به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری شبستان، نهمین جشنواره بینالمللی فجر صنایعدستی (سرو سیمین ۹) به عنوان یک رویداد مهم در عرصه صنایعدستی ایران و با هدف ارتقای جایگاه هنرهای سنتی در سطح جهان از ۲ تا ۶ اسفند با حضور هنرمندانی از ۲۰ کشور دنیا در مجموعه سعدآباد برپاست. در واقع نهمین دوره جشنواره سرو سیمین، بر اساس دستاوردهای دورههای پیشین و با پشتوانه تجربیات ارزنده، به ویژه با توجه به موفقیتهای جشنواره هشتم، طراحی و اجرا شده است، در این دوره بخشهای ویژهای برای حمایت از هنرمندان جوان و کمتر شناختهشده در نظر گرفته شده است. بخش «نشان فردا» به هنرمندان جوانی اختصاص دارد که آثار خلاقانه و نوآورانه آنها چشماندازی روشن برای آینده هنرهای سنتی و صنایعدستی ایران به تصویر میکشد. همچنین، بخش «نقشآفرین نوین» به هنرمندانی که با آثار بدیع خود در سطح ملی و بینالمللی شایسته توجه و دیده شدن هستند، اختصاص یافته است. این دو بخش گویای رویکرد جشنواره به پرورش نسل جدیدی از هنرمندان و تاکید بر نوآوری و خلاقیت در حفظ و تداوم میراث فرهنگی ایران است؛ درباره دستاوردهای نهمین جشنواره صنایع دستی فجر با «مریم جلالی»، معاون صنایع دستی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به گفتگو نشسته ایم که در زیر می آید:
مهمترین دستاورد این نمایشگاه در حوزه صنایع دستی از بعد معرفی هنرمندان، حمایتهای دولت و بازار اقتصادی صنایع دستی چه بوده است؟
وقتی از دستاورد صحبت میکنیم، باید هدفگذاری مشخصی داشته باشیم تا این دستاورد را سنجش کنیم. هدف ما در این نمایشگاه پیوند اصالت امروز با معاصرسازی محصولات صنایع دستی بود، به گونهای که بر اساس ریشههای هنرهای سنتی، میوهای قابل قبول به دست آوریم. میوه بدون ریشه و ریشه بدون میوه هیچ فایدهای ندارد. به همین دلیل، ما یک بانک اطلاعاتی طراحی کردیم که تاکنون ۷ هزار ۵۰۰ اثر در آن بارگذاری شده است. پیشتر در حوزه آمار و شناسایی هنرمندان ضعف داشتیم، زیرا هنرمندان را بیشتر از منظر معاونتهای استانی شناسایی میکردیم و برخی از آنها ممکن بود از ذهن ما دور بمانند. اما اکنون، با استفاده از فضای مجازی، هنرمندان خودشان آثارشان را بارگذاری کردهاند و شاهد کیفیت بینظیر آثار آنها بودهایم. این حرکت باعث شده است که هنرمندان جوان و دانشجویان هم از این آثار الهام گرفته و آثار جدیدی تولید کنند. این ظرفیت میتواند زیست بوم صنایع دستی را تکمیل کند. گاهی برخی افراد به تکرار واژهها معترض هستند، در حالی که معناسازی برای راهبردسازی یک اصل است. من سه سال است که از «اقتصاد هویتبنیان» و «معیشت عزتآفرین» صحبت میکنم و امروز مسئولان این سخنان را بیان میکنند. این نشاندهنده این است که ابتدا معناسازی، سپس جریانسازی و در نهایت اقدام مؤثر در دستور کار قرار دارد و ما اکنون در مرحله جریانسازی هستیم.
جشنواره صنایع دستی فجر تا چه میزان توانسته به جریانسازی بر اساس اصالت هویتبنیان اثرگذار باشد؟
در کنار نمایشگاه، فضایی را برای هدایای دیپلماتیک در نظر گرفتهایم که نشاندهنده این است که میخواهیم این فضا را به سمتی ببریم که تبدیل به هدایای دیپلماتیک شود و قصه اثر را روایت کنیم. دنیای امروز دنیای روایت است و روایت قدرت نرم ایجاد میکند، برخلاف گذشته که قدرت سخت از طریق لشکرکشی به وجود میآمد. صنایع دستی میتواند برای ما قدرت نرم باشد تا از طریق یک داستان، تاریخ، هویت و فرهنگ خود را منتقل کنیم. نمایشگاه هدایای دیپلماتیک و بازارچه ۳۰ استان در کنار هم مکمل یکدیگر هستند. سهگانه هنرمند، صنعتگر و بازرگان باید دست به دست هم دهند تا «من» به «ما» تبدیل شود، تا فردیت به تشکلهای بزرگتر منجر شود و در نهایت ما بتوانیم به یکدیگر کمک کنیم. باور کنید اینها کلمه نیستند بلکه پارادایمها و رویکردهای ذهنیای هستند که میتوانند به یک زیستبوم هویت بدهند.
در حال حاضر بسیاری از دانشجویان صنایع دستی در دانشگاههای هنر به دلیل دیربازده بودن صنایع دستی از اینکه جذب بازار شوند، ناامید هستند. نظر شما در این خصوص چیست؟
اگر منظور از بازار کار اشتغال و کارمندی باشد، بله، این ناامیدی کاملاً درست است. اما بازار کار صنایع دستی در واقع بازار اشتغال مولد و تولید است. تولید به روز و ارزشآفرین، مانند تبدیل برگ درخت خرما به کپویی با ارزش افزوده، چوب یا فلز بیجان به اثر هنری، یا نخ بیهویت به رودوزیهای زیباست. ما باید فرهنگ مصرف و وابستگی به نفت را کنار بگذاریم. زمانی که فرهنگ نفت کنار رود، تولید جای آن را میگیرد. در حاشیه نهمین جشنواره، ما ۱۲ پنل تخصصی داریم که تمام ارزیابان یونسکو از نوع آثار و کیفیت آنها حیرت کردهاند. اما ما هنوز در زمینه معرفی، بازاریابی و مشتریسازی ضعیف هستیم، زیرا این کار نیاز به دانش علمی، شرکتهای پشتیبان صادرات، بازرگانی، مشترییابی و حمایت تشکلها، انجمنها و اتحادیهها دارد. باید از توصیف وضعیتها دست برداریم، چه توصیف خوبها و چه توصیف آسیبها. اگر در مرز توصیف بمانیم، به هیچ نتیجهای نخواهیم رسید. باید به راهکار، راهبرد و اقدام عملی برسیم.
نظر شما