به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، با نزدیک شدن ماهی که در حافظه ایرانیان همواره با صدای مناجات سحرگاهی و چراغهای روشن مساجد شناخته میشود، شهرها آرامآرام چهرهای متفاوت به خود میگیرند. ماه رمضان فصلی است که در آن ریتم زندگی اجتماعی، فرهنگی و معنوی جامعه دچار تغییر میشود و مسجد، بیش از هر زمان دیگری، به کانون تپنده محلهها بدل میگردد. در چنین روزهایی، آمادهسازی خانههای خدا نشانهای از آمادگی یک شبکه گسترده مردمی برای میزبانی از ماهی است که سنت، ایمان و همبستگی اجتماعی را به هم پیوند میزند.
در این میان، کانونهای فرهنگی هنری مساجد به عنوان بازوان فرهنگی و اجتماعی مسجد، نقشی فراتر از اجرای برنامههای مناسبتی بر عهده دارند. این کانونها در سالهای اخیر کوشیدهاند مسجد را به بستری برای گفتوگوی فرهنگی، تربیت نسل جوان، ترویج کتابخوانی، فعالیتهای قرآنی و همیاری اجتماعی تبدیل کنند. ماه رمضان، به دلیل ظرفیت ویژه معنوی و اجتماعی خود، فرصتی استثنایی برای تقویت این کارکردهاست؛ فرصتی که میتواند پیوند مسجد با زندگی روزمره مردم را عمیقتر کند.
امسال نیز در آستانه ماه ضیافت الهی، برنامهریزیهای گستردهای در سطح مساجد استان فارس در حال شکلگیری است؛ برنامههایی که از آیینهای قرآنی و تربیتی تا فعالیتهای حمایتی و رسانهای را در بر میگیرد و تلاش دارد مخاطبان متنوعی از کودکان و نوجوانان تا خانوادهها و فعالان فرهنگی را درگیر کند.امسال نیز در آستانه ماه ضیافت الهی، برنامهریزیهای گستردهای در سطح مساجد استان فارس در حال شکلگیری است؛ برنامههایی که از آیینهای قرآنی و تربیتی تا فعالیتهای حمایتی و رسانهای را در بر میگیرد و تلاش دارد مخاطبان متنوعی از کودکان و نوجوانان تا خانوادهها و فعالان فرهنگی را درگیر کند. این رویکرد نشان از آن دارد که مسجد، به عنوان یک نهاد اجتماعی پویا، مأموریت دارد در لحظات معنوی سال، نقش فعالتری در ساماندهی فرهنگی و تقویت سرمایه اجتماعی ایفا کند.
در چنین فضایی، اعلام جزئیات برنامههای رمضانی کانونهای فرهنگی هنری مساجد فارس را میتوان بخشی از یک حرکت سازمانیافته برای احیای کارکردهای چندلایه مسجد دانست؛ حرکتی که میکوشد میان عبادت، فرهنگ، آموزش و همیاری اجتماعی پلی پایدار برقرار کند و ماه رمضان را به فرصتی برای تجربه جمعی معنویت و مسئولیت اجتماعی تبدیل سازد. ادامه این گزارش به تشریح این برنامهها و اهداف پیشبینیشده برای ماه پیشرو میپردازد.
با نزدیک شدن ماه رمضان، مساجد دوباره به یکی از اصلیترین کانونهای تحرک اجتماعی و فرهنگی شهر تبدیل میشوند؛ فضایی که در آن عبادت، آموزش، همدلی اجتماعی و برنامههای تربیتی در هم تنیده میشود. در استان فارس، این نقشآفرینی امسال با برنامهریزی گسترده کانونهای فرهنگی هنری مساجد پررنگتر از گذشته دنبال میشود؛ برنامههایی که تلاش دارند ماه ضیافت الهی را از یک مناسبت صرف عبادی، به تجربهای جمعی، فرهنگی و اجتماعی برای خانوادهها و بهویژه نسل نوجوان تبدیل کنند.
در همین چارچوب، مدیر ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد فارس از مجموعهای متنوع از برنامههای رمضانی رونمایی کرده که نشان میدهد نگاه به مسجد، نگاهی چندبعدی و مبتنی بر پیوند معنویت با نیازهای روز جامعه است.
مسجد؛ محور برنامههای قرآنی و تربیتی رمضان
حجتالاسلام حسین امیدی مدیر ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد فارس در تشریح فضای آمادهسازی مساجد میگوید: کانونهای مساجد استان «با همراهی و همدلی همه اصحاب و فعالان مسجد»، در روزهای پایانی شعبان با غبارروبی و عطرافشانی، خانههای خدا را برای میزبانی از ماه رمضان مهیا کردهاند. این آمادهسازی مقدمهای برای اجرای برنامههایی است که محور آن ترویج فرهنگ قرآنی و تقویت حضور اجتماعی مسجد تعریف شده است.
«نشر و گسترش فرهنگ و مفاهیم قرآنی در ماه نزول قرآن»، توجه ویژه به نماز جماعت و حضور فعال اعضای کانونها در صفوف نماز، بهرهگیری از رهنمودهای امامین انقلاب و تقویت جایگاه مسجد در تحکیم بنیان خانواده، از محورهای اصلی برنامههاست.به گفته او، «نشر و گسترش فرهنگ و مفاهیم قرآنی در ماه نزول قرآن»، توجه ویژه به نماز جماعت و حضور فعال اعضای کانونها در صفوف نماز، بهرهگیری از رهنمودهای امامین انقلاب و تقویت جایگاه مسجد در تحکیم بنیان خانواده، از محورهای اصلی برنامههاست. رویکردی که حاکی از آن است سیاستگذاری فرهنگی مساجد تلاش دارد عبادت را با آموزش، گفتوگو و تربیت اجتماعی پیوند بزند.
از جزءخوانی تا حلقههای کتاب؛ رمضانِ چندلایه در مساجد
بدنه برنامههای رمضانی، ترکیبی از فعالیتهای سنتی و ابتکارات فرهنگی است. امیدی از برگزاری مراسم جزءخوانی و تفسیر قرآن کریم به عنوان ستون اصلی برنامهها یاد میکند؛ آیینی که در بسیاری از محلهها به محفلی برای پیوند نسلها تبدیل میشود.
در کنار آن، طرحهایی مانند «مسجد، پایگاه قرآن»، معرفی کتاب در قالب «شنبههای کتاب»، حلقههای کتابخوانی جمعی، جشن روزهاولیها و نشستهای تربیتی و پاسخ به شبهات اعتقادی پیشبینی شده است. مدیر ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد فارس تأکید میکند این برنامهها با هدف «جذب نونهالان و نوجوانان با شیوههای جذاب و بدیع» طراحی شدهاند؛ موضوعی که بیانگر تلاش برای بازتعریف نقش مسجد در زیست فرهنگی نسل جدید است.
دیدار با خانواده شهدا و جانبازان نیز بخشی از برنامههای این ماه است؛ اقدامی که پیوند میان معنویت رمضان و فرهنگ ایثار را تقویت میکند.
رمضان؛ میدان همدلی اجتماعی
یکی از مهمترین ابعاد برنامههای امسال، تمرکز بر حمایت اجتماعی است. امیدی با اشاره به الگوگیری از سیره امام حسن مجتبی (ع) میگوید توجه به خانوادههای نیازمند در این ماه با قوت بیشتری دنبال میشود.
او توضیح میدهد برنامههای «کمکهای مؤمنانه» و طرح «سفره کریمانه» با مشارکت اهالی محله اجرا خواهد شد؛ افطاریهای سادهای که علاوه بر کارکرد حمایتی، به تقویت حس همبستگی محلی کمک میکند. این بخش از برنامهها نشان میدهد مسجد همچنان میتواند نقش تاریخی خود را به عنوان پناهگاه اجتماعی و محل مشارکت مردمی حفظ کند.
برنامههای «کمکهای مؤمنانه» و طرح «سفره کریمانه» با مشارکت اهالی محله اجرا خواهد شد؛ افطاریهای سادهای که علاوه بر کارکرد حمایتی، به تقویت حس همبستگی محلی کمک میکند. پیوند مسجد و رسانه
امسال بُعد رسانهای فعالیتها نیز پررنگتر شده است. امیدی از تولید برنامههای رادیویی با همکاری صداوسیمای مرکز فارس خبر میدهد که به وقت افطار پخش خواهد شد. این برنامهها به معرفی فعالیتهای کانونها میپردازد و تجربههای موفق مساجد را به مخاطبان گستردهتر منتقل میکند.
در سطح مدیریتی نیز از کانونها خواسته شده فعالیتهای خود را در سامانه «بچههای مسجد» ثبت کنند تا امکان رصد، انعکاس رسانهای و الگوسازی فراهم شود. این سازوکار، نوعی شبکهسازی فرهنگی در میان مساجد ایجاد میکند.
مناسبتهای رمضانی؛ تقویم فشرده معنویت
مدیر ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد فارس به تراکم مناسبتهای مهم ماه رمضان اشاره میکند و میگوید: از وفات حضرت خدیجه (س) و ولادت امام حسن مجتبی (ع) تا لیالی قدر، شهادت امیرالمؤمنین (ع)، روز قدس، تحویل سال نو و عید فطر مساجد برای هر یک از این مناسبتها برنامههای ویژهای تدارک دیدهاند تا فضای معنوی ماه، پیوستگی و عمق بیشتری پیدا کند.
«زندگی با آیهها»؛ تلاش برای زیست قرآنی
یکی از برنامههای شاخص امسال، مشارکت کانونها در طرح ملی «زندگی با آیهها» است؛ پویشی که بر تبیین ۳۰ آیه محوری قرآن تمرکز دارد. امیدی این طرح را تلاشی برای «مستحکمتر کردن مبانی اعتقادی مخاطبان» میداند و معتقد است تسلط بر این آیات میتواند قرآن را از سطح تلاوت، به متن زندگی روزمره منتقل کند.
مسجد؛ استمرار حیات فرهنگی حتی در بحران
نکته قابل توجه دیگر، برگزاری برنامههای رمضانی در مساجدی است که در ماههای گذشته آسیب دیدهاند. امیدی اعلام میکند محافل قرآنی و ختم قرآن در این مساجد به یاد شهدا برگزار خواهد شد؛ اقدامی نمادین که پیام تداوم حیات معنوی مسجد را حتی در شرایط دشوار منتقل میکند.
رمضان امسال قرار است میدان تجربهای چندبعدی باشد؛ از قرآن و نماز تا کتاب، رسانه، همیاری اجتماعی و تربیت نسل جوان. آنچه از سخنان امیدی برمیآید، تلاشی سازمانیافته برای بازتعریف مسجد به عنوان جایی است که معنویت، فرهنگ و مسئولیت اجتماعی در کنار هم معنا پیدا میکنند.
نظر شما