او که شعرش عبادت بود

به گزارش خبرنار خبرگزاری شبستان در آذربایجان‌شرقی، زنده‌یاد استاد عابد تبریزی از چهره‌های شاخص شعر آیینی و ولایی معاصر است که جایگاهی ممتاز در ادبیات فارسی و آذربایجان دارد. شاعری که تلفیق کم‌نظیری از دانش ادبی، بینش دینی، معرفت عرفانی و اخلاص ولایی را در آثار خود متجلی ساخت و نامش در شمار برجسته‌ترین شاعران قرن اخیر ایران ثبت شد.

استاد بهاءالدین خرمشاهی، ادیب و حافظ‌پژوه برجسته، با اشاره به عظمت شعر استاد عابد، او را شاعری می‌داند که تمام همت خود را عاشقانه در مسیر شعر نهاده و طراز سخنش با برجسته‌ترین شاعران معاصر هم‌سنگ است. به باور او، مثنوی‌های استاد عابد یادآور آثار بلندپایه نظامی است و شعر مهدوی وی از حیث حلاوت و طراوت، تداعی‌گر سخن سعدی شیرازی است.

خرمشاهی، استاد عابد را «ذخیرة‌الله برای این روزگار» می‌خواند و آرزو می‌کند مجموعه کامل آثار چاپ‌شده و منتشرنشده او به صورت کلیات در ایران منتشر شود.

از منظر شخصیتی، دکتر مهدی پور، استاد دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز، استاد عابد را انسانی صاحب فضائل اخلاقی والا معرفی می‌کند؛ شخصیتی متواضع، آرام، بی‌ادعا و صمیمی که در عین اهل خلوت و راز و نیاز بودن، از جامعه و مسئولیت اجتماعی خود کناره نمی‌گرفت. به گفته او، استاد عابد در میان شاعران جایگاه «پیر و مرشد» داشت و در تربیت شاگردان و علاقه‌مندان، با جدیت و دلسوزی عمل می‌کرد.

مهدی پور، بزرگ‌ترین امتیاز استاد عابد را ولایت‌مداری و عشق عالمانه و شورانگیز به اهل بیت(ع) می‌داند؛ سرمایه‌ای جاودانه که شعر او را از بسیاری از آثار هم‌عصرانش متمایز ساخته است.

وی معتقد است تبحر استاد عابد در علوم ادبی، دینی و عرفانی، همراه با آشنایی عمیق با زبان‌ها و ادبیات فارسی، عربی و ترکی، موجب شده شعر او هم از حیث صورت و هم از نظر معنا در جایگاهی رفیع قرار گیرد. به باور او، استاد عابد با بهره‌گیری از سبک‌های گوناگون شعر فارسی، در نهایت به زبانی مستقل و صاحب‌سبک دست یافته است.

در حوزه شعر آیینی، آثار استاد عابد به‌ویژه ترکیب‌بندهای بلند او، نمونه‌ای کم‌نظیر از تلفیق استحکام شعر کهن و روانی بیان معاصر است. ترکیب‌بندی که به توحید، نبوت، ولایت و حماسه عاشورا می‌پردازد، از نگاه صاحب‌نظران به‌تنهایی برای اثبات نبوغ شعری و وسعت دانش او کفایت می‌کند.

استاد جمشید علیزاده، حافظ‌شناس و شهریارپژوه، با نگاهی تاریخی به شعر رثایی، استاد عابد تبریزی را در کنار حجت‌الاسلام نیر، از نوابغ شعر آیینی در ۱۵۰ سال اخیر می‌داند. او با انتقاد از عوام‌زدگی و ضعف‌های ادبی و گاه شرعی در بخشی از شعر رثایی معاصر، تأکید می‌کند که استاد عابد با حفظ شأن ائمه اطهار(ع)، شعری فاخر، متعهد و عمیق ارائه کرده است.

به باور علیزاده، استاد عابد محصول یک بستر تاریخی، فرهنگی و اجتماعی خاص بود و ظهور چنین چهره‌هایی نیازمند فراهم شدن شرایطی ویژه است.

او همچنین یادآور می‌شود که شعر رثایی تنها یکی از ابعاد شخصیت خلاق استاد عابد است و آثار او نقطه عطفی در تاریخ شعر ایران و آذربایجان به شمار می‌رود.

زنده‌یاد استاد عابد تبریزی شاعری جامع‌الاطراف، ولایی و صاحب‌سبک بود که شعرش نه‌تنها بازتاب ایمان و معرفت شخصی او، بلکه نماینده قله‌ای از شعر آیینی متعهد در روزگار معاصر است؛ قله‌ای که همچنان می‌تواند الهام‌بخش نسل‌های آینده شاعران باشد.