به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان در تبریز، محسن جوادی، در کنفرانس بین المللی فلسفه زندگی که در دانشگاه تبریز در حال برگزاری است، با موضوع «معنای زندگی در چارچوب نظریه اعتبارات» به بررسی مبانی فلسفی معنا و نسبت آن با نظریه اعتباریات علامه طباطبایی پرداخت و با بیان اینکه تمرکز بحث بر چگونگی معناداری زندگی نیست، بلکه بررسی چارچوب نظری آن است، اظهار کرد: در سنت فلسفی گذشته، مسئلهای با عنوان مستقل «معنای زندگی» کمتر مطرح میشد و این دغدغه عمدتاً در چارچوب مفاهیمی مانند سعادت و غایت انسان مورد بررسی قرار میگرفت.
معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به دیدگاه برخی فیلسوفان برجسته تاریخ فلسفه افزود: ارسطو سعادت را در تحقق کارویژه انسانی جستوجو میکرد، توماس آکویناس بر نیل به رؤیت سعیده تأکید داشت و ایمانوئل کانت نیز تحقق خیر اعلی و اراده نیک را در کانون اندیشه اخلاقی خود قرار میداد.
وی با اشاره به رویکردهای فلسفه معاصر در پاسخ به مسئله معنای زندگی گفت: پاسخهای ایجابی به این پرسش را میتوان بهطور کلی در دو جریان فراطبیعتگرایی و طبیعتگرایی بررسی کرد؛ در مقابل، برخی دیدگاههای نیهیلیستی با تردید در عینیت ارزشهای اخلاقی، امکان معناداری زندگی مبتنی بر ارزشهای عینی را زیر سؤال میبرند.
جوادی در ادامه با اشاره به نظریه خطای جان مکی و نسبت آن با نظریه اعتباریات علامه طباطبایی افزود: ممکن است به دلیل شباهت ظاهری برخی تبیینها از مفاهیم اخلاقی، این تصور ایجاد شود که نظریه اعتباریات نیز به نوعی نیهیلیسم منتهی میشود؛ در حالی که بررسی دقیق ماهیت اعتباریات، تفاوت بنیادین این دو رویکرد را آشکار میکند. زندگی زمانی معنادار است که بر ساختههای اعتباری انسان با اصول تکوینی، کمالی و حرکت اشتدادی وجودی او همجهت و همسو باشند.
معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود به نظریه اعتباریات علامه طباطبایی اشاره کرد و اظهار داشت: از زمانی که اثر ارزشمند نظریه اعتباریات منتشر شد، درباره این نظریه بحثهای مختلفی صورت گرفته است. بخشی از مباحث آن در رسائل و در دورهای که ایشان در تبریز اقامت داشتند، نوشته شده است.
وی با اشاره به اختلافنظرها درباره ترجمه و اصطلاحگذاری این نظریه خاطرنشان کرد: درباره ترجمه این نظریه ممکن است ترجمه دقیقی نداشته باشیم. برخی اصطلاح کاندیشنالیست و برخی کانستراکتوریسم را مناسبتر میدانند که هر کدام در فلسفه اخلاق داستان و بحث خاص خود را دارند.
معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ادامه داد: اصل حرف علامه طباطبایی این است که سیستم باور ما همیشه به این شکل نیست که از حقیقت، باور بسازیم. گاهی چیزی را مشاهده میکنیم و بر اساس آن باور پیدا میکنیم، اما گاهی برای مقاصد عملی، باور میسازیم؛ یعنی باورهایی را ایجاد میکنیم تا بتوانیم کاری را انجام دهیم. علامه طباطبایی به این باورهای ساختهشده برای انجام کار، ادراکات اعتباری میگوید.
نظر شما