط فنی مناسب را دارند، دنبال خواهد شد.
قائممقام وزیر میراثفرهنگی با اشاره به توجه ویژه به میراث ناملموس گفت: با توجه به ثبت جهانی دو عنصر مهم «نوروز» و «افطاری و سنتهای اجتماعی و فرهنگی وابسته آن»، برنامههایی برای معرفی این آیینها در جوار بناهای تاریخی تدارک دیده شده است تا گردشگران ضمن بازدید از آثار تاریخی، با آداب و رسوم اصیل ایرانی-اسلامی نیز آشنا شوند.
معاون میراث فرهنگی درباره استفاده از ظرفیت مساجد تاریخی در شبهای قدر خاطرنشان کرد: مهمترین اقدام معاونت میراثفرهنگی در حوزه مساجد، تدوین پرونده ثبت جهانی آنها در یونسکو است. بیش از سه سال است که کارگروهی تخصصی با انجام بررسیهای میدانی، وضعیت مساجد تاریخی کشور را ارزیابی کردهاند که در نهایت از میان بیش از ۲۰۰ مسجد تاریخی، ۴۰ مسجد واجد معیارهای ثبت جهانی در ۱۴ استان انتخاب شدهاند. این پرونده در مرحله نهایی تدوین قرار دارد و پس از تکمیل، به یونسکو ارسال خواهد شد.
دارابی تأکید کرد: استفاده از ظرفیت مساجد تاریخی برای شبهای پرفیض قدر نیازمند تمهیداتی است که هم قداست این ایام حفظ شود و هم پایداری کالبدی بناها تضمین گردد. بر همین اساس، مراسم احیا در مساجد دارای شرایط لازم از نظر استحکام بنا، تأسیسات و دسترسی، با همکاری هیئتامنا و تحت نظارت کارشناسان میراثفرهنگی برگزار میشود تا از هرگونه آسیب احتمالی جلوگیری شود.
وی با اشاره به الگوهای موفق استانی افزود: تجربه شهرستانهایی مانند تربتحیدریه در میزبانی از مراسم شبهای قدر در مساجد تاریخی، نشاندهنده امکان اجرای موفق این طرح با رعایت ملاحظات فنی و حفاظتی است.
قائممقام وزیر میراثفرهنگی همچنین از اجرای برنامههای مکمل در کنار مراسم احیا خبر داد و گفت: برگزاری ختم قرآن و دیگر برنامههای مذهبی به همت کانونهای فرهنگی و هنری مساجد، میتواند مساجد تاریخی را در طول ماه مبارک رمضان به پایگاههای فعال قرآن و عترت تبدیل کند.
معاون میراث فرهنگی در پاسخ به این پرسش که چگونه میتوان از ظرفیت بناهای تاریخی برای تقویت جلوههای جشنگونه رمضان در کشورهای اسلامی بهره برد، اظهار کرد: احیای سنتهای فراموششدهای همچون سحرخوانی، آیین گرگیعان در جنوب کشور و آیینهای ویژه افطار در خانههای تاریخی، ظرفیت بالایی برای معرفی فرهنگ رمضان دارد و ثبت جهانی «افطاری و سنتهای اجتماعی و فرهنگی وابسته آن» در سال ۱۴۰۲ نقطه عطفی در این مسیر به شمار میرود.
دارابی ادامه داد: طراحی تورهای «گردشگری معنوی» با محوریت بناهای تاریخی نیز در دستور کار است تا گردشگران بتوانند تجربهای متفاوت از یک شب ماه رمضان در جوار این بناها داشته باشند و در آیینهای فرهنگی مناطق مختلف کشور مشارکت کنند.
وی با اشاره به اهمیت فضاسازی مناسب تصریح کرد: نورپردازی ملایم و متناسب با هویت تاریخی بناها و بهرهگیری از المانهای بصری مرتبط با رمضان در محوطه این آثار، میتواند به تقویت شور و حال معنوی و اجتماعی کمک کند.
قائممقام وزیر میراثفرهنگی درباره میزان آمادگی مساجد تاریخی برای میزبانی از مراسمهای ماه مبارک رمضان بهویژه شبهای قدر گفت: آمادهسازی این اماکن هر ساله در آستانه ماه رمضان و همزمان با دهه تکریم و غبارروبی مساجد با مشارکت هیئتامنا، بسیج و کانونهای فرهنگی-هنری انجام میشود.
وی یادآور شد: تجارب سالهای اخیر در رعایت پروتکلهای بهداشتی، بهویژه در دوران شیوع کرونا، چارچوب مناسبی برای برگزاری مراسم با رعایت نکات ایمنی فراهم کرده است. اولویت برگزاری مراسم با مساجدی است که امکان استفاده از صحن و حیاط (فضای باز)، تهویه مناسب و ظرفیت کافی را داشته باشند و مساجدی که فاقد این شرایط باشند، صرفاً به فعالیتهای عبادی فردی اختصاص خواهند یافت.
نظر شما