خبرگزاری شبستان، گروه بین الملل: با نزدیک شدن به اذان مغرب در کشورهای حوزه خلیج فارس، سفرههایی گسترده میشود که در عین شباهت، امضای فرهنگی هر کشور را با خود دارد؛ خرما برای گشودن روزه، کاسهای سوپ در مرکز سفره و سمبوسهای که بوی آن با خاطره رمضان گره خورده است. در این گزارش، شاخصترین خوراکهای رمضانی در عربستان، امارات، کویت، قطر، بحرین و عمان مرور میشود؛ غذاهایی که هر سال، هویت مشترک و در عین حال متمایز این منطقه را بازتولید میکنند.
عربستان سعودی؛ تنوع اقلیم، تنوع سفره
سفره رمضانی در عربستان بازتابی از گستره جغرافیایی و تنوع فرهنگی این کشور است. در منطقه نجد، غذاهای متشکل از گندم در صدر قرار دارند؛ «جریش» از قدیمیترین و پرطرفدارترین خوراکهای رمضان به شمار میرود. در کنار آن «قرصان»، «مطازیز» و «ثرید» نیز جایگاه ویژهای دارند و «شوربة الحب» (سوپ گندم) از پیشغذاهای ثابت افطار است. سمبوسه نیز تقریباً در هیچ خانهای غایب نیست.
در حجاز، تنوع فرهنگی تاریخی منطقه در سفره نمایان است؛ «سلیق»، «هریس»، «فول» و «تمیس» حضوری پررنگ دارند و در پایان افطار، «لقیمات» و «معصوب» زینتبخش سفرهاند.
در جنوب کشور «عصیده» و «عریکه» و غذاهای گوشتی سنتی مانند «حنیذ» و «مندی» برجستهاند و در شرق عربستان نیز «مجبوس» و «بلالیط» با حالوهوای خلیجی دیده میشود. با وجود این تنوع، خرما و قهوه عربی عنصر مشترک همه خانههاست.
امارات؛ سادگی با عمق سنت
سفره رمضانی در امارات با سادگی و ریشهداری شناخته میشود. «هریس» که ساعتها با گندم و گوشت پخته میشود، نماد صبر و همبستگی اجتماعی است. «ثرید» و «مجبوس» نیز از غذاهای اصلی افطار به شمار میروند.
«بلالیط» با طعم شیرین و عطر هل و زعفران گاه در سحری سرو میشود و «لقیمات» با شیره خرما یا عسل، پایانبخش شیرین سفره است. سنت تبادل غذا میان همسایگان نیز همچنان زنده است.
کویت؛ طعم خلیجی با رنگوبوی محلی
در کویت، «هریس» و «مجبوس» ارکان اصلی افطارند و «تشریب» بهعنوان امتداد فرهنگ «ثرید» جایگاه خاصی دارد. انواع سوپ، بهویژه عدس و سبزیجات، در کنار سمبوسه، بخشی جداییناپذیر از سفره است.
در بخش دسر، «لقیمات»، «بثیث» و «درابیل» تنوعی از شیرینیهای سنتی را عرضه میکنند. پس از افطار، دیوانیهها به کانون گفتوگوهای اجتماعی و فرهنگی بدل میشود؛ جایی که غذا و گفتوگو در هم میآمیزند.
قطر؛ پیوند دریا و بیابان در یک سفره
سفره قطری با محیط خلیجی خود همخوان است اما ریشههای دریایی و بدوی را نیز بازتاب میدهد. «هریس»، «ثرید» و «مجبوس» در افطار نقش محوری دارند و استفاده از ادویههای محلی، یادآور تاریخ تجارت دریایی است.
در میان شیرینیها، «لقیمات» و «خنفروش» محبوبیت ویژهای دارند. مجالس رمضانی قطر نیز همچنان جایگاه اجتماعی خود را حفظ کردهاند.
بحرین؛ آمیزهای از خلیج، ایران و هند
سفره بحرین متأثر از پیشینه تجاری این کشور است و ردپای آشپزی ایرانی و هندی در آن دیده میشود. «هریس» و «مجبوس» در کنار انواع سمبوسه بر سفره رمضان مینشینند و «حلوا بحرینی» پایانی شاخص برای افطار است.
بازارهای سنتی نیز در این ماه رونق ویژهای میگیرند و تبادل غذا میان خانوادهها تقویت میشود.
سلطنت عمان؛ میراث دریایی و کوهستانی
در عمان، «هریس» و «ثرید» از پایههای سفرهاند و غذاهای برنجی ادویهدار، بازتاب ارتباط تاریخی با شرق آفریقا و هند است.
«عرسیه» در مناسبتهای دینی جایگاه ویژه دارد و «شواء» هرچند بیشتر با عید پیوند خورده، در برخی سفرههای رمضانی نیز دیده میشود. «حلوا عمانی» همراه قهوه، نماد مهماننوازی در شبهای رمضان است.
هویت مشترک، طعمهای متمایز
در سراسر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، عناصر مشترکی چون خرما، سوپ و سمبوسه دیده میشود و غذاهایی مانند «هریس»، «مجبوس»، «لقیمات» و «ثرید» حافظه غذایی مشترک منطقه را شکل میدهد. اما، هر کشور با شیوه طبخ و آیینهای پیرامونی، امضای فرهنگی خود را حفظ کرده است.
با وجود شتاب زندگی مدرن، این خوراکها همچنان پلی میان گذشته و حالاند؛ پلی که سفره رمضان را به فضایی برای بازتاب هویت، همبستگی و گرمای روابط اجتماعی در جهان خلیج فارس تبدیل میکند.
نظر شما