به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، حجتالاسلام والمسلمین محمدباقر پورامینی در نشست خبری همایش ملی فلسفه کلام اجتماعی با تأکید بر اندیشههای کلامی رهبر شهید، که هم اکنون در حال برگزاری است با اشاره به جایگاه و رسالت دانش کلام اظهار کرد: کلام، علم تبیین باورهای دینی، استدلال درباره آنها و دفاع از حریم اعتقادات است و در کنار این مأموریتها، مواجهه فعال با اندیشهها و جریانهای رقیب و افکار انحرافی و ضد دینی را نیز بر عهده دارد.
وی افزود: متکلمان تراز امامیه در طول تاریخ، بهویژه در دوران معاصر، تلاش کردهاند این دانش را از حصار مفاهیم ذهنی و انتزاعی خارج کنند تا کلام بتواند در قبال جامعه و مسائل آن نقشآفرینی کند؛ رویکردی که در سالهای اخیر از آن با عنوان «کلام اجتماعی» یاد میشود.
دبیر علمی همایش ملی فلسفه کلام اجتماعی با بیان اینکه کلام اجتماعی به معنای ورود آموزههای اعتقادی به عرصه حیات اجتماعی انسان است، تصریح کرد: یک متکلم اجتماعی باید شناخت دقیقی از مسائل و تحولات جامعه داشته باشد، در برابر پرسشها و مسائل جدید موضعگیری کند و ظرفیتهای معرفتی آموزههای کلامی را برای حل مسائل اجتماعی به کار گیرد.
الهیات مقاومت و امید؛ نمونههایی از ورود کلام به مسائل روز جامعه
پورامینی با اشاره به ضرورت نقشآفرینی دانش کلام در مسائل جاری جامعه گفت: موضوعاتی همچون مقاومت، بهویژه پس از جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، از جمله مسائلی است که میتوان از منظر کلامی به آنها پرداخت و مبانی دینی، کارکردها و آثار و نتایج آن را بررسی کرد.
وی ادامه داد: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی طی دو سال اخیر به موضوع الهیات مقاومت ورود کرده و همچنین مباحثی همچون سنتهای الهی در پیروزی و شکست جنگها و الهیات امید را در دستور کار پژوهشی خود قرار داده است.
وی تأکید کرد: کلام اسلامی در مأموریت اصلی خود، یعنی مرزبانی از دین، در همه سطوح فردی و اجتماعی احساس مسئولیت میکند و رسالت خود را در حضور سازنده دین در مناسبات انسانی و معادلات اجتماعی میداند.
اندیشههای رهبر شهید؛ محور اصلی همایش امسال
دبیر علمی همایش ملی فلسفه کلام اجتماعی با اشاره به انتخاب اندیشههای کلامی رهبر شهید بهعنوان محور اصلی همایش امسال اظهار کرد: رویکرد کلام اجتماعی بهروشنی در اندیشههای حضرت آیتالله العظمی سیدعلی خامنهای(ره) تبلور داشته است؛ این رویکرد نهتنها در دوران رهبری ایشان، بلکه از همان سالهایی که طرح کلی اندیشه اسلامی را مطرح کردند، مورد تأکید قرار داشت.
پورامینی با بیان اینکه رهبر شهید بر ضرورت امتداد اجتماعی معارف دینی تأکید ویژهای داشتند، افزود: ایشان اصطلاح «امتداد اجتماعی» را مطرح کردند و بر انتقال آموزههای اعتقادی از حوزه باورهای فردی به عرصه اثرگذاری اجتماعی تأکید داشتند.
وی خاطرنشان کرد: طرح موضوعاتی همچون امتداد فلسفه و کلام در جامعه، صورتبندی جدیدی از این دانش ارائه میدهد که در مقابل نگاه صرفاً انتزاعی و ذهنی قرار دارد؛ بهگونهای که هر آموزه اعتقادی، از توحید و نبوت تا امامت، باید نسبتی روشن با جامعه و زندگی اجتماعی انسان داشته باشد.
وی با اشاره به جایگاه توحید در اندیشه کلامی رهبر شهید گفت: حضرت آیتالله خامنهای(ره) توحید را صرفاً یک مسئله نظری و اعتقادی نمیدانستند، بلکه آن را شناختی عملساز و زندگیساز معرفی میکردند که میتواند مبنای استواری زندگی فردی و اجتماعی انسان باشد.
برگزاری ۳۷ پیشنشست علمی با مشارکت ۱۵ مرکز حوزوی و دانشگاهی
پورامینی در تشریح روند برگزاری همایش گفت: دبیرخانه این رویداد از حدود سه تا چهار ماه پیش فعالیت خود را آغاز کرد و فراخوان همایش در تیرماه منتشر شد.
وی افزود: در طول سه ماه اخیر، ۳۷ پیشنشست علمی با مشارکت ۱۵ مرکز دانشگاهی و حوزوی برگزار شده است که دانشگاههای معارف اسلامی، پردیس فارابی، دانشگاه قم، دانشگاه زنجان، دانشگاه بندرعباس و دانشگاه تبریز از جمله مراکز دانشگاهی مشارکتکننده در این برنامهها بودهاند.
دبیر علمی همایش ملی فلسفه کلام اجتماعی با اشاره به ویژگی جغرافیایی این پیشنشستها بیان کرد: برگزاری این نشستها صرفاً به قم محدود نبود و متناسب با همکاری مراکز دانشگاهی و حوزوی در استانهای مختلف کشور برگزار شد؛ بهطوریکه نیمی از پیشنشستها خارج از قم شکل گرفت.
وی اضافه کرد: در هفته جاری نیز دو پیشنشست دیگر در روزهای سهشنبه و چهارشنبه برگزار میشود.
پورامینی درباره آثار دریافتی دبیرخانه همایش نیز گفت: با توجه به محدودیت زمانی فراخوان، تاکنون ۶۰ مقاله به دبیرخانه رسیده که در مرحله ارزیابی قرار دارند و امیدواریم مجموعه مقالات تا زمان برگزاری همایش مکتب امام مجاهد شهید در بهمنماه آماده انتشار شود.
قرائت پیام آیتالله سبحانی و سخنرانی آیتالله اعرافی و آیتالله رشاد
وی در ادامه با اشاره به برنامه اصلی همایش اظهار کرد: همایش ملی فلسفه کلام اجتماعی روز چهارشنبه چهارم آذرماه، از ساعت ۱۸ تا ۲۱ و پس از نماز مغرب و عشا در سالن استاد موسویان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار میشود.
دبیر علمی همایش افزود: در این مراسم پیام حضرت آیتالله العظمی سبحانی، از مراجع عظام تقلید و متکلمان برجسته معاصر، قرائت خواهد شد و آیتالله اعرافی، مدیر حوزههای علمیه، و آیتالله رشاد نیز به ارائه دیدگاههای خود درباره کلام اجتماعی میپردازند.
وی از برگزاری میزگرد تخصصی با موضوع «ماهیت کلام اجتماعی» بهعنوان یکی از بخشهای محوری همایش خبر داد و گفت: در این میزگرد حججاسلام جبرئیلی، محمدتقی سبحانی و رسول رضوی و همچنین خانم اسماعیلی حضور خواهند داشت و درباره چیستی، کاربردها و تحولات مورد انتظار در حوزه کلام اجتماعی بحث و تبادل نظر میکنند.
رونمایی از دو اثر پژوهشی درباره اندیشههای کلامی و سیاسی رهبر شهید
پورامینی همچنین از رونمایی دو اثر پژوهشی جدید در جریان این همایش خبر داد و گفت: این دو کتاب حاصل فعالیتهای پژوهشی دو تا سه سال اخیر پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی است که در این مراسم رونمایی خواهند شد.
وی عنوان کرد: نخستین اثر با عنوان «اندیشههای کلامی حضرت آیتالله العظمی خامنهای» به قلم دکتر محمدصفر جبریلی و اثر دوم با عنوان «کلام سیاسی در اندیشه رهبر شهید حضرت آیتالله خامنهای» به قلم دکتر مهاجرنیا منتشر شده است.
دبیر علمی همایش ملی فلسفه کلام اجتماعی در پایان از نهادها و مراکز حوزوی و دانشگاهی همکار در برگزاری پیشنشستها و برنامههای علمی این رویداد قدردانی کرد و بر ضرورت استمرار همکاریهای علمی برای توسعه و تعمیق مطالعات کلام اجتماعی تأکید کرد.
نظر شما