خبرگزاری شبستان، گروه فرهنگ و اجتماع، نیکنام حسینیپور، مشاور وزیر و رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاعرسانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در یادداشتی، بر لزوم فراهم کردن زمینه تأسیس کتابخانهای با نام و یاد سید ساعد حسینی در کهگیلویه و بویراحمد شد.
متن این یادداشت به شرح زیر است:
«که ایران چو باغی است خرم بهار/شکفته همیشه گل کامکار». این بیت حکیم ابوالقاسم فردوسی، پس از گذشت قرنها، همچنان تصویری روشن از حقیقت هویت ایرانی پیش روی ما قرار میدهد؛ ایرانی که زیبایی، پویایی و ماندگاری آن در گرو شکوفایی همه ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی و انسانی آن است.
ایران را نمیتوان تنها در جغرافیای سیاسی یا مرزهای سرزمینی خلاصه کرد. ایران، باغی گسترده از زبانها، گویشها، آیینها، روایتها، حماسهها و تجربههای تاریخی است؛ باغی که هر گوشه آن ریشهای در تاریخ و گلی در فرهنگ دارد. پاسداشت این باغ، پیش از هر چیز، به معنای شناخت و ارج نهادن به انسانهایی است که در طول زمان، چراغ دانایی و فرهنگ را روشن نگه داشتهاند.
فرهیختگان، اندیشمندان، پژوهشگران و صاحبان قلم، باغبانان این سرزمیناند؛ آنان که با دانش، پژوهش و روایت، از ریشههای هویت ایرانی پاسداری میکنند و اجازه نمیدهند حافظه تاریخی یک ملت به فراموشی سپرده شود.
آیین بزرگداشت استاد ارجمند، جناب آقای دکتر سید ساعد حسینی، فرصتی برای تأمل دوباره در همین معناست؛ تجلیل از شخصیتی که در مسیر زندگی علمی و فرهنگی خود، پیوندی ارزشمند میان دانش پزشکی، تاریخپژوهی و نویسندگی برقرار کرده است.
جمع میان پزشکی و تاریخپژوهی، جمع میان شناخت رنج انسان و شناخت سرگذشت جامعه است. پزشکی با سلامت و جان انسان سروکار دارد و تاریخپژوهی با حافظه و هویت یک ملت. یکی در پی التیام جسم است و دیگری در جستوجوی شناخت ریشهها، تجربهها و زخمهای تاریخی جامعه.
اهمیت چنین مسیری در آن است که دانش، از محدوده تخصص فردی فراتر میرود و به مسئولیتی اجتماعی و فرهنگی تبدیل میشود. انسان فرهیخته کسی است که آموختن را متوقف نمیکند، تجربههای خود را به دیگران انتقال میدهد و از دانایی خویش برای شناخت بهتر جامعه بهره میگیرد.
بزرگداشت چنین شخصیتهایی، صرفاً تجلیل از سالهای عمر یا شمار آثار و تألیفات نیست؛ پاسداشت یک شیوه زیستن است؛ شیوهای که در آن دانستن، نوشتن، پژوهیدن و انتقال تجربه، بخشی از مسئولیت انسان در برابر جامعه و تاریخ خود به شمار میآید.
اما این آیین، از زاویهای دیگر نیز اهمیت دارد: توجه به جایگاه سرمایههای انسانی و فرهنگی استان کهگیلویه و بویراحمد.
کهگیلویه و بویراحمد تنها جغرافیایی برخوردار از طبیعت باشکوه و چشماندازهای کمنظیر نیست؛ سرزمینی است با حافظه تاریخی غنی، فرهنگ شفاهی ریشهدار، موسیقی اصیل، حماسههای ماندگار، آیینهای بومی و مردمانی برخوردار از نجابت، اصالت و هویت تاریخی. از کوههای دنا تا دشتهای این دیار، روایتهایی جاری است که بخشی از روایت بزرگ ایرانزمین را شکل میدهد.
این استان، همچون دیگر مناطق ایران، سهمی ارزشمند در شکلگیری و استمرار هویت ملی دارد. شناخت ایران نیز بدون شناخت همه جغرافیای فرهنگی آن ممکن نیست؛ از پایتخت تا دورترین شهرها و روستاها، از مراکز علمی و دانشگاهی تا محفلهای فرهنگی و خانوادگی و از کتابخانهها تا حافظه زنده مردمان.
بر این اساس، باید بر یک اصل فرهنگی تأکید کرد: مفاخر هر استان، سرمایههای ملی ایراناند.
هیچ استانی در حاشیه فرهنگ ایران نیست؛ همانگونه که هیچ گلی در باغ ایران، به دلیل دوری از مرکز باغ، از ارزش و زیبایی کمتری برخوردار نیست. هر شخصیت علمی، ادبی و فرهنگی که در گوشهای از این سرزمین به دانایی و آگاهی خدمت میکند، در حقیقت به سرمایه فرهنگی همه ایران میافزاید.
از همین رو، معرفی و پاسداشت مفاخر مناطق مختلف کشور نباید صرفاً به مناسبتهای تقویمی یا آیینهای محلی محدود بماند. این شخصیتها باید در حافظه فرهنگی و رسانهای کشور جایگاهی شایسته پیدا کنند و آثار و تجربههای آنان در دسترس نسل جوان قرار گیرد.
در این میان، مسئولیت نهادهای فرهنگی، بهویژه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، فراتر از برگزاری مراسم و آیینهای بزرگداشت است. کشف استعدادها، شناسایی سرمایههای انسانی، معرفی چهرههای کمتر شناختهشده، حمایت از انتشار آثار و فراهمکردن زمینه انتقال تجربه میان نسلها، بخشی از رسالت بنیادین نظام فرهنگی کشور است.
فرهنگ با انسانهای فرهنگی، با کتاب و اندیشه، با گفتوگو و با احترام به صاحبان تجربه و معرفت استمرار پیدا میکند. آیینهای نکوداشت نیز زمانی به معنای واقعی خود نزدیک میشوند که از یک مراسم تقدیر فراتر روند و به فرصتی برای بازخوانی میراث فکری افراد، ثبت تجربهها، انتشار آثار و ایجاد پیوند میان نسلها تبدیل شوند. امروز بیش از هر زمان دیگری به چنین رویکردی نیازمندیم.
در روزگار شتاب، انباشت اطلاعات و فراموشیهای زودهنگام، باید قدر کسانی را بدانیم که مکث میکنند، میخوانند، میپژوهند و مینویسند؛ کسانی که به جامعه یادآوری میکنند هیچ ملتی بدون شناخت گذشته خود، نمیتواند آیندهای استوار بسازد.
بزرگداشت دکتر سید ساعد حسینی، در حقیقت پاسداشت همین مسیر است؛ مسیری که در آن دانش، فرهنگ و مسئولیت اجتماعی به یکدیگر پیوند میخورند. اگر ایران را باغی خرم و شکوفا میخواهیم، باید همه گلهای این باغ را ببینیم، ریشههای آن را بشناسیم و قدر باغبانانش را بدانیم. این باغ با تنوع گلهایش زیباست و با دانایی و تلاش باغبانانش ماندگار میماند.
در کنار پاسداشت شخصیت و خدمات علمی و فرهنگی استاد دکتر سید ساعد حسینی، شایسته است این آیین با اقدامی ماندگار و اثرگذار نیز همراه شود؛ اقدامی که بتواند میراث دانایی و تجربه ایشان را از محدوده زندگی فردی فراتر ببرد و در دسترس نسلهای آینده قرار دهد.
در این زمینه، میتوان با همراهی استاد و خانواده محترم ایشان، زمینه تأسیس کتابخانهای با نام و یاد دکتر سید ساعد حسینی را در زادگاه یا یکی از مراکز فرهنگی استان فراهم کرد؛ کتابخانهای که علاوه بر آثار و تألیفات ایشان، میزبان مجموعهای از کتابها، اسناد و منابع علمی و تاریخی باشد.
همچنین میتوان با اهدای کتابهای شخصی و بخشی از کتابخانه ارزشمند ایشان به کتابخانههای عمومی، دانشگاهی و مراکز فرهنگی استان، امکان بهرهمندی پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان را از این گنجینه فراهم ساخت.
بیتردید، ارزشمندترین شکل تکریم یک اهل قلم و اندیشه، تداوم بخشیدن به جریان دانایی است که عمر خود را صرف آن کرده است. چه زیبا خواهد بود اگر نام و یاد ایشان نهتنها در لوحهای تقدیر و آیینهای نکوداشت، بلکه در قفسههای کتابخانهای زنده بماند که چراغ مطالعه و پژوهش را برای نسلهای بعد روشن نگه میدارد.
پاینده ایران؛ و پاینده فرهنگ و دانایی این سرزمین.
نظر شما