خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- همزمان با فرارسیدن یازدهم شعبانالمعظم، سالروز ولادت باسعادت حضرت علیاکبر(ع)، جوان رشید کربلا و نماد کامل ایمان، بصیرت و فداکاری، بار دیگر نگاهها به جایگاه جوان در منظومه فکری اسلام معطوف میشود. روزی که بهدرستی در تقویم رسمی کشور به نام «روز جوان» نامگذاری شده است تا یادآور نقش تعیینکننده نسل جوان در ساخت آینده جامعه اسلامی باشد.
حضرت علیاکبر(ع) نهتنها فرزند امام حسین(ع)، بلکه آیینه تمامنمای پیامبر اکرم(ص) در خلق، خُلق و منطق بود و در اوج جوانی، راهی را برگزید که تا همیشه تاریخ، معیار حقطلبی، وفاداری و مسئولیتپذیری باقی مانده است.
ولادت این جوان عاشورایی، فرصتی مغتنم برای بازخوانی مفهوم «جوانی تراز اسلامی» و پاسخ به این پرسش اساسی است که جوان امروز چگونه میتواند در میانه چالشهای فکری، فرهنگی و اجتماعی عصر حاضر، هویت دینی، نشاط، عقلانیت و تعهد اجتماعی را در کنار یکدیگر حفظ کند.
همزمان با فرارسیدن سالروز ولادت باسعادت حضرت علیاکبر(ع) و روز جوان، حجتالاسلام محمدحسین تابعی، کارشناس مذهبی و دبیر شبکه هیأت و تشکلهای دینی استان خراسان جنوبی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان، به تبیین ابعاد شخصیتی حضرت علیاکبر(ع) پرداخت و با نگاهی تحلیلی، این شخصیت بزرگ عاشورایی را الگویی زنده و کاربردی برای جوان امروز معرفی کرد؛ الگویی که نهتنها در تاریخ، بلکه در متن زندگی معاصر قابل بازخوانی و الگوگیری است.
علیاکبر(ع)، تجلی کامل انسان الهی و آیینه پیامبر(ص)
حجتالاسلام تابعی با اشاره به فرمایش مشهور امام حسین(ع) درباره فرزندشان گفت: امام حسین(ع) در توصیف علیاکبر(ع) فرمودند:«مَنْ أَشْبَهَ النَّاسِ بِرَسُولِ اللَّهِ خَلْقاً وَ خُلْقاً وَ مَنْطِقاً»؛یعنی حضرت علیاکبر(ع) از نظر صورت، سیرت و شیوه سخن گفتن، شبیهترین مردم به رسول خدا(ص) بود.حضرت علیاکبر(ع) از نظر صورت، سیرت و شیوه سخن گفتن، شبیهترین مردم به رسول خدا(ص) بود.
وی افزود: این روایت، یک توصیف ساده ظاهری نیست، بلکه ترسیم یک الگوی کامل انسانی است؛ الگویی که در آن، زیبایی جسم، اخلاق نیکو و عقلانیت در بیان، بهصورت هماهنگ رشد کردهاند.
حجت الاسلام تابعی در ادامه گفت: در نگاه اسلامی، زیبایی بدون اخلاق، سطحی و زودگذر است و سخن گفتن بدون اخلاق و ادب، هرچند پرمحتوا باشد، اثرگذاری عمیق نخواهد داشت.
این کارشناس مذهبی تأکید کرد: جوان امروز اگر میخواهد مسیر علیاکبر(ع) را دنبال کند، باید همزمان به سلامت جسم، آراستگی همراه با وقار، پرهیز از افراط در مدگرایی، تقویت اخلاق فردی و اجتماعی و نیز غنای فکری و اندیشیدن پیش از سخن گفتن توجه داشته باشد؛ چراکه این سه بُعد، تنها در کنار هم معنا پیدا میکنند.
بصیرت، حقشناسی و شجاعت در تشخیص مسیر
حجتالاسلام تابعی با اشاره به یکی از صحنههای روشنگر واقعه عاشورا بیان کرد: در کربلا، زمانی که دشمنان خود را بر حق معرفی میکردند، حضرت علیاکبر(ع) با جمله کوتاه اما عمیق «أَوَلَسْنَا عَلَی الْحَقِّ» پاسخ دادند؛ جملهای که نشاندهنده یقین قلبی، بصیرت عمیق و شناخت دقیق حق از باطل است.
وی ادامه داد: این روحیه، دقیقاً همان چیزی است که جامعه امروز و بهویژه نسل جوان به آن نیاز دارد. در دنیایی که حجم انبوه اطلاعات، اخبار و تحلیلها گاه موجب سردرگمی میشود، جوان مؤمن باید اهل تحقیق، تحلیل و پرسشگری باشد و به یک منبع بسنده نکند.
دبیر شبکه هیأت و تشکلهای دینی خراسان جنوبی تصریح کرد: دفاع از حق، باید همراه با منطق، استدلال و ادب باشد. علیاکبر(ع) به ما میآموزد که میتوان محکم ایستاد، اما از دایره اخلاق خارج نشد.دفاع از حق، باید همراه با منطق، استدلال و ادب باشد. علیاکبر(ع) به ما میآموزد که میتوان محکم ایستاد، اما از دایره اخلاق خارج نشد.
حجت الاسلام تابعی در ادامه گفت: البته حقطلبی همواره هزینه دارد، اما پایبندی به اصول، در نهایت عزت، آرامش درونی و سربلندی تاریخی به همراه خواهد داشت.
خانواده؛ میدان نخست تربیت و وفاداری
وی به رابطه حضرت علیاکبر(ع) با امام حسین(ع) اشاره کرد و گفت: حضرت علیاکبر(ع) در تمام مراحل، همراه، مطیع و یاور پدر بود و حتی در لحظه وداع، امام حسین(ع) را با نهایت احترام خطاب کردند؛ رفتاری که نشاندهنده عمق ادب، معرفت و جایگاه خانواده در فرهنگ عاشوراست.
حجتالاسلام تابعی افزود: برای جوان امروز، این رفتار یک پیام روشن دارد؛ احترام به والدین نباید صرفاً در گفتار خلاصه شود، بلکه باید در عمل، رفتار، تصمیمگیریها و همراهی در سختیها نمود پیدا کند.
این کارشناس مذهبی عنوان داشت: خانواده، نخستین سنگر تربیت است و جوانی که در خانواده مسئولیتپذیر باشد، در جامعه نیز فردی قابل اعتماد خواهد بود.خانواده، نخستین سنگر تربیت است و جوانی که در خانواده مسئولیتپذیر باشد، در جامعه نیز فردی قابل اعتماد خواهد بود.
وی خاطرنشان کرد: نوع رفتار جوانان با والدین، ناخواسته به الگویی برای نسل بعد تبدیل میشود و این زنجیره تربیتی، نقشی تعیینکننده در سلامت اخلاقی جامعه دارد.
جوانی تراز اسلامی؛ تعهد، نشاط و فداکاری
این کارشناس مذهبی با اشاره به فلسفه نامگذاری روز ولادت حضرت علیاکبر(ع) بهعنوان روز جوان اظهار کرد: حضرت علیاکبر(ع) تجسم کامل جوانی تراز اسلامی است؛ جوانی که هم زیبا و بانشاط است، هم خوشاخلاق و خردمند، هم مسئولیتپذیر و هم فداکار در راه حق.حضرت علیاکبر(ع) تجسم کامل جوانی تراز اسلامی است؛ جوانی که هم زیبا و بانشاط است، هم خوشاخلاق و خردمند، هم مسئولیتپذیر و هم فداکار در راه حق.
وی افزود: جوانی در نگاه اسلام، صرفاً یک بازه سنی نیست، بلکه حالتی روحی و نگرشی مسئولانه به زندگی است. جوان تراز، هم به رشد فردی میاندیشد و هم نسبت به جامعه و سرنوشت دیگران احساس مسئولیت میکند.
حجتالاسلام تابعی تأکید کرد: ولادت حضرت علیاکبر(ع) یادآور این حقیقت است که میتوان در اوج جوانی، به قلههای ایمان، ایثار و معنویت دست یافت و این مسیر، نه با انزوا، بلکه با حضور فعال و آگاهانه در جامعه محقق میشود.
پیوند سنت، فناوری و مسئولیت اجتماعی جوان امروز
وی با اشاره به چالشهای هویتی جوانان در دنیای امروز گفت: جهانی که پر از سرگرمیهای زودگذر و مصرفگرایی است، بیش از هر زمان دیگری به هویت معنوی و هدفمندی نیاز دارد.
کارشناس مذهبی ادامه داد: جوان امروز به دنبال حقیقت است و اگر مفاهیم دینی با زبان روز، عقلانیت و پاسخگویی به شبهات ارائه شود، جذابیت خود را حفظ خواهد کرد.
حجتالاسلام تابعی استفاده از ابزارهای نوین مانند شبکههای اجتماعی، تولید محتوای چندرسانهای، انیمیشن، بازیهای رایانهای، پادکستها و حتی بهرهگیری از هوش مصنوعی در حوزه اخلاق و دین را از ضرورتهای امروز دانست و افزود: الگوهایی مانند علیاکبر(ع) باید «قابل تطبیق» شوند؛ مثلاً منطق ایشان میتواند الگوی مدیریت رفتار در فضای مجازی باشد.الگوهایی مانند علیاکبر(ع) باید «قابل تطبیق» شوند؛ مثلاً منطق ایشان میتواند الگوی مدیریت رفتار در فضای مجازی باشد.
وی در ادامه به مهارتهای ضروری جوان امروز اشاره کرد و گفت: مهارتهای فنی و تخصصی متناسب با نیاز کشور، تفکر انتقادی، حل مسئله، مدیریت پروژه، کار تیمی و سواد رسانهای از الزامات نسل جوان است؛ اما این مهارتها باید با ویژگیهای اخلاقی همچون صداقت، امانتداری، پشتکار، نوآوری و تعهد به خدمت همراه شود.
نشاط، امید و ایستادگی؛ میراث ماندگار عاشورا
این کارشناس مذهبی نشاط واقعی را شادی برخاسته از درون و مبتنی بر رضایت الهی دانست و افزود: عبادت آگاهانه، فعالیتهای گروهی مفید، کارهای خیریه، ورزش، برنامهریزی صحیح اوقات فراغت و مشارکت در حل مسائل اجتماعی، از مهمترین منابع نشاط پایدار هستند.
وی با اشاره به ایمان راسخ حضرت علیاکبر(ع) به راه حق گفت: در فرهنگ عاشورا، صبر به معنای انفعال نیست، بلکه تلاش مستمر همراه با توکل است. گاهی پیروزیهای مادی دیر حاصل میشوند، اما پایبندی به اصول، پیروزی معنوی و تاریخی میآفریند.
حجتالاسلام تابعی تأکید کرد: تعریف واقعبینانه از موفقیت، تقویت شبکههای حمایتی خانوادگی و اجتماعی، تلاش گامبهگام و الهام از تاریخ، میتواند جوان امروز را در مسیر امید، پیشرفت و ایستادگی یاری دهد؛ مسیری که علیاکبر(ع) با جان خود آن را معنا کرد.
نظر شما