به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، محمدباقر خراسانی، دبیر مجمع عالی حکمت اسلامی، صبح امروز در نشست خبری تشریح برنامه‌های دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی(ره) با عنوان «نماد عقلانیت و معنویت» و نخستین هفته حکمت و فلسفه، با اشاره به جایگاه علمی و معنوی این مفسر بزرگ قرآن کریم اظهار کرد: علامه طباطبایی تنها یک شخصیت علمی نیست، بلکه یک جریان و مکتب فکری است که ظرفیت‌های فراوانی برای معرفی به جامعه ایرانی و جهان اسلام دارد.
وی با اشاره به انتخاب علامه طباطبایی از سوی سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی ملل متحد (یونسکو) به‌عنوان یکی از چهره‌های اثرگذار علمی و معنوی جهان در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ افزود: انتخاب شعار «علامه طباطبایی؛ نماد عقلانیت و معنویت» برای بزرگداشت این شخصیت، نشان‌دهنده اهمیت دو مؤلفه‌ای است که امروز جهان و حتی بخشی از جامعه ما به‌شدت به آن نیازمند است.
خراسانی با بیان اینکه علامه طباطبایی نخستین شخصیت شیعه‌ای است که در این چارچوب از سوی یونسکو معرفی می‌شود، تصریح کرد: امسال از ایران دو شخصیت، علامه طباطبایی و بایزید بسطامی، برای بزرگداشت معرفی شده‌اند و همچنین شهید سیدمحمدباقر صدر نیز با پیشنهاد دولت عراق و همراهی برخی کشورهای دیگر در این فهرست قرار گرفته است.
برگزاری بیش از ۱۵۰ برنامه در ۲۰ استان و ۱۰ کشور
دبیر مجمع عالی حکمت اسلامی با اشاره به آغاز دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی(ره) از ۱۶ آبان‌ماه گفت: این برنامه‌ها تا ۳۰ آبان ادامه خواهد داشت و پیش‌بینی می‌کنیم امسال با مشارکت مراکز علمی، فرهنگی، حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها، بیش از ۱۵۰ برنامه در حدود ۲۰ استان، ۴۰ شهرستان و ۱۰ کشور خارجی برگزار شود.
وی با اشاره به روند برگزاری برنامه‌های بزرگداشت علامه از سال ۱۳۹۴ افزود: نخستین سال فعالیت این دبیرخانه با برگزاری ۹ برنامه آغاز شد، اما به‌تدریج این رویداد توسعه یافت و سال گذشته در یازدهمین دوره، ۱۳۷ برنامه در ۱۵ استان، ۲۹ شهرستان و سه کشور خارجی برگزار شد که نسبت به سال ۱۴۰۳ رشد قابل توجهی داشت.
خراسانی با بیان اینکه هدف اولیه این برنامه‌ها افزایش شناخت جامعه علمی، حوزوی، دانشگاهی و عموم مردم از شخصیت علامه طباطبایی بوده است، خاطرنشان کرد: بررسی‌ها نشان می‌داد حتی بخشی از جامعه علمی نیز شناخت کافی و گاهی حتی آشنایی شناسنامه‌ای با این شخصیت بزرگ نداشتند؛ ازاین‌رو تلاش کردیم با استمرار برنامه‌ها، بزرگداشت علامه را از یک مناسبت محدود به یک رویداد ملی و بین‌المللی تبدیل کنیم.
«شبی با المیزان» در مساجد کشور برگزار می‌شود
وی یکی از برنامه‌های محوری امسال را توسعه طرح «شبی با المیزان» عنوان کرد و گفت: این طرح سال گذشته به‌صورت آزمایشی در مشهد و با مشارکت حدود ۵۰ مسجد اجرا شد و امسال درصدد هستیم با همکاری ائمه جماعات و مرکز رسیدگی به امور مساجد، آن را در مساجد بیشتری از سراسر کشور برگزار کنیم.
دبیر مجمع عالی حکمت اسلامی ادامه داد: در همین راستا با حجت‌الاسلام والمسلمین حاج‌علی‌اکبری، رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه و قرارگاه ملی مسجد، مکاتبه شده است تا زمینه اختصاص یک شب به تفسیر المیزان در مساجد کشور فراهم شود.
وی هدف از اجرای این طرح را ترویج فرهنگ تفسیر قرآن، معرفی تفسیر ارزشمند المیزان و آشنایی بیشتر مردم با شخصیت علامه طباطبایی دانست و افزود: کتابچه‌ای با عنوان «علامه بر میزان» نیز در کمتر از ۷۰ صفحه تهیه شده که شامل زندگی‌نامه علامه، چگونگی شکل‌گیری تفسیر المیزان و معرفی مختصری از ویژگی‌ها و محتوای این اثر است و از امروز در اختیار مراکز برگزارکننده قرار می‌گیرد.
تلاش برای معرفی علامه در دانشگاه‌ها و مدارس
خراسانی با اشاره به برنامه‌ریزی برای حضور گسترده‌تر شخصیت علامه طباطبایی در محیط‌های آموزشی گفت: با وزارت علوم، وزارت آموزش‌وپرورش و نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها مکاتباتی انجام شده است تا اساتید معارف و مجموعه‌های آموزشی، به‌ویژه در روز ۲۴ آبان‌ماه، سالروز ارتحال علامه، بخشی از برنامه‌های درسی و فرهنگی خود را به معرفی این شخصیت اختصاص دهند.
وی افزود: همچنین امسال تلاش شده است برنامه‌هایی با حضور دانش‌پژوهان و علمای اهل سنت در استان‌های مختلف کشور برگزار شود. سال گذشته این برنامه با حضور حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ نفر از دانش‌پژوهان و علمای اهل سنت در نمایندگی جامعه‌المصطفی در استان گلستان برگزار شد و ظرفیت بسیار خوبی برای معرفی اندیشه‌های علامه ایجاد کرد.
نخستین هفته حکمت و فلسفه از ۲۴ تا ۳۰ آبان برگزار می‌شود
دبیر مجمع عالی حکمت اسلامی از برگزاری نخستین هفته حکمت و فلسفه در کشور خبر داد و اظهار کرد: پس از سال‌ها پیگیری و مکاتبه با شورای فرهنگ عمومی، سرانجام روز ۳۰ آبان‌ماه، هم‌زمان با روز بزرگداشت فارابی و روز جهانی فلسفه، به‌عنوان روز حکمت و فلسفه تعیین شد.
وی ادامه داد: بر همین اساس، فاصله ۲۴ آبان، سالروز ارتحال علامه طباطبایی، تا ۳۰ آبان، روز بزرگداشت فارابی و روز جهانی فلسفه، به‌عنوان هفته حکمت و فلسفه نام‌گذاری شده و امسال نخستین دوره این هفته برگزار خواهد شد.
خراسانی با اشاره به برنامه‌ریزی برای تثبیت این مناسبت در تقویم فرهنگی کشور گفت: با حجت‌الاسلام والمسلمین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، نیز درباره اعلام رسمی هفته حکمت و فلسفه مکاتبات و گفت‌وگوهایی انجام شده است.
وی از برگزاری برنامه‌هایی در کرمانشاه در روز ۳۰ آبان و مشهد در روز ۲۸ آبان خبر داد و افزود: همچنین برنامه‌ای با همکاری رایزنی جمهوری اسلامی ایران در تونس در دست پیگیری است و تلاش می‌کنیم برنامه‌های دیگری نیز در این هفته به اجرا برسد.
توجه ویژه به ابعاد عمومی و اخلاقی شخصیت علامه
خراسانی با تأکید بر اینکه برنامه‌های امسال صرفاً به نشست‌های تخصصی و نخبگانی محدود نمی‌شود، گفت: امسال در کنار برنامه‌های علمی گروه‌های شانزده‌گانه مجمع، تلاش کرده‌ایم بعد عمومی بزرگداشت را نیز تقویت کنیم تا عموم مردم با سیره رفتاری، اخلاقی و اجتماعی علامه طباطبایی آشنا شوند و از ایشان به‌عنوان الگویی برای زندگی فردی و اجتماعی بهره بگیرند.
وی با اشاره به هماهنگی با حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) برای برگزاری برنامه‌ای ویژه افزود: با توجه به تقارن روزهای ابتدایی برنامه‌ها با ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، تلاش شده است برنامه‌های فرهنگی به‌گونه‌ای تنظیم شود که حرمت و جایگاه این ایام سوگواری حفظ شود.
دبیر مجمع عالی حکمت اسلامی همچنین از مکاتبه با آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) برای برگزاری یک برنامه قرآنی خبر داد.
گردهمایی اساتید علوم عقلی با رویکردی کاربردی برگزار می‌شود
وی با اشاره به برگزاری شانزدهمین گردهمایی اساتید علوم عقلی در روز ۲۷ آبان‌ماه گفت: امسال این گردهمایی با رویکردی متفاوت برگزار می‌شود و به‌جای تمرکز صرف بر سخنرانی، فرصتی برای شنیدن دیدگاه‌ها، دغدغه‌ها و پیشنهادهای اساتید علوم عقلی فراهم خواهد شد.
خراسانی افزود: این نشست با حضور معاونان و مدیران حوزه‌های علمیه و برنامه‌ریزان عرصه آموزش و پژوهش علوم عقلی برگزار می‌شود تا مسائل و نیازهای این حوزه به‌صورت مستقیم مطرح و برای آنها راهکارهایی ارائه شود.
وی از آماده‌سازی مجموعه‌ای از مستندهای رسانه‌ای، پوسترها و بسته‌های محتوایی درباره شخصیت علامه طباطبایی خبر داد و گفت: ۲۵ پوستر با عنوان «علامه در کلام امام شهید» و با موضوعات مختلفی از دیدگاه‌ها و بیانات رهبر شهید درباره علامه تهیه شده است که در اختیار رسانه‌ها قرار می‌گیرد.
وی ادامه داد: مستند «المیزان» نیز با ویرایش جدید آماده شده و بسته‌ای رسانه‌ای از ویژگی‌های شخصیتی و علمی علامه که در دیدار سال ۱۴۰۲ دست‌اندرکاران کنگره علامه با رهبر شهید مطرح شده بود، تهیه شده است.
مجمع عالی حکمت اسلامی در دوران جنگ حتی یک روز تعطیل نشد
دبیر مجمع عالی حکمت اسلامی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فعالیت‌های این مجموعه در جریان جنگ تحمیلی اخیر اظهار کرد: مجمع عالی حکمت اسلامی را حاصل اندیشه و تدبیر رهبر شهید می‌دانیم؛ شخصیتی که در شکل‌گیری این مجموعه نقش اساسی داشت و در دیدارهایی که گزارش فعالیت‌های مجمع به ایشان ارائه می‌شد، از آن به‌عنوان «شجره طیبه» یاد می‌کردند.
وی با بیان اینکه فعالیت گروه‌های شانزده‌گانه مجمع همچنان ادامه دارد، افزود: مجمع از معدود مراکز علمی و فرهنگی بود که در دوران جنگ حتی یک روز فعالیت‌های خود را تعطیل نکرد و برخی برنامه‌ها را با جدیت و شتاب بیشتری دنبال کرد؛ چراکه معتقد بودیم تعطیلی فعالیت‌های علمی و فرهنگی به معنای بازی کردن در زمین دشمن است.
خراسانی یکی از اقدامات مهم مجمع در این دوران را ورود به عرصه دیپلماسی علمی و فرهنگی دانست و گفت: در پی جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه مردم ایران، از جمله شهادت رهبر کشور، ۱۶۸ دانش‌آموز بی‌گناه مدرسه میناب، فرماندهان و مردم و همچنین حمله به مراکز درمانی، تصمیم گرفتیم این جنایات را برای جامعه علمی و فلسفی جهان تبیین کنیم.
وی افزود: در همین راستا نامه‌ای خطاب به جامعه فیلسوفان و دانشگاهیان جهان تهیه شد که در آن ضمن تشریح جنایات صورت‌گرفته، به پیشینه تمدنی و عقلانی ایران، سابقه خصومت آمریکا با کشورمان و نقش فلسفه در گسترش خردورزی، پیشگیری از جنگ و مسئولیت فیلسوفان در برابر جنایات بشری پرداخته شد.
دبیر مجمع عالی حکمت اسلامی با بیان اینکه تدوین این نامه حدود دو هفته زمان برد، تصریح کرد: این نامه ابتدا قرار بود به زبان‌های انگلیسی و عربی تهیه شود، اما با عنایت الهی به ۱۰ زبان ترجمه و برای شخصیت‌های علمی و دانشگاهی در کشورهای مختلف ارسال شد.
وی با اشاره به همکاری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و وزارت امور خارجه در توزیع این نامه گفت: یکی از استادان مجموعه، این نامه را برای حدود ۴۰۰ شخصیت علمی در ۵۱ کشور ارسال کرد و سفیر جمهوری اسلامی ایران در واتیکان نیز آن را برای پاپ فرستاد.
خراسانی خاطرنشان کرد: بازخوردهای دریافتی نشان داد برخی شخصیت‌های علمی جهان پیش از دریافت این نامه از ابعاد جنایات صورت‌گرفته در ایران اطلاع نداشتند و پس از آگاهی از این مسائل، خود به اطلاع‌رسانی درباره آن پرداختند.
برگزاری ۱۶ نشست علمی با عنوان «فیلسوف شهید»
وی همچنین با اشاره به شهادت شهید لاریجانی از برگزاری ویژه‌برنامه‌ای با عنوان «فیلسوف شهید» در چهلمین روز شهادت وی خبر داد و گفت: در قالب این ویژه‌برنامه حدود ۱۶ نشست علمی برای بررسی ابعاد مختلف شخصیتی و علمی این متفکر برگزار شد و تلاش داریم کتاب «فیلسوف شهید» را نیز تا سالگرد شهادت ایشان آماده و رونمایی کنیم.
علامه طباطبایی شخصیتی فعال در عرصه سیاست و حمایت از فلسطین بود
خراسانی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از برخی روایت‌های نادرست درباره شخصیت علامه طباطبایی اظهار کرد: گاهی در آستانه سالروز ارتحال علامه، افرادی تلاش می‌کنند ایشان را شخصیتی مخالف انقلاب اسلامی، امام خمینی(ره) و فعالیت‌های سیاسی معرفی کنند؛ در حالی که اسناد تاریخی، شواهد روشنی از حضور و نقش‌آفرینی ایشان در مسائل اجتماعی و سیاسی ارائه می‌دهد.
وی با اشاره به حمایت علامه طباطبایی از مبارزان فلسطینی گفت: یکی از موضوعاتی که امسال در قالب کتاب و محتوای ویژه با عنوان «علامه و فلسطین» مورد توجه قرار گرفته، نقش این عالم بزرگ در حمایت از مردم فلسطین و مبارزان این سرزمین است.
دبیر مجمع عالی حکمت اسلامی افزود: بر اساس اسناد تاریخی، علامه طباطبایی در سال ۱۳۴۹ با همکاری شهید مرتضی مطهری و مرحوم موسوی زنجانی، برای جمع‌آوری کمک‌های مردمی به مبارزان فلسطینی شماره حسابی افتتاح کردند که با استقبال مردم مواجه شد و حساسیت ساواک را برانگیخت.
وی ادامه داد: پس از جلوگیری ساواک از انتقال کمک‌های جمع‌آوری‌شده، علامه با تدبیری که اندیشیدند، شهید محلاتی را به بهانه سفر حج راهی مکه کردند تا کمک‌ها از طریق ایشان به مبارزان فلسطینی برسد.
خراسانی با تأکید بر اینکه این اسناد نشان‌دهنده روحیه مسئولیت‌پذیری و دغدغه‌مندی علامه در مسائل جهان اسلام است، تصریح کرد: علامه طباطبایی علاوه بر جایگاه برجسته علمی و فلسفی، شخصیتی فعال در عرصه سیاسی و بین‌المللی بود و نباید اجازه داد تصویری ناقص و تحریف‌شده از ایشان به جامعه ارائه شود.
وی همچنین به نقش علامه در حمایت از نهضت اسلامی اشاره کرد و گفت: در جریان قیام ۱۹ دی سال ۱۳۵۶ مردم قم نیز علامه طباطبایی در جمع علما حضور داشتند و در آن نشست سخنرانی کردند؛ این در حالی است که بخش قابل توجهی از شاگردان ایشان در مسیر انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند و خانواده ایشان نیز با نهضت همراه بودند.
ضرورت مطالبه‌گری رسانه‌ها برای معرفی جهانی علامه طباطبایی
خراسانی با تأکید بر ضرورت توجه جدی‌تر نهادهای فرهنگی به معرفی شخصیت‌های برجسته علمی کشور گفت: با وجود انتخاب علامه طباطبایی از سوی یونسکو، هنوز آن‌گونه که شایسته است در داخل کشور به معرفی این شخصیت نپرداخته‌ایم و حتی برخی شخصیت‌های خارجی پس از حضور در برنامه‌های بزرگداشت ایشان از میزان علاقه و ظرفیت علمی موجود در ایران ابراز شگفتی کرده‌اند.
وی افزود: در کنگره علامه طباطبایی در سال ۱۴۰۲، پروفسور علی‌اکبروف، رئیس مرکز شرق‌شناسی روسیه، پس از مشاهده استقبال و حضور گسترده مردم، اعلام کرده بود که تصور نمی‌کرده است علامه طباطبایی در ایران چنین جایگاه و طرفدارانی داشته باشد.
دبیر مجمع عالی حکمت اسلامی با اشاره به همکاری کشورهای مختلف در معرفی جهانی علامه گفت: انتخاب علامه طباطبایی در یونسکو با پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران و همراهی کشورهایی همچون ترکیه، پاکستان، عراق و جمهوری آذربایجان صورت گرفت و این موضوع نشان می‌دهد که اندیشه علامه ظرفیت جهانی شدن دارد.
وی خطاب به اصحاب رسانه تأکید کرد: مطالبه‌گری درباره عملکرد نهادهای فرهنگی برای معرفی علامه طباطبایی باید جدی‌تر دنبال شود و رسانه‌ها از مسئولان بپرسند که برای معرفی این شخصیت در داخل و عرصه بین‌المللی چه اقداماتی انجام داده‌اند.
خراسانی افزود: وقتی ما نتوانیم شخصیت‌های بزرگ و فرهیخته خود را به نسل جوان معرفی کنیم، نباید از گرایش جوانان و نوجوانان به جریان‌ها و الگوهای دیگر تعجب کنیم؛ معرفی مفاخر علمی و معنوی کشور، بخشی از مسئولیت مهم نهادهای فرهنگی و رسانه‌ای است.
انتشار بانک جامع علمی و پژوهشی آثار و برنامه‌های علامه
وی در پایان با اشاره به اقدامات علمی و پژوهشی دبیرخانه بزرگداشت علامه طباطبایی گفت: در ۱۱ دوره گذشته مجموعاً ۳۸۴ برنامه برگزار شده که ۳۰۸ برنامه آن علمی و تخصصی بوده است و موضوعات این نشست‌ها استخراج و در سایت و کانال مجمع در اختیار پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار گرفته است.
خراسانی افزود: محتوای نشست‌های علمی در قالب مجموعه «یادنامه علمی علامه طباطبایی» منتشر شده و تاکنون ۱۰ دفتر از این مجموعه در دسترس قرار گرفته است. همچنین ۱۲۰ مقاله ارائه‌شده به کنگره علامه طباطبایی در سال ۱۴۰۲ نیز در قالب چکیده‌ها و موضوعات پژوهشی ساماندهی شده و در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌گیرد.
وی از همکاری با مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی نور برای طراحی نرم‌افزار ویژه علامه طباطبایی خبر داد و گفت: اطلاعات و محتوای علمی گردآوری‌شده در اختیار این مرکز قرار می‌گیرد تا در نرم‌افزار جدید مورد استفاده قرار گیرد.
دبیر مجمع عالی حکمت اسلامی همچنین با اشاره به ترجمه زندگی‌نامه علامه طباطبایی به چهار زبان گفت: ترجمه این اثر به زبان اردو نیز آغاز شده است تا زمینه معرفی گسترده‌تر این شخصیت در سطح بین‌المللی فراهم شود.
وی در پایان با تأکید بر نقش رسانه‌ها در تحقق اهداف دوازدهمین ویژه‌برنامه بزرگداشت علامه طباطبایی خاطرنشان کرد: موفقیت این رویداد و تبدیل آن به جریانی ملی و بین‌المللی بدون همراهی و همکاری اصحاب رسانه امکان‌پذیر نیست و دبیرخانه مجمع عالی حکمت اسلامی از پیشنهادها و ظرفیت‌های رسانه‌ها برای ارتقای سطح اطلاع‌رسانی و معرفی این شخصیت بزرگ استقبال می‌کند.
نظر شما