از کتابخانه‌محوری تا جامعه‌محوری؛ گسترش خدمات کتابخانه‌ای در مناطق محروم کهگیلویه‌وبویراحمد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از یاسوج، محسن جبارنژاد به عنوان سخنران پیش از خطبه های نماز جمعه شهر یاسوج با اشاره به جایگاه والای علم‌آموزی و کتابخوانی در آموزه‌های دینی، اظهار کرد: اهمیت دانش‌اندوزی در تعالیم پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) بارها مورد تأکید قرار گرفته، چنان‌که در روایت مشهور «اطلب العلم ولو بالصین» بر ضرورت تلاش برای دستیابی به دانش، حتی با تحمل دشواری سفر به سرزمین‌های دوردست، تأکید شده است.

وی به روایاتی از امیرالمؤمنین علی(ع) درباره اهمیت کتاب و مطالعه اشاره کرد و گفت: در کلام آن حضرت آمده «کسی که با کتاب آرامش می‌گیرد، هیچ آرامشی را از دست نداده و کتاب‌ها باغ و بوستان دانشمندان هستند»، تعابیری عمیق که نشان می‌دهد همنشینی با کتاب، همچون حضور در باغی سرشار از زیبایی و معرفت، زمینه‌ساز آرامش روحی و رشد فکری انسان است.

جبارنژاد با بیان اینکه در بین ابزارهای گوناگون فرهنگی همچون موسیقی، فیلم، تئاتر و ادبیات، کتاب جایگاه پیشران و اثرگذاری دارد، تصریح کرد: کتاب از اهمیت ویژه‌ای در تعالی فرهنگی جامعه برخوردار است و همین بس که بزرگ‌ترین معجزه دین اسلام، قرآن کریم است؛ کتابی که از تحریف و گمراهی مبراست و این موضوع به‌خوبی جایگاه والای کتاب را در فرهنگ اسلامی نشان می‌دهد.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی کهگیلویه‌ و بویراحمد کتابخانه‌ها را از پایگاه‌های مرجع و پناهگاه‌های فکری، فرهنگی و معنوی مردم دانست و گفت: کتابخانه‌ها امروز در کنار امامزادگان و دیگر مراکز معنوی، به یکی از کانون‌های آرامش روحی، اندیشه‌ورزی و تأمین نیازهای فکری جامعه تبدیل شده‌اند و کودکان، نوجوانان و خانواده‌های بسیاری از ظرفیت این مراکز استفاده می‌کنند.

وی ضمن تأکید بر ضرورت نهادینه‌سازی فرهنگ مطالعه از دوران کودکی، بیان کرد: اگر ارتباط کودکان با کتابخانه از سنین پایین شکل بگیرد و پدران و مادران فرزندان خود را به کتابخوانی عادت دهند، مطالعه به بخشی از سبک زندگی آنان تبدیل می‌شود و در بزرگسالی نیز فاصله گرفتن از کتاب برایشان دشوار خواهد بود.

جبارنژاد به نقش آگاهی‌بخش کتاب در پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی اشاره و خاطرنشان کرد: بخش قابل توجهی از آسیب‌ها و مخاطراتی که کودکان و نوجوانان را تهدید می‌کند، ریشه در ناآگاهی و فاصله گرفتن از مطالعه دارد. بسیاری از مشکلات و گرفتاری‌های انسان نیز ناشی از جهل و ناآگاهی بوده و این خلأ را می‌توان با مطالعه و بهره‌گیری از کتاب‌های مفید و اثرگذار در زندگی نظری و عملی جبران کرد.

وی در ادامه ضمن تشریح روند توسعه زیرساخت‌های کتابخانه‌ای استان، گفت: نهاد کتابخانه‌های عمومی در حال حاضر حدود ۷۰ کتابخانه عمومی در سطح کهگیلویه‌ و بویراحمد دارد، در حالی که پیش از انقلاب تعداد کتابخانه‌های استان به یک یا دو مرکز محدود می‌شد.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کهگیلویه و بویراحمد افزود: امروز در بسیاری از شهرها، روستاها و حتی مناطق دورافتاده کهگیلویه‌ و بویراحمد کتابخانه ایجاد شده و زیرساخت‌های فرهنگی در حوزه کتاب و کتابخوانی توسعه چشمگیری داشته، هرچند این آمار مربوط به کتابخانه‌های عمومی بوده و کتابخانه‌های تخصصی دانشگاه‌ها، سازمان‌ها، ادارات و سایر دستگاه‌ها نیز ظرفیت‌های جداگانه‌ای در عرصه خدمات فرهنگی دارند.

جبارنژاد ضمن تشریح رویکرد جدید نهاد کتابخانه‌های عمومی، اظهار کرد: در دوره جدید از الگوی کتابخانه‌محور به سمت الگوی جامعه‌محور حرکت کرده‌ایم، چراکه معتقد هستیم کتابخانه باید متناسب با نیازهای مردم فعالیت کند و به‌عنوان مرجع و پناهگاه فرهنگی جامعه، پاسخگوی مطالبات فکری و مطالعاتی مخاطبان باشد.

وی ادامه داد: در کنار توسعه کمی کتابخانه‌ها، دسترسی عادلانه، ارتقای کیفیت تجربه مخاطبان و میزان اثرگذاری خدمات نیز در کانون توجه قرار گرفته و بازتوزیع جغرافیایی خدمات با اولویت مناطق محروم و کم‌برخوردار، رایگان‌سازی و یکپارچه‌سازی دسترسی، افزایش نقش کتابداران و مخاطبان در انتخاب و تأمین منابع و جایگزینی رویکرد گردش و استفاده از منابع به‌جای انباشت کتاب‌ها، از مهم‌ترین سیاست‌های این دوره به شمار می‌رود.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کهگیلویه‌ و بویراحمد در بخش دیگری از سخنان خود از اختصاص سه دستگاه کتابخانه سیار به استان خبر داد و گفت: در کنار کتابخانه‌های ثابت که در شهرها و روستاها مستقر هستند، کتابخانه‌های سیار نیز با هدف ارائه خدمات به مناطقی که امکان دسترسی به کتابخانه ثابت ندارند، فعالیت خواهند کرد.

وی با توضیح اینکه کتابخانه‌های سیار در قالب خودروهای مجهز به امکانات نگهداری و عرضه کتاب فعالیت می‌کنند، افزود: این خودروها به مناطق روستایی و نقاط فاقد امکانات کتابخانه‌ای مراجعه می‌کنند تا ساکنان این مناطق نیز بتوانند از خدمات امانت کتاب و مطالعه بهره‌مند شوند.

جبارنژاد بیان کرد: در هفته کتاب و در همین بازه زمانی، سه دستگاه خودروی کتابخانه سیار برای شهرستان‌های یاسوج، گچساران و کهگیلویه به استان اختصاص یافته است که امیدواریم به‌زودی وارد چرخه خدمت‌رسانی شوند.

وی به مراحل اجرایی این طرح اشاره کرد و افزود: فرآیند جذب کتابداران و رانندگان مورد نیاز برای این خودروها نیز در حال انجام بوده و پس از تکمیل مراحل مربوط، کتابخانه‌های سیار فعالیت خود را آغاز خواهند کرد.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی استان کهگیلویه‌ و بویراحمد با اشاره به تنوع فعالیت‌های این مراکز فرهنگی، گفت: خدمات کتابخانه‌های عمومی صرفاً به امانت دادن کتاب محدود نمی‌شود و امروز برنامه‌های فرهنگی متعددی با هدف ترویج و توسعه فرهنگ کتاب و کتابخوانی در این مراکز برگزار می‌شود که تشریح جزئیات آنها به فرصت بیشتری نیاز دارد.