به گزارش خبرگزاری شبستان، طرح «ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی» با حضور حجت‌الاسلام‌والمسلمین غلامحسین محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه قضائیه، رونمایی شد.
این طرح در ادامه برنامه‌های تحول‌آفرین قوه قضائیه در حوزه فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی به اجرا درآمده و زمینه حرکت دستگاه قضایی از مرحله دادرسی الکترونیکی به سمت دادرسی هوشمند را فراهم می‌کند.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین محسنی‌اژه‌ای در جریان رونمایی از این سامانه بر ضرورت ارائه آموزش‌های جامع به قضات و مسئولان قضایی درباره نحوه اجرای طرح ارجاع هوشمند تأکید کرد و اطلاع‌رسانی سریع به قضات و طرفین پرونده‌ها درباره ارجاعات انجام‌شده را از دیگر الزامات اجرای موفق این طرح دانست.
رئیس قوه قضائیه با تقدیر از دست‌اندرکاران اجرای این طرح اظهار کرد: با اجرای طرح ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی، سرعت و دقت رسیدگی به پرونده‌ها به نحو چشمگیری افزایش می‌یابد و از اعمال سلیقه در ارجاع پرونده‌ها و رسیدگی‌های قضایی پیشگیری می‌شود.
وی با اشاره به مهم‌ترین مزایای این سامانه بیان کرد: تخصیص پرونده‌ها بر اساس ظرفیت واقعی شعب، حجم کار موجود و نوع تخصص قضات، به‌جای روابط یا سلایق شخصی، از جمله مزایای ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی است. همچنین این طرح از تراکم نامتوازن پرونده‌ها در شعب مختلف جلوگیری می‌کند.
محسنی‌اژه‌ای افزود: با راه‌اندازی این سامانه، فرایند ارجاع پرونده‌ها قابل ثبت، بازبینی و نظارت خواهد بود و در نتیجه، توزیع عادلانه حجم کاری، کاهش اعمال سلیقه و کوتاه‌شدن فرایند رسیدگی‌ها محقق می‌شود.
رئیس دستگاه قضا با اشاره به اولویت‌های دستگاه قضایی تصریح کرد: گسترش عدل و ارائه خدمات دقیق، سریع و کم‌هزینه با هدف افزایش رضایتمندی مردم و مراجعان، دو وظیفه و مسئولیت اصلی و اولویت‌دار دستگاه قضاست.
وی رضایتمندی مردم را از موضوعات بسیار مهم و اولویت‌دار دستگاه قضایی دانست و گفت: گسترش دادرسی هوشمند و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین از جمله مؤلفه‌هایی است که به افزایش رضایتمندی مردم و مراجعان به دستگاه قضایی کمک می‌کند.
محسنی‌اژه‌ای در تشریح آثار اجرای این طرح اظهار کرد: با راه‌اندازی سامانه ارجاع هوشمند، مراجعان به دستگاه قضایی دیگر دغدغه‌ای از حیث اطلاع از روند ارجاع پرونده‌های خود نخواهند داشت و می‌توانند از زمان و شعبه‌ای که پرونده‌شان از مرجع بدوی به مرجع تجدیدنظر ارجاع شده است، اطلاع پیدا کنند.
رئیس قوه قضائیه با تأکید بر ضرورت تکمیل فرایند خدمت‌رسانی به مردم خاطرنشان کرد: مردم انتظار دارند پس از دریافت پیامک از سامانه مربوطه و مراجعه به مرجع قضایی ذی‌صلاح، پرونده ارجاع‌شده آنها در دسترس باشد و فرایند رسیدگی به آن جریان داشته باشد. بنابراین پس از ارجاع هوشمند پرونده، باید ارجاع فیزیکی آن نیز در کوتاه‌ترین زمان انجام شود تا حلقه رضایتمندی مردم تکمیل شود.
وی با بیان اینکه هوشمندسازی فرایندهای قضایی نقطه پایان و حد یقفی ندارد، گفت: قوه قضائیه به هر میزان که فناوری‌های نوین و هوشمند توسعه پیدا کند، برای افزایش رضایتمندی مردم و تسهیل و تسریع در پیشبرد امور قضایی و حقوقی آنان از این ظرفیت‌ها استفاده خواهد کرد.
محسنی‌اژه‌ای همچنین با قدردانی از تلاش‌های رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه اظهار کرد: دکتر کاظمی‌فرد و مجموعه نیروهای این مرکز، با وجود محدودیت‌های اعتباری و بودجه‌ای، تلاش‌های ارزشمندی انجام داده‌اند و با تکیه بر توان بومی، طرح‌های فناورانه و هوشمند مؤثر و مفیدی را به مرحله اجرا و عملیات رسانده‌اند.
کاهش دخالت انسانی با توسعه سامانه‌های هوشمند قضایی
در ادامه این مراسم، صاحبکار، معاون راهبردی قوه قضائیه، با اشاره به ضرورت هماهنگی سیاست‌ها، قوانین و اقدامات اجرایی در مسیر تحول دستگاه قضایی اظهار کرد: هوشمندسازی فرایندها و استفاده حداکثری از فناوری‌های نوین در ارائه خدمات قضایی، در بند ۲۶ سیاست‌های کلی نظام ابلاغی مقام معظم رهبری مورد تأکید قرار گرفته است.
وی افزود: در همین راستا، موضوع ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی با در نظر گرفتن تخصص، اوضاع و شرایط پرونده و موارد مشابه، در راهکارهای سند تحول و تعالی قوه قضائیه پیش‌بینی شد و در ادامه، در برنامه هفتم پیشرفت نیز تکلیف قانونی برای فراهم‌سازی امکان ارجاع پرونده با استفاده از فناوری‌های نوین، از جمله هوش مصنوعی، به‌منظور کمک به قاضی تعیین شد.
معاون راهبردی قوه قضائیه با بیان اینکه دستگاه قضایی موفق به تحقق این تکلیف قانونی شده است، ادامه داد: طی هفته‌های اخیر نیز با راه‌اندازی سکوهای هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی و سامانه ضمانت الکترونیک، تلاش شده است نقش عوامل انسانی در فرایندهایی که امکان انجام هوشمند آنها وجود دارد، کاهش یابد.
صاحبکار خاطرنشان کرد: امروز نیز با راه‌اندازی سامانه ارجاع هوشمند پرونده‌ها به قضات، یکی دیگر از مراحل این مسیر تکمیل شده است که در صورت توسعه کامل، می‌تواند موجب افزایش سرعت و دقت فرایندهای قضایی و کاهش نیاز به مداخله انسانی شود.
وی با اشاره به آثار اجرای این طرح در کاهش نیروی انسانی موردنیاز برای ارجاع پرونده‌ها گفت: برای نمونه، در مجتمع تجدیدنظر تهران، تعداد چهار نیروی انسانی که به‌صورت اختصاصی مسئول ارجاع پرونده‌ها بودند، با اجرای این سامانه به کمتر از یک نفر کاهش یافته و سه نفر از این نیروها برای انجام سایر امور و رسیدگی به پرونده‌ها به کار گرفته شده‌اند.
معاون راهبردی قوه قضائیه افزود: برآورد ما این است که با اجرای کامل این طرح در سراسر کشور، امکان صرفه‌جویی در ظرفیت کاری حدود ۲۰۰ قاضی تمام‌وقت فراهم شود تا این نیروهای ارزشمند در سایر بخش‌های موردنیاز دستگاه قضایی به کار گرفته شوند.
ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی؛ طرحی که پس از ۱۰ سال عملیاتی شد
در ادامه، کاظمی‌فرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه، با اشاره به حرکت دستگاه قضایی به سمت دادرسی هوشمند اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های دادرسی هوشمند، کاهش دخالت انسانی در فرایندهای اجرایی است.
وی افزود: در همین راستا، ایجاد شعب هوشمند در دستور کار قرار گرفته است تا اقداماتی مانند ارجاع پرونده، انتخاب کارشناس، انجام استعلامات، مکاتبات، تعیین وقت رسیدگی و سایر امور اداری شعب به‌صورت هوشمند انجام شود.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه همچنین از رونمایی سامانه وقت‌دهی هوشمند در آینده نزدیک خبر داد.
کاظمی‌فرد با اشاره به اینکه راه‌اندازی سامانه ارجاع هوشمند پرونده‌ها از مطالبات و موضوعات مطرح‌شده طی سال‌های گذشته بوده است، تصریح کرد: این موضوع نخستین‌بار در تبصره ماده ۸ آیین‌نامه نحوه استفاده از سامانه‌های رایانه‌ای و مخابراتی در سال ۱۳۹۵ مطرح شد و پس از ایجاد زیرساخت‌های موردنیاز، اکنون امکان اجرای آن فراهم شده است.
وی ادامه داد: این سامانه در راستای اجرای سند تحول و تعالی قوه قضائیه و با هدف کاهش اطاله دادرسی و پیشگیری از خطا در فرایند رسیدگی راه‌اندازی شده است.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه با بیان اینکه اجرای سراسری این سامانه پس از طی مراحل آزمایشی از ابتدای مهرماه در کشور آغاز شده است، گفت: تهران به‌عنوان نخستین پایلوت اجرای این طرح انتخاب شد و فرایند اجرا از محاکم تجدیدنظر آغاز شد.
کاظمی‌فرد افزود: در حال حاضر بیش از ۸۰ درصد ارجاعات پرونده‌ها در محاکم تجدیدنظر تهران به‌صورت هوشمند انجام می‌شود.
وی با اشاره به میزان اجرای این طرح در سطح کشور بیان کرد: در حال حاضر حدود ۴۰ درصد ارجاعات پرونده‌ها در مجموع مراجع قضایی کشور از طریق سامانه هوشمند ارجاع پرونده انجام می‌شود و برنامه‌ریزی شده است که اجرای آن به‌تدریج در تمامی مراجع، از جمله دادسراها و دادگاه‌ها، تکمیل شود.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه در ادامه به وضعیت اجرای این طرح در استان قم اشاره کرد و گفت: در این استان ۸۳ درصد کل ارجاعات در تمامی مراکز قضایی به‌صورت هوشمند انجام می‌شود.
وی با تشریح آثار اجرای سامانه ارجاع هوشمند پرونده‌ها خاطرنشان کرد: با هوشمندسازی فرایند ارجاع، امکان رصد لحظه‌ای وضعیت و مسیر پرونده فراهم می‌شود و دیگر شاهد سرگردانی پرونده‌ها در فرایند ارجاع نخواهیم بود.
تهران نخستین پایلوت اجرای طرح ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی
در بخش دیگری از این مراسم، عتباتی، رئیس کل دادگستری استان تهران، با اشاره به اهمیت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در ارائه خدمات قضایی اظهار کرد: امروز شاهد نقطه عطفی در تاریخ قوه قضائیه هستیم و با استفاده از دانش و فناوری‌های جدید، مسیر ارائه خدمات قضایی به شهروندان در بسترهای الکترونیکی، با رعایت سه اصل دقت، صحت و سرعت، هموارتر می‌شود.
وی با اشاره به تجربه کشورهای دیگر در زمینه ارجاع هوشمند پرونده‌ها گفت: بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، در ۱۲ کشور جهان ارجاع پرونده‌ها به‌صورت هوشمند و الکترونیکی انجام می‌شود و اجرای این طرح در قوه قضائیه نیز گامی مهم در مسیر تحول خدمات قضایی به شمار می‌رود.
رئیس کل دادگستری استان تهران با بیان اینکه اجرای این سامانه موجب کاهش نیاز به فضاهای فیزیکی و نیروی انسانی در فرایند ارجاع پرونده‌ها می‌شود، افزود: با هوشمندسازی این فرایند، بخشی از ظرفیت نیروی انسانی و امکانات موجود آزاد خواهد شد تا در سایر بخش‌ها مورد استفاده قرار گیرد.
عتباتی افزایش سرعت و دقت در ارجاع پرونده‌ها، ارتقای رضایتمندی مردم و کاهش زمینه‌های سوگیری و نارضایتی در این فرایند را از دیگر آثار اجرای این طرح برشمرد.
وی ابراز امیدواری کرد که با تداوم این مسیر و توسعه خدمات هوشمند قضایی، مردم آثار این اقدامات را در فرایند رسیدگی به پرونده‌ها، احقاق حق و اجرای عدالت بیش از پیش مشاهده کنند.
رئیس کل دادگستری استان تهران با بیان اینکه محاکم تجدیدنظر استان تهران به‌عنوان پایلوت اجرای طرح ارجاع هوشمند پرونده‌ها انتخاب شده‌اند، گفت: از ابتدای مهرماه، ارجاع هوشمند پرونده‌ها به‌صورت جدی در دستور کار قرار گرفت و از ابتدای ماه جاری نیز ارجاع پرونده‌ها بدون دخالت انسانی به‌صورت الزامی دنبال شده است.
وی در تشریح سازوکار این سامانه افزود: شعب بر اساس داده‌ها و با در نظر گرفتن تخصص قضات دسته‌بندی شده‌اند تا پرونده‌ها متناسب با موضوع و تخصص هر شعبه ارجاع شوند.
عتباتی ادامه داد: بر همین اساس، در حوزه‌هایی مانند دادگاه خانواده، پرونده‌های طلاق و مسائل مالی زوجین و همچنین پرونده‌های حوزه املاک و موضوعات امنیتی، تقسیم‌بندی تخصصی پیش‌بینی شده است.
نظر شما