به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کردستان، کتاب و کتابخوانی همچنان یکی از مهمترین شاخصهای توسعه فرهنگی جوامع به شمار میرود؛ با این حال، گسترش ابزارهای ارتباطی و تغییر شیوههای دسترسی به اطلاعات، ضرورت بازنگری در نقش کتابخانههای عمومی را بیش از گذشته آشکار کرده است.
کتابخانهها امروز تنها محل نگهداری و امانت کتاب نیستند، بلکه میتوانند به مراکزی برای یادگیری، تعامل اجتماعی، گفتوگو و افزایش آگاهی عمومی تبدیل شوند.
در همین راستا، آیین گرامیداشت هفته کتاب، کتابخوانی و کتابدار و تجلیل از کتابخوانان برتر استان کردستان، چهارشنبه ۲۷ آبانماه با حضور حجتالاسلام عبدالرضا پورذهبی نماینده ولیفقیه در استان، آرش زرهتن لهونی استاندار کردستان، جمعی از مسئولان، کتابداران و فعالان عرصه کتاب در کتابخانه مرکزی امام خامنهای سنندج برگزار شد.
در این مراسم، سخنرانان با اشاره به ضرورت تقویت فرهنگ مطالعه در جامعه، بر نقش خانوادهها، دستگاههای اجرایی و کتابخانههای عمومی در گسترش دانایی و ارتقای قدرت تحلیل شهروندان تأکید کردند.
مطالعه؛ راهکاری برای تقویت خردورزی و مقابله با سطحینگری
حجتالاسلام عبدالرضا پورذهبی، نماینده ولیفقیه در استان کردستان، در این مراسم با قدردانی از تلاش مدیران، کارکنان کتابخانههای عمومی و فعالان عرصه ترویج مطالعه، بر ضرورت گسترش فرهنگ کتابخوانی در میان کودکان، نوجوانان و خانوادهها تأکید کرد.

وی با اشاره به شرایط کنونی جامعه و تجربه دو جنگ در کمتر از یک سال، تعمیق نگاه، خردورزی، رفتار عقلایی، سواد رسانهای و دشمنشناسی را از نیازهای اساسی جامعه دانست و اظهار کرد: این مؤلفهها ارتباط مستقیمی با مطالعه و کتابخوانی دارند.
نماینده ولیفقیه در کردستان با انتقاد از سطحینگری در مواجهه با فضای مجازی افزود: گاهی بهجای آنکه ما بر فضای مجازی مسلط باشیم، این فضا بر ما تسلط پیدا میکند و نبود مطالعه و تفکر کافی، زمینه تأثیرپذیری افراد از القائات دیگران را فراهم میسازد.
پورذهبی با یادآوری بیانی از رهبر شهید انقلاب مبنی بر اینکه «باید فکری به حال فکر کردن بکنیم»، بر لزوم تقویت فرهنگ اندیشهورزی تأکید کرد و مطالعه را یکی از مسیرهای دستیابی به آگاهی، قدرت تحلیل و رفتار منطقی دانست.
وی همچنین خاطرنشان کرد: مطالعه نباید تنها به خواندن کتاب محدود شود، بلکه مقالههای علمی، آثار ادبی، روزنامهها و مجلات نیز میتوانند در افزایش دانش و عمق بخشیدن به نگاه انسان مؤثر باشند.
نماینده ولیفقیه در کردستان با اشاره به اهمیت مطالعه هدفمند و تأمل در مطالب، نقش خانوادهها، معلمان و استادان دانشگاه را در نهادینهسازی این فرهنگ مهم ارزیابی کرد و پیشنهاد داد خانوادهها از ظرفیت کتابخانههای عمومی برای مطالعه جمعی و آشنایی بیشتر فرزندانشان با کتاب استفاده کنند.
وی همچنین با اشاره به ظرفیت آثار سینمایی و تلویزیونی گفت: تماشای آثار تصویری نیز اگر با نگاه آگاهانه و تحلیلی همراه باشد، میتواند در افزایش فهم و درک مخاطب نقش داشته باشد.
کتابخوانی باید به عادت روزمره خانوادهها تبدیل شود
علیاکبر ورمقانی، معاون سیاسی، امنیتی و اجتماعی استاندار کردستان نیز در این آیین با تأکید بر اینکه هیچ ابزار و منبع جدیدی نمیتواند جایگاه کتاب را بهطور کامل پر کند، اظهار کرد: فضای مجازی، منابع الکترونیکی و کتابخانههای دیجیتال هرکدام ارزش و کارکرد خود را دارند، اما مطالعه کتاب تأثیر ویژهای بر تفکر، تمرکز و قدرت تدبر انسان میگذارد.

وی با اشاره به پیوند دانایی و توانمندی جوامع افزود: کتاب یکی از مهمترین منابع دستیابی به دانش است و باید با توجه به علایق و نیازهای افراد در حوزههای مختلف، فرهنگ مطالعه را به بخشی از زندگی روزمره تبدیل کرد.
معاون استاندار کردستان با بیان اینکه خانوادهها باید از دوران کودکی فرزندان خود را با کتاب مأنوس کنند، وضعیت سرانه مطالعه در کشور را متناسب با پیشینه تاریخی و فرهنگی ایران ندانست و خواستار توجه جدیتر به ترویج کتابخوانی در استان شد.
ورمقانی همچنین بر ضرورت ایفای تعهدات قانونی شهرداریها در قبال کتابخانههای عمومی تأکید کرد و گفت: پرداخت سهم قانونی کتابخانهها باید از سوی شهرداریها پیگیری شود و در موارد کوتاهی نیز موضوع از طریق فرمانداران و مراجع مربوط دنبال شده است.
وی توسعه کتابخانهها را نیازمند مشارکت نهاد کتابخانههای عمومی، شهرداریها، فرمانداران، استانداری، سازمان مدیریت و برنامهریزی و خیران دانست و افزود: کتاب بستر توسعه و دانایی است و برای دستیابی به توسعه پایدار در حوزههای مختلف، باید به تقویت زیرساختهای کتابخانهای و ارتقای دانش نیروی انسانی توجه شود.
کتابخانههای سیار؛ راهی برای گسترش عدالت فرهنگی در روستاها
معصومه حسنیخونسار، مدیرکل کتابخانههای عمومی استان کردستان نیز در این مراسم با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد کتابخانهها از مراکز صرفاً کتابمحور به فضاهای جامعهمحور اظهار کرد: کتابخانههای عمومی باید علاوه بر ترویج مطالعه، به نیازهای فرهنگی و اجتماعی مردم پاسخ دهند و زمینه یادگیری، تعامل اجتماعی و تبادل تجربه را فراهم کنند.
وی تحقق عدالت فرهنگی را از اولویتهای این مجموعه برشمرد و افزود: دسترسی به کتاب و خدمات فرهنگی نباید به شهرهای بزرگ و مناطق برخوردار محدود شود و ساکنان روستاها و دورترین نقاط استان نیز باید از فرصتهای برابر بهرهمند باشند.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کردستان توسعه کتابخانههای سیار را یکی از راهکارهای دسترسی آسانتر مردم به خدمات فرهنگی عنوان کرد و گفت: طی یک سال گذشته با حمایت مجموعههای استانی و حامیان کتابخانهها، دو دستگاه کتابخانه سیار برای استان تأمین و تجهیز شده است.
حسنیخونسار توضیح داد: یکی از این واحدها با اعتبار شهرستان و استان خریداری شده و به سقز اختصاص یافته و دستگاه دوم نیز با پیگیری دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور تأمین و به مریوان اختصاص داده شده است که هر دو طی روزهای آینده فعالیت خود را آغاز میکنند.
وی با بیان اینکه برای این دو کتابخانه سیار ۲۷ نقطه خدمت تعریف شده است، افزود: همچنین با پیگیری نماینده مردم قروه و دهگلان، قول مساعد برای تأمین اعتباری بیش از ۱۰ میلیارد تومان بهمنظور خرید واحدهای سیار داده شده است که در صورت تحقق، دو دستگاه دیگر تا پایان سال خریداری و به این شهرستانها اختصاص مییابد.
عضویت رایگان و توسعه زیرساختهای کتابخانهای
حسنیخونسار با اشاره به اجرای طرح عضویت رایگان و سراسری در کتابخانههای عمومی کشور گفت: بر اساس این طرح، علاقهمندان میتوانند تنها با ثبت کد ملی در سامانه کتابخانههای عمومی، بدون پرداخت هزینه و نیاز به تمدید عضویت از خدمات کتابخانهها و امانت کتاب استفاده کنند.

وی در ادامه به اقدامات انجامشده برای توسعه و بهسازی فضاهای کتابخانهای استان اشاره کرد و افزود: کتابخانه روستای سرابقامیش با زیربنای ۳۲۵ مترمربع، پس از ۱۲ سال و با همکاری مجموعههای اجرایی، طی یک سال گذشته افتتاح و راهاندازی شد.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کردستان همچنین از اختصاص بیش از هفت میلیارد تومان برای بازطراحی و بازگشایی کتابخانه شهید نجاتاللهی بیجار خبر داد و گفت: کتابخانههای روستاهای آرندان سنندج و خامسان کامیاران نیز در مرحله تجهیز قرار دارند و امیدواریم بهزودی فعالیت خود را از سر بگیرند.
وی تعمیر و تجهیز ۲۴ کتابخانه عمومی استان طی یک سال گذشته را از دیگر اقدامات انجامشده عنوان کرد و گفت: بهسازی فضاهای کتابخانهای با هدف ارتقای کیفیت خدمات و فراهم کردن محیط مناسبتر برای مراجعهکنندگان دنبال شده است.
اهدای کتاب و اجرای بیش از ۸ هزار برنامه فرهنگی
مدیرکل کتابخانههای عمومی استان کردستان با تأکید بر اینکه پویایی کتابخانهها تنها به ساختمان و فضای فیزیکی وابسته نیست، تأمین منابع مطالعاتی و محتوای غنی را از نیازهای اساسی این مراکز دانست.
حسنیخونسار در تشریح اقدامات انجامشده در حوزه تأمین منابع گفت: بیش از ۱۱ هزار جلد کتاب از منابع پرمخاطب به استان اختصاص یافته و هفت هزار نسخه کتاب نیز از محل اعتبارات استانی خریداری و میان کتابخانههای عمومی توزیع شده است.
وی همچنین از اهدای بیش از ۲۲ هزار نسخه کتاب از سوی مردم، خیران و دستگاههای اجرایی از جمله استانداری، ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و مؤسسه قلمچی خبر داد.
مدیرکل کتابخانههای عمومی کردستان با اشاره به برنامههای فرهنگی و ترویجی اجراشده در کتابخانههای استان افزود: طی یک سال گذشته بیش از هشت هزار فعالیت فرهنگی با محوریت کتاب در قالبهای مختلف برگزار شده است تا کتابخانهها به محیطی برای گفتوگو، آگاهیبخشی و مشارکت گروههای مختلف سنی تبدیل شوند.
وی کتابخانههای عمومی را از نهادهای مهم در پاسداشت و انتقال میراث تاریخی و تمدنی ایران به نسل امروز و آینده دانست و تأکید کرد: توسعه این مراکز را نباید صرفاً به افزایش خدمات یا تجهیز فضاهای فیزیکی محدود کرد، بلکه این اقدام سرمایهگذاری برای آینده فکری، فرهنگی و اجتماعی جامعه است.
مسئول کتابخانه روستای بیساران برگزیده رویداد ملی شد
حسنیخونسار در بخش دیگری از سخنان خود به موفقیت نماینده استان کردستان در رویداد ملی «همخوان» اشاره کرد و گفت: در مراسمی با حضور رئیسجمهور، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور، ۱۲ جایزه ملی همخوان به برگزیدگان کشوری اهدا شد که نوریشهابی، مسئول کتابخانه شهید ملا محمد ذبیحی روستای بیساران شهرستان سروآباد، یکی از برگزیدگان این رویداد از استان کردستان بود.
وی در پایان از تجلیل ۲۷ نفر از کتابخوانان برتر، کتابداران برتر استانی، پیشکسوتان، حامیان کتاب و کتابخانههای عمومی و کارشناسان ستادی در این آیین خبر داد.
نظر شما