به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، حجتالاسلام والمسلمین محمدمهدی صفورائی رئیس مرکز آموزش زبان و معارف اسلامی(المهدی)، امروز در نشست خبری همایش بینالمللی «پدافند زبانی و گفتمانی زبان فارسی در گستره جهانی» گفت: این همایش با الهام از پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیتالله سیدمجتبی خامنهای، در ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۵ درباره پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی طراحی شده است.
وی با اشاره به تأکیدات مستمر رهبر شهید انقلاب بر ضرورت پاسداشت و حفاظت از زبان فارسی افزود: این همایش را میتوان نخستین رویداد علمی با عنوان مشخص «پدافند زبانی و گفتمانی» دانست که با محوریت جامعه المصطفی العالمیه برگزار میشود.
دبیر علمی همایش با تشریح سه مفهوم اصلی عنوان این رویداد گفت: پدافند زبانی به معنای صیانت از ساختار، واژگان، خط و سرمایههای زبان فارسی است؛ پدافند گفتمانی نیز دفاع از معنا، روایت و چارچوبهای گفتمانی است که زبان فارسی حامل آنهاست. همچنین گستره جهانی نشان میدهد که این مأموریت محدود به مرزهای ملی نیست و باید در فضای تمدنی، آموزشی، رسانهای و مجازی جهان دنبال شود.
صفورائی پرسش محوری این همایش را چگونگی ماندگاری و گسترش زبان فارسی در عصر رقابتهای زبانی، رسانهای و تمدنی دانست و تصریح کرد: این همایش در پی طراحی نخستین نقشه مهندسی قدرت نرم زبانی و گفتمانی ایران اسلامی در قرن حاضر است.
چهار ساحت راهبردی برای صیانت از زبان فارسی
وی با اشاره به چهار ساحت راهبردی همایش اظهار کرد: نخستین ساحت، «حاکمیت دانش و مرجعیت علمی» است؛ چراکه زبانی که در تولید علم نقش نداشته باشد، بهتدریج از تاریخ و عرصه علمی حذف خواهد شد. ازاینرو، پدافند زبانی باید از هسته مرکزی علم آغاز شود و مرجعیت زبان فارسی در علوم پایه، فنی و مهندسی، فناوریهای نوظهور، علوم انسانی و اجتهاد معاصر تقویت شود.
دبیر علمی همایش ادامه داد: هدف ما تولید دانشی است که پژوهشگران جهان را به آموختن زبان فارسی بهعنوان زبان علم و حقیقتجویی ترغیب کند؛ موضوعی که رهبر شهید انقلاب نیز بر ضرورت برنامهریزی برای تبدیل زبان فارسی به زبان علم در افق ۵۰ سال آینده تأکید داشتند.
صفورائی دومین ساحت را «امنیت دیجیتال و حاکمیت بر دادهها» عنوان کرد و گفت: امروز بخش مهمی از نبردها در فضای دیجیتال و مرزهای صفر و یک جریان دارد. مقابله با انزوای دیجیتال زبان فارسی، صیانت از استقلال شناختی ملت، تولید پیکرههای بومی زبانی، استانداردسازی فنی و حقوقی زبان فارسی و مقابله با سوگیری زبانی در هوش مصنوعی از مهمترین موضوعات این بخش است.
رئیس مرکز آموزش زبان و معارف اسلامی(المهدی) با بیان اینکه ساختارها و الگوهای زبانی بر ساختار ذهنی نسل آینده تأثیرگذارند، افزود: این همایش تلاش میکند راهکارهای صیانت از استقلال شناختی جامعه و زبان فارسی را در فضای فناوریهای نوین بررسی کند.
دبیر علمی همایش، سومین ساحت را «نشانهشناسی مادی و سبک زندگی» دانست و خاطرنشان کرد: پدافند زبانی نباید در تالارهای همایش و مجموعه مقالات علمی محصور بماند، بلکه باید در زندگی روزمره مردم، نام و نشان فروشگاهها، کتیبهها، معماری، منظر شهری، پوشاک و سایر جلوههای اجتماعی دیده شود.
صفورائی با انتقاد از رواج واژگان بیگانه در نامگذاری واحدهای تجاری اظهار کرد: استفاده از واژگان بیگانه در نام یک فروشگاه میتواند به تضعیف جایگاه زبان فارسی در فضای عمومی منجر شود و لازم است صیانت از زبان فارسی به یک مطالبه و رفتار اجتماعی تبدیل شود.
وی «دیپلماسی، حماسه و آفند تمدنی» را چهارمین ساحت راهبردی همایش معرفی کرد و گفت: زبان فارسی امروز میتواند حلقه پیوند آزادیخواهان جهان باشد و با بهرهگیری از ظرفیت شاهنامه، رسانه عاشورا و گفتمان مقاومت، ساختاری از قدرت عاطفی و سیاسی در گستره جهانی ایجاد کند.
دبیر علمی همایش تأکید کرد: هدف در این بخش، عبور از دفاع صرف و ورود به مرحله آفند تمدنی است تا زبان فارسی بهعنوان زبان میانجی مقاومت، پیام عدالت و عقلانیت ایرانی ـ اسلامی را به عمق راهبردی جهان منتقل کند.
خانواده و زنان؛ حلقه طلایی پایداری زبان فارسی
صفورائی با تأکید بر نقش خانواده و زنان در تحقق اهداف این همایش گفت: تمام محورهای این رویداد به یک حلقه طلایی یعنی خانواده و نقش محوری زنان متصل است. کودکان، نوجوانان، جوانان و ایرانیان خارج از کشور نیز در این زنجیره جایگاه مهمی دارند.
وی افزود: اگر فرهنگستان زبان فارسی هزاران معادل برای واژگان بیگانه تولید کند، اما خانوادهها و مادران از این تلاش حمایت نکنند، این اقدامات به نتیجه مطلوب نخواهد رسید. انتقال واژگان فارسی به فرزندان و نهادینهکردن آن در محیط خانواده، ضامن بقای دستاوردهای این همایش و تلاشهای مشابه است.
تدوین مبنای سند راهبردی صیانت از اقتدار تمدنی
دبیر علمی همایش با اشاره به مشارکت پژوهشگران و نخبگان علمی داخل و خارج از کشور در این رویداد اظهار کرد: در کمیته علمی و دبیرخانه همایش از ظرفیت پژوهشگران برجسته کشور و همچنین نخبگان کشورهای حوزه زبان فارسی از جمله افغانستان و تاجیکستان و کشورهای حوزه مقاومت همچون لبنان، یمن و سایر کشورها استفاده شده است.
صفورائی با بیان اینکه خروجی این همایش نباید صرفاً مجموعهای از مقالات علمی باشد، تصریح کرد: به دنبال تولید و فراهمسازی مبانی یک سند راهبردی برای صیانت از اقتدار تمدنی جمهوری اسلامی ایران هستیم تا نتایج پژوهشهای نخبگان و محققان بتواند چراغ راه دستگاههای حاکمیتی قرار گیرد.
وی با اشاره به اهمیت مرزهای زبانی و گفتمانی در امنیت ملی گفت: مرزهای هویت ملی امروز صرفاً جغرافیایی نیستند؛ واژگان، روایتها و چارچوبهای گفتمانی نیز مرزهایی هستند که در ذهن انسانها شکل میگیرند و حفاظت از آنها بخش مهمی از امنیت فرهنگی، شناختی و ملی جامعه است.
دبیر علمی همایش خاطرنشان کرد: همانگونه که رزمندگان از مرزهای فیزیکی کشور حفاظت میکنند، مرزهای زبانی و گفتمانی نیز نیازمند صیانت هستند؛ چراکه غفلت از این عرصه میتواند زمینه نفوذ فرهنگی و تسلط بر ذهن و اندیشه جامعه را فراهم کند.
اعلام محورهای فراخوان علمی همایش
صفورائی در ادامه به محورهای فراخوان علمی این رویداد اشاره کرد و گفت: مبانی نظری، فلسفی و الگوهای تطبیقی پدافند زبانی، تابآوری زبان فارسی در برابر تهاجم واژگانی، روایتسازی حماسی و رسانهای عاشورا از شاهنامه تا مقاومت، مرجعیت علمی زبان فارسی در علوم اسلامی، علوم پایه و فنی و مهندسی، هوش مصنوعی و آیندهپژوهی زبان فارسی، اقتصاد زبانی، سیاست و دیپلماسی، هویت ملی و مهندسی منزلت زبانی در نسل جدید، سیاستگذاری و تدوین نقشه راه دستگاههای حاکمیتی، آموزش تمدنی و آفندی زبان فارسی و نقش زنان و خانواده در پایداری بیننسلی زبان فارسی از محورهای این همایش است.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت جامعه المصطفی العالمیه در آموزش زبان فارسی به غیرفارسیزبانان اظهار کرد: این مجموعه تاکنون به ۶۴۰ هزار نفر از ۱۶۱ کشور جهان زبان فارسی آموزش داده است و بسیاری از فارسیآموختگان در کشورهای مختلف به انتقال ارزشها و تمدن ایرانی ـ اسلامی مشغول هستند.
دبیر علمی همایش برگزاری پیشنشستهای تخصصی در داخل و خارج از کشور، میزگردهای علمی و ارائه مقالات پژوهشی را از برنامههای این رویداد برشمرد و گفت: جامعه علمی حوزوی و دانشگاهی، سیاستگذاران و دستگاههای حاکمیتی، کنشگران صنایع خلاق، رسانهای و ترویجی از مخاطبان اصلی این همایش هستند.
همکاری مراکز علمی و فرهنگی داخلی و خارجی
صفورائی با اشاره به گستره جغرافیایی مخاطبان و مشارکتکنندگان همایش گفت: علاوه بر ایران، کشورهای افغانستان، تاجیکستان، پاکستان، هند، ازبکستان، ترکیه و کشورهای حوزه بالکان و مقاومت از جمله عراق، یمن و لبنان در زمره مناطق مورد توجه این رویداد قرار دارند.
رئیس مرکز آموزش زبان و معارف اسلامی(المهدی) با اشاره به جایگاه تاریخی زبان فارسی در کشورهای منطقه افزود: زبان فارسی در گذشته در کشورهایی همچون هند و پاکستان زبان دیوانی و رسمی بوده و همچنان در دانشگاههای برخی از این کشورها کرسیهای زبان فارسی فعالیت دارند. همچنین در کشور یمن نیز آموزش زبان فارسی برای دانشآموزان و دانشجویان در برنامههای آموزشی مورد توجه قرار گرفته است.
دبیر علمی همایش در پایان از همکاری بنیاد سعدی، شورای عالی انقلاب فرهنگی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، دبیرخانه انجمنهای علمی حوزه، مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه و دانشگاههای مختلف کشور از جمله دانشگاه علامه طباطبایی، شهید بهشتی، قم، فردوسی مشهد، سمنان، الزهرا، تربیت مدرس، حضرت معصومه(س) و دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) در برگزاری این رویداد خبر داد.
نظر شما