به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، حجت‌الاسلام عبدالرضا محمودی، سه‌شنبه ۱۲ آبان در دیدار با محمدرضا غلام‌پور، سرپرست معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی فارس و جمعی از مدیران این معاونت، با اشاره به پیشینه علمی و ظرفیت‌های حوزه علمیه استان، آن را یکی از مراکز ریشه‌دار علوم دینی در کشور دانست و گفت: حوزه علمیه فارس از نظر گستردگی، پس از تهران در جایگاه دوم قرار دارد و با بیش از ۸۰۰ سال سابقه، از قدیمی‌ترین حوزه‌های علمیه تشیع به شمار می‌رود.
وی با اشاره به شخصیت‌های علمی پرورش‌یافته در این حوزه افزود: عالمان برجسته‌ای در حوزه‌های علوم معقول و منقول از این مجموعه برخاسته‌اند و برخی از آنان در رشته‌هایی همچون فقه، اصول، فلسفه و عرفان صاحب مکتب بوده‌اند.
محمودی با بیان اینکه فعالیت‌های حوزه علمیه فارس به مرکز استان محدود نیست و در شهرستان‌های مختلف نیز جریان دارد، به فعالیت طلاب در زمینه علوم انسانی اسلامی اشاره کرد و گفت: پژوهش‌های میان‌رشته‌ای نیز در دوره اخیر مورد توجه قرار گرفته‌اند؛ حوزه‌ای که طی سال‌های گذشته سهم قابل توجهی از فعالیت‌های علمی و مقالات دانشگاهی را به خود اختصاص داده است.
پیوند معارف دینی با زندگی اجتماعی
مدیر حوزه‌های علمیه فارس، حضور آموزه‌های دینی در زندگی روزمره مردم را ضرورتی اساسی دانست و تنظیم مناسبات اجتماعی را از نخستین عرصه‌هایی برشمرد که این آموزه‌ها باید در آن نمود پیدا کنند.
به گفته وی، حوزه علمیه فارس در زمینه علوم انسانی اسلامی و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای همکاری‌های خوبی با مراکز دانشگاهی داشته است و اکنون نیز باید از توان علمی و استعدادهای جهاددانشگاهی بیشتر استفاده شود.
محمودی در ادامه به سابقه همکاری حوزه و دانشگاه در زمینه تبیین سیره نبوی اشاره کرد و توضیح داد که این همکاری در دوره ریاست ایمانیه بر دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با طرح موضوع سیره نبوی به‌عنوان یکی از زمینه‌های مشترک فعالیت آغاز شد. در ادامه این مسیر، همایش بین‌المللی سیره نبوی نیز به‌صورت یک‌سال در میان برگزار شده است.
علوم انسانی اسلامی؛ مبنای جهت‌گیری جامعه
محمودی با تأکید بر جایگاه علوم انسانی در شکل‌گیری مسیر حرکت جوامع، این حوزه را از پایه‌های اصلی جهت‌دهی به سایر رشته‌های علمی دانست و گفت: علوم تجربی و مهندسی نیز باید بر مبنای یک کارگزار انسانی حرکت کنند.
وی با اشاره به تحولات فکری غرب پس از رنسانس و شکل‌گیری مکاتب مختلف تا رسیدن به حاکمیت اومانیسم، نقش مبانی فکری و انسانی را در جهت‌گیری جوامع و پیشرفت‌های علمی و فناورانه تعیین‌کننده توصیف کرد.
مدیر حوزه‌های علمیه فارس در عین حال گفت که با وجود ظرفیت‌های گسترده کشور در علوم انسانی، این حوزه با چالش‌هایی روبه‌روست. به گفته وی، آموزش دانشگاهی هنوز به اندازه کافی متناسب با نیازهای روز تحول پیدا نکرده و در برخی زمینه‌ها همچنان از روش‌هایی استفاده می‌شود که به چند دهه گذشته تعلق دارند.
او همچنین از جدا بودن مسیر آموزش و پژوهش در دانشگاه‌ها انتقاد کرد و گفت این دو حوزه باید در کنار یکدیگر تعریف شوند و آموزش پژوهش‌محور از سطح طرح و ایده به مرحله اجرا برسد.
محمودی با اشاره به وضعیت تولید علم در دانشگاه‌ها افزود: میزان تولید علم، به‌ویژه در سال‌های اخیر، در مقایسه با گذشته کاهش یافته است؛ این در حالی است که حدود ۱۰ تا ۱۵ سال پیش، کشور در منطقه جایگاه سرآمدی داشت.
فرهنگ به برنامه‌ریزی راهبردی نیاز دارد
بخش دیگری از سخنان مدیر حوزه‌های علمیه فارس به ضرورت توجه جدی‌تر به فرهنگ اختصاص داشت. وی با اشاره به پیام مقام معظم رهبری به دولت در هفته دولت گفت: در این پیام به موضوعات مختلف اقتصادی و سیاسی پرداخته شده و در بخش فرهنگی نیز به موضوعی فراتر از راهبرد اشاره شده است؛ مسئله‌ای که ضرورت نگاه عمیق و برنامه‌ریزی‌شده به فرهنگ را نشان می‌دهد.
او با بیان اینکه بخشی از مسئولیت حوزه و دانشگاه به عرصه فرهنگ مربوط می‌شود، خاطرنشان کرد که حتی در شرایطی که مسائل اقتصادی فشار زیادی بر مردم وارد می‌کند، باید جایگاه فرهنگ در جامعه روشن و مشخص باشد.
محمودی با اشاره به حضور مردم در میدان‌های مختلف و پیشگام بودن آنان در بسیاری از عرصه‌ها، بر ضرورت تدوین برنامه‌های کلان و راهبردی از سوی مراکز فرهنگی و علمی برای همراهی با این ظرفیت مردمی تأکید کرد.
وی افزود: حتی در صورت برطرف شدن مشکلات فرهنگی و اقتصادی، اقتصاد زمانی می‌تواند در مسیر تعالی قرار گیرد که از پیوست فرهنگی برخوردار باشد. برای رسیدن به این هدف نیز باید زمان کافی اختصاص یابد، از مشاوران توانمند در حوزه‌های مختلف استفاده شود و طرح‌های مورد نیاز پس از تدوین، برای اجرا ارائه شوند.
مناظره دانشجویی؛ فرصتی برای افزایش معرفت و مهارت
محمودی در بخش دیگری از این دیدار به مسابقات مناظره دانشجویی پرداخت و با ارزشمند خواندن این رقابت‌ها گفت: مناظره دانشجویی تنها بخشی از مسئولیت گسترده جهاددانشگاهی است، اما ظرفیت آن را دارد که هر سال با قوت بیشتری برگزار شود.
وی تأکید کرد که توجه به ساختار مسابقات به‌تنهایی کافی نیست و محتوای آن نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ به‌گونه‌ای که منابع علمی غنی در اختیار شرکت‌کنندگان باشد و رقابت‌ها به افزایش معرفت و مهارت دانشجویان کمک کند.
مدیر حوزه‌های علمیه فارس با اعلام آمادگی حوزه‌های علمیه برای همراهی در این زمینه، بر اهمیت تعیین چشم‌انداز و افق بلندمدت برای فعالیت‌های مشترک تأکید کرد و گفت: جهاددانشگاهی از ابتدای شکل‌گیری، ظرفیت توانمندی داشته است و لازم است با تقویت فعالیت‌ها و استفاده از توان همکاران، جایگاه و اثرگذاری این مجموعه بیش از گذشته احیا شود.
جهاددانشگاهی؛ از فعالیت‌های دانشجویی تا گسترش ساختارهای فرهنگی
محمدرضا غلام‌پور، سرپرست معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی فارس، نیز در این دیدار با تشریح سابقه و فعالیت‌های این نهاد گفت: جهاددانشگاهی از سال ۱۳۵۹ در حوزه‌های فرهنگی، آموزشی و پژوهشی در مناطق مختلف کشور حضور داشته و با محوریت دانشجویان، خدماتی را برای ارتقای فرهنگ جامعه دانشگاهی ارائه کرده است.
وی یکی از اهداف اولیه شکل‌گیری جهاددانشگاهی را بهبود وضعیت فرهنگی دانشگاه‌ها پس از تعطیلی دانشگاه‌ها در ابتدای انقلاب عنوان کرد و افزود: با وجود گسترش مأموریت‌های این نهاد و افزایش فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی، جهاددانشگاهی در حوزه فرهنگ بودجه مستقل ندارد و فعالیت‌های خود را از محل منابع داخلی ادامه داده است.
سرپرست معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی فارس تأکید کرد که توجه به ظرفیت دانشجویی همچنان در میان مدیران این مجموعه وجود دارد و مشارکت دانشجویان می‌تواند زمینه‌ساز تحولات مؤثر در فعالیت‌های فرهنگی شود.
غلام‌پور با اشاره به محدودیت‌ها و ضعف‌های موجود در فعالیت‌های فرهنگی دانشگاه‌ها گفت: دانشگاه‌ها باید در کنار وظایف آموزشی خود از فعالیت‌های فرهنگی نیز پشتیبانی کنند، هرچند در برخی موارد حتی امکانات کافی برای فعالیت‌های آموزشی هم وجود ندارد. با این حال، همکاری میان مجموعه‌های دانشگاهی و فرهنگی می‌تواند به استفاده بهتر از ظرفیت‌های موجود و جبران بخشی از کمبودها کمک کند.
دعوت از حوزه‌های علمیه برای حضور در مناظره‌های دانشجویی
غلام‌پور با تأکید بر ضرورت همکاری حوزه‌های علمیه در برنامه‌های فرهنگی جهاددانشگاهی اظهار کرد: برای برگزاری مسابقات مناظره دانشجویی به همراهی حوزه‌های علمیه نیاز داریم و امکان حضور تیم‌های طلاب در این رقابت‌ها فراهم است. همچنین می‌توان از ظرفیت استادان حوزه برای داوری مسابقات استفاده کرد.
وی با بیان اینکه این رقابت‌ها به یک دانشگاه خاص محدود نیست، گفت: دانشجویان تمام دانشگاه‌های استان فارس امکان حضور در مسابقات را دارند و فرادانشگاهی بودن، یکی از ویژگی‌های این رویداد است.
به گفته غلام‌پور، برگزاری مسابقات مناظره در سال‌های گذشته باعث شده است برخی دانشگاه‌ها نیز رقابت‌های درون‌دانشگاهی خود را راه‌اندازی کنند و از تجربه‌های جهاددانشگاهی در این زمینه بهره ببرند.
او هدف اصلی این مسابقات را ایجاد فضایی برای گفت‌وگو، آزاداندیشی و تعامل در محیط دانشگاه دانست و توضیح داد که رقابت‌ها ابتدا در سطح استان برگزار می‌شود، تیم‌های برتر به مرحله منطقه‌ای می‌روند و برگزیدگان این مرحله نیز در رقابت‌های کشوری حضور پیدا می‌کنند.
سرپرست معاونت فرهنگی جهاددانشگاهی فارس با اشاره به نتایج دوره‌های گذشته گفت: استان فارس در دوره قبل از نظر تعداد تیم‌های شرکت‌کننده، رتبه دوم کشور را کسب کرد و در دو سال گذشته نیز همین جایگاه را داشته است. همچنین در یکی از دوره‌های پیشین، تیمی از فارس به قهرمانی کشور رسید، اما پس از آن این موفقیت تکرار نشده است.
از جشنواره امام رضا(ع) تا رقابت‌های سه‌دقیقه‌ای کتاب
غلام‌پور در تشریح دیگر فعالیت‌های فرهنگی جهاددانشگاهی در حوزه دانشجویی، به جشنواره امام رضا(ع) در بخش دانشجویی، مسابقات ملی سه‌دقیقه‌ای با محوریت معرفی کتاب‌ها، پایان‌نامه‌ها و مقالات دانشجویان در مدت سه دقیقه، برنامه‌های مرتبط با شهدا و زنان و همچنین فعالیت‌های کارآفرینی اشاره کرد.
وی با بیان اینکه مسابقات مناظره با استقبال دانشگاهیان روبه‌رو شده است، افزود: دانشجویان در این رقابت‌ها دیدگاه‌های خود را درباره موضوعات مختلف اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی مطرح می‌کنند و داوران بر اساس معیارهای مشخص به تیم‌ها امتیاز می‌دهند. برای ارتقای توانایی شرکت‌کنندگان نیز کارگاه‌های آموزشی برگزار می‌شود.
او همچنین به اشتیاق دانشگاه‌ها برای آغاز رقابت‌ها اشاره کرد و گفت: در یکی از دوره‌ها، ثبت‌نام و شروع مسابقات در فارس حدود یک ماه به تأخیر افتاد، اما دانشگاه‌ها پیگیری زیادی برای آغاز آن داشتند. دانشجویان هر سال منتظر رسیدن آبان و آغاز ثبت‌نام هستند تا رقابت‌ها در آذرماه برگزار شود.
به گفته غلام‌پور، مشارکت دانشگاه‌ها در سال‌های اخیر افزایش یافته و حتی تیم‌هایی از شهرستان‌های استان برای حضور در مسابقات به شیراز می‌آیند.
چهار عضو در هر تیم؛ از پژوهش تا دفاع از موضع
در ادامه نشست، سپیده جوکار، مدیر اجرایی سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی فارس، سازوکار برگزاری مسابقات مناظره دانشجویی را تشریح کرد و گفت: هر تیم چهار عضو دارد که دو نفر به‌عنوان سخنران و دو نفر در جایگاه پژوهشگر فعالیت می‌کنند.
وی توضیح داد که گزاره‌های مسابقات از تهران و در محورهای متنوعی همچون سیاست داخلی و خارجی، آموزش، فرهنگ، محیط زیست، جغرافیا و فناوری ارسال می‌شود. پس از اعلام موضوعات، تیم‌ها موضع موافق یا مخالف خود را انتخاب می‌کنند و رقابت به‌صورت دو به دو میان تیم‌هایی با مواضع متفاوت شکل می‌گیرد.
جوکار افزود: پژوهشگران پیش از برگزاری مناظره درباره موضوع و موضع انتخاب‌شده هماهنگ می‌شوند و منابع مورد نیاز را در اختیار سخنرانان قرار می‌دهند. در جریان مسابقه نیز اگر نیاز باشد، اطلاعات و مستندات پژوهشی تکمیلی به سخنران ارائه می‌شود تا بتواند از دیدگاه تیم خود دفاع کند؛ سپس داوری انجام می‌شود.
مدیر اجرایی سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی فارس با بیان اینکه در پایان هر رقابت، تیم‌ها به‌عنوان برنده یا بازنده معرفی می‌شوند، تأکید کرد که حتی تیم بازنده نیز از حضور در مسابقه تجربه کسب می‌کند. معمولاً سه تا چهار تیم برتر به مراحل منطقه‌ای و کشوری راه می‌یابند.
جوکار در پایان با اشاره به آمار دوره گذشته گفت: در سال گذشته ۷۰ تیم در مسابقات حضور داشتند که در نهایت ۶۴ تیم برای شرکت در رقابت‌ها گروه‌بندی شدند و در مجموع ۶۴ مناظره برگزار شد.
نظر شما