مباهله داستان حقیقت نابی است به نام اسلام

خبرگزاری شبستان: نامه چنین آغاز می شد: از محمد (ص) پیامبر خدا به اسقف نجران ؛ خدای ابراهیم و اسحاق و یعقوب را حمد و ستایش و شما را از پرستش « بندگان» به پرستش « خدا» دعوت می کنم.

گروه قران و معارف خبرگزاری شبستان: مباهله در لغت به معنی دعا و درخواست ارسال چیزی و در اصطلاح درخواست عذاب برای طرف دروغگو است.(1)

« نجران » با هفتاد دهكده تابع خود، در نقطه مرزی حجاز و یمن قرار دارد. پیامبر اسلام در سال دهم هجرت نامه‌ای به اسقف نجران نوشت و طی آن مسیحیان نجران را به دین اسلام دعوت کرد. نمایندگان پیامبر اسلام، عتبه بن غزوان و عبدالله بن ابی‌امیه و الهدیر بن عبدالله و صهیب بن سنان، نامه را به اسقف مسیحیان نجران رساندند.

 

فرازی از نامه آن حضرت: به نام خدای ابراهیم ، اسحاق و یعقوب. از محمد (ص) پیامبر خدا به اسقف نجران ؛ خدای ابراهیم و اسحاق و یعقوب را حمد و ستایش می كنم  و شما را از پرستش « بندگان» ، به پرستش « خدا» دعوت می نمایم . شما را دعوت می كنم كه از ولایت بندگان خدا خارج شوید و در ولایت خداوند وارد گردید، اگر دعوت مرا نپذیرفتید باید به حكومت اسلامی جزیه بپردازید و در غیر این صورت به شما اعلام خطر می شود.

 

هیئت مسیحیان نجران متشکل از ۴۰ یا ۶۰ یا ۷۰ نفر به مدینه رفتند که بزرگان این هیئت را چنین نام برده‌اند: ابوحارثه بن علقمه که اسقف اعظم اهالی نجران بود و عاقب که اسم او عبدالمسیح بود و سید که اسم او ایهم بود. این افراد به مذاکره با پیامبر (ص) پرداختند. بخشی از مذاکره آنان چنین است:

 

رسول خدا (ص) به آنها فرمود: من شما را به آئین توحید ، پرستش خدای یگانه و تسلیم در برابر اوامر او دعوت می كنم . سپس آیاتی چند از قرآن برای آنان تلاوت نمود.

نمایندگان نجران: اگر منظور از اسلام ، ایمان به خدای یگانه جهان است ، ما قبلاً به او ایمان آورده و به احكام وی عمل می نمائیم.

پیامبر اكرم (ص)  : اسلام علائمی دارد و برخی از اعمال شما ، حاكی است كه به اسلام واقعی نگرویده اید . چگونه می گوئید كه خدای یگانه را پرستش می كنید ، حال آنكه شما صلیب را می پرستید ، از خوردن گوشت خوك پرهیز نمی كنید و برای خدا فرزند قائلید؟

 

نمایندگان نجران : ما او را (مسیح) خدا می دانیم زیرا او مردگان را زنده كرد بیماران را شفا بخشید ، و از گِل پرنده ای ساخت و آن را به پرواز درآورد ، و تمام این اعمال حاكی است كه او خدا است.

پیامبر اعظم(ص): نه ! او بنده خدا و مخلوق او است ، كه خدا او را در رحم مریم قرار داد و این قدرت و توانایی را خدا به او داده است.

یكی از نمایندگان نجران: آری او فرزند خدا است زیرا مادر او مریم ، بدون اینكه با كسی ازدواج كند ، او را به دنیا آورده است . پس پدر او خدای جهان می باشد.

در این هنگام ، فرشته وحی نازل گردید و به پیامبر گفت كه به آنان بگوید : « وضع حضرت عیسی از این نظر مانند حضرت آدم است كه او را با قدرت بی پایان خود ، بدون اینكه دارای پدر و مادری باشد از خاك آفرید. » ( آل عمران /59)

 

نمایندگان نجران : گفت و گوهای شما ما را قانع نمی كند. راه این است كه در وقت معینی با یكدیگر مباهله نمائیم ، و بر دروغگو نفرین بفرستیم ، و از خدا بخواهیم دروغگو را هلاك و نابود كند.[2]

در این هنگام ، حضرت جبرائیل نازل گردید ، آیه مباهله را  آورد تا پیامبر (ص) با كسانی كه با او مجادله می كنند و حق را نمی پذیرند به مباهله برخیزد. فمن حاجك فیه من بعد ما جائك من العلم فقـُل تعالوا نَدعُ ابنائنا وَ ابنائكُم وَ نِسائنا و نِسائكُم وَ انفُسَنا وَ انفُسَـكُم ثُمَّ نبتـَهـِل فـَنَجعل لعنة الله علی الكاذبین.

 به آنان (مسیحیان نجران) بگو: بیایید ما فرزندان خود را دعوت می‌کنیم شما هم فرزندان خود را، ما زنان خویش را دعوت می‌کنیم شما هم زنان خود را، ما از نفوس خود دعوت می‌کنیم شما نیز از نفوس خود را؛ آنگاه مباهله می‌کنیم و لعنت خدا را بر دروغگویان قرار می‌دهیم. ( آل عمران /61)

 

قرار شد فردای آن روز به مباهله  روند. پیامبر(ص) و نمایندگان نجران  توافق کردند که مراسم مباهله در نقطه‌ای خارج از شهر مدینه، در دامنه صحرا انجام گیرد. اسقف مسیحی به نمایندگان نجران گفته بود در مراسم مباهله نگاه کنید، اگر محمد (ص) با فرزندان و خانواده اش برای مباهله آمد، از مباهله با او بترسید و اگر با یارانش آمد با او مباهله کنید. این مطلب که  در روایات شیعه و سنی آمده متفق اند که پیامبر صل الله علیه و آله و سلم  حضرت علی، فاطمه، حسن و حسین علیهم السلام را با خود به میعادگاه برد و این مطلب از پنجاه و یک طریق از شیعه و سنی نقل گردیده است[3].

 

او پیش از ورود به میدان « مباهله» ، به همراهان خود گفت: من هر وقت كه دعا كردم ، شما دعای مرا با گفتن آمّین بدرقه كنید.[4]

 

اسقف نجران گفت: من چهره هائی را می بینم كه هر گاه دست به دعا بلند كنند و از درگاه الهی بخواهند كه بزرگترین كوهها را از جای بكند ، فوراً كنده می شود. بنابراین ، هرگز صحیح نیست ما با این افراد ِ با فضیلت ، مباهله نمائیم ؛ زیرا بعید نیست كه همه ما نابود شویم ، و ممكن است دامنه عذاب گسترش پیدا كند، همه مسیحیان جهان را بگیرد و در روی زمین حتی یك مسیحی باقی نماند.[5]

هیئت نمایندگی حاضر شدند كه هر سال مبلغی به عنوان «جزیه» (مالیات سالانه ) بپردازند.

 

مرحوم علامه طباطبائی در مورد مباهله چنین می گوید:

هر فرد با ایمان با تأسی به نخستین پیشوای اسلام می تواند در راه اثبات حقیقتی از حقائق اسلام با مخالف خود به مباهله بپردازد و از خداوند برای او درخواست عذاب کند.

و هر فردی از مسیحیان و کلیمیان که بخواهند این معجزه الهی را از نزدیک مشاهده کنند می توانند با فردی از افراد با ایمان اسلام در مورد حقانیت اسلام به مباهله بر خیزند و نتیجه آن را با دیدگان خود مشاهده نمایند.

 

امام صادق (ع) به یاران خود همین دستور را می داد که مخالفان را به مباهله دعوت کنند یکی از یاران آن حضرت به نام ابو مسروق به حضرتش گفت: من با مخالفان با آیه «وَاُولِی الأمْرِ مِنْکُمْ» نساء/59. بر فضیلت و پیشوائی شما استدلال می کنم آنان می گویند این آیه مربوط به فرماندهان سپاه است و وقتی با آیه «اِنَّما وَلِیُّکُم اللهُ وَرَسُولُهُ...» مائده/55. بر امامت علی(ع) احتجاج می کنم می گویند: این آیه مربوط به افراد با ایمان است نه شخص خاصی و هر موقع با آیه «اِلّا المَوَدَّةَ فِی القُرْبی» شوری/23. استدلال می کنم، مخالفان می گویند: این آیه مربوط به تمام بستگان پیامبر(ص) است.

 

امام صادق (ع) در پاسخ سائل فرمود: در این صورت آنان را به مباهله دعوت کن آنگاه نحوه مباهله را بیان کرد و فرمود: چیزی نمی گذرد مگر اینکه آثار مباهله ( نزول عذاب) را مشاهده می کنی[7].

یکی از مساجد کهن و تاریخی در مدینه منوره، که مورد توجه حجاج و زائران بوده و هست، مسجدی است به نام «مسجد الإجابه» که در سال های اخیر، در محاورات مردم به اشتباه و بدون توجه به پیشینه تاریخی اش، به عنوان «مسجد مباهله» معرفی گردیده و از این جهت که مراسم مباهله رسول خدا صلی الله علیه و آله با مسیحیان نجران، در این محل به وقوع پیوسته، مورد اهتمام خاص قرار دارد.

 

اعمال این روز :

اول، غسل. دوم، روزه. سوم، دو رکعت نماز که در وقت و کیفیت و ثواب مثل نماز عید غدیر است و آیه الکرسی که در نماز مباهله است تا هم فیها خالدون است. چهارم، خواندن دعای مباهله. پنجم، دعایی که بعد از دو رکعت نماز و 70مرتبه استغفار خوانده می شود و اولش الحمد لله رب العالمین است.

همچنین صدقه دادن به فقرا بعنوان پیروی از امیر المومنین علیه السلام و زیارت ایشان و بهتر است در این روز زیارت جامعه خوانده شود[8].

 

 

پی نوشت ها:

[1] - العین، مفردات، مجمع البحرین.

[2] - الثعلبي (متوفی 427 هـ. ق.) تفسیر الکشف و البیان، ذیل آیه 61 سوره آل عمران.

[3] - السيوطي (متوفی 911 هـ.ق.) تفسير الدر المنثور في التفسير بالمأثور، ذیل آیه 61 سوره آل عمران. الزمخشري (متوفی 538 هـ.ق.)، تفسير الكشاف، ذیل آیه 61 سوره آل عمران. الطبرسي (متوفی 548 هـ.ق.)، تفسير مجمع البيان في تفسير القرآن، ذیل آیه 61 سوره آل عمران. الطبطبائي (متوفی 1401 هـ.ق.)، تفسير الميزان في تفسير القرآن، ذیل آیه 61 سوره آل عمران.

[4] - فروغ ابدیت ، جعفر سبحانی ،  ج2.

[5] - تفسیر المیزان، ج3، ص250.

[6] - فروغ ابدیت ، جعفر سبحانی ،  ج2.

[7] - کافی، ج2، کتاب دعا، باب مباهله .

[8] - مفاتیح الجنان، اعمال روز مباهله، ص498 الی 492.

متن ماجرای مباهله برگرفته از پایگاه اطلاع رسانی معاونت تهذیب حوزه های علمیه کشور

پایان پیام/

کد خبر 410349

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha