به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از بندرعباس، در گذر از هیاهوی روزمرگیها و پیچیدگیهای جهان مدرن، جوامع انسانی بیش از هر زمان دیگری نیازمند لنگرگاهی مطمئن برای بازتعریف هویت جمعی و آرامش درونی هستند؛ لنگرگاهی که در آموزههای اسلامی از آن با عنوان فریضه نماز یاد میشود؛ این عبادت ریشهدار، نهتنها پلی میان عبد و معبود، بلکه به تعبیر کارشناسان دینی، سازوکاری کارآمد برای مهندسی رفتار اجتماعی و انسجام ملی به شمار میرود.
در استان هرمزگان و با توجه به بافت متنوع و ولایتمدار آن، پیوند میان ارزشهای معنوی و همبستگی اجتماعی جایگاهی راهبردی دارد؛ در همین راستا، بررسی ابعاد نرمافزاری قدرت فرهنگی و نقش آیینهای دینی در استحکام ساختار درونگروهی جامعه، به یکی از مباحث کلیدی در تحلیل رویدادهای منطقه تبدیل شده است.
برای واکاوی عمیقتر این مؤلفهها، سراغ حجتالاسلام والمسلمین سعید سربازیزاده، مسئول نمایندگی ولی فقیه در سپاه امام سجاد (ع) استان هرمزگان رفتهایم تا در گفتگویی صریح و کاربردی، زوایای پنهان تأثیرگذاری نماز بر تحول فردی و انسجام اجتماعی را از منظر مدیریت کلان نهادهای انقلابی جویا شویم؛ مشروح این گفتگو در ادامه از نظر میگذرد:
شبستان: با توجه به نامگذاریها و رویکردهای دینی، چطور میتوان نماز را به عنوان منشاء تحول در ابعاد فردی و اجتماعی جامعه معرفی کرد؟
حجتالاسلام سربازیزاده: بسمالله الرحمن الرحیم؛ در نگاه اسلام، نماز تنها یک سری ارکان و اذکار نیست، بلکه کارخانهای برای ساختن انسان و جامعه متحول است و قرآن کریم میفرماید: «إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنکَرِ». این بازدارندگی در واقع همان «تحول درونی» است که انسان را از رکود، روزمرگی و خودخواهی رها کرده و به سوی کمال هدایت میکند.
وقتی فرد در طول شبانهروز پنج بار با خلوص به درگاه الهی میایستد، باطن او از پلیدیها پاک شده و ارادهاش برای ایجاد تغییر مثبت در خود و پیرامونش تقویت میشود؛ بنابراین، تحول اجتماعی بزرگ نیز از تحول دلهای متصل به یاد خدا آغاز میشود.
شبستان: وجه دوم این نگرش، نماد انسجام بودن نماز است؛ صفوف به هم پیوسته نماز جماعت چه پیامی برای اتحاد جامعه اسلامی دارد؟
حجتالاسلام سربازیزاده: دقیقاً همینطور است؛ صفوف جماعت و جمعه زیباترین تصویر از برابری، برادری و نظم اجتماعی است؛ در صف نماز، وزیر و کارگر، غنی و فقیر، پیر و جوان دوشادوش یکدیگر میایستند؛ همه به یک سو روی میآورند و از یک امام پیروی میکنند و این یعنی تمرین وحدت عملی، همافزایی و همدلی؛ نماز جماعت به ما یاد میدهد که امت اسلامی با وجود تنوع سلایق، در اصول و آرمانها ید واحده است و دشمن هرگز نمیتواند در این صفوف به همپیوسته شکاف ایجاد کند.
شبستان: نقش مدیران، فرماندهان و مسئولان در نهادینهسازی فرهنگ اقامه نماز و الگو بودن برای کارکنان و نسل جوان را چگونه ارزیابی میکنید؟
حجتالاسلام سربازیزاده: نقش مسئولان و فرماندهان در این زمینه بینهایت حیاتی و تأثیرگذار است؛ در فرهنگ دینی ما، پیشتاز بودن در کار خیر یک اصل است؛ همانطور که امیرالمؤمنین (ع) فرمودند پیش از امر به دیگران، خود عامل به آن باشید. وقتی یک مدیر، فرمانده یا مسئول در مجموعهاش پیش از دیگران در صف اول نماز جماعت حاضر میشود و به این فریضه اهمیت ویژه میدهد، این رفتار صادقانه بهترین و اثربخشترین تبلیغ عملگراست.
کارکنان و نسل جوان وقتی ببینند ارزشهای دینی در رأس توجه و عمل مدیران قرار دارد، با اشتیاق و باوری عمیقتر به سمت معنویت و خدمت صادقانه ترغیب میشوند و فضای ادارات و نهادها رنگ و بوی الهی به خود میگیرد.
شبستان: به عنوان کلام پایانی، پیام این فریضه برای نهادها و جوانان عزیز استان هرمزگان چیست؟
حجتالاسلام سربازیزاده: امروز در گام دوم انقلاب اسلامی و در خطه ولایتمدار و مرزدار هرمزگان، بیش از هر زمان دیگری نیازمند روحیه جهادی، همبستگی و تزکیه نفس هستیم؛ سنگر نماز و مساجد باید پایگاه اصلی ترویج فرهنگ مقاومت، خدمترسانی مومنانه و تقویت وحدت باشد و امیدوارم همه ما با انس بیشتر با این فریضه الهی، عامل تحول مثبت در محل کار، خانواده و جامعه باشیم و پرچم انسجام اسلامی را روزبهروز بلندتر نگه داریم.
واکاوی رویکردهای راهبردی نهاد نمایندگی ولی فقیه در سپاه امام سجاد(ع) هرمزگان پیرامون فریضه نماز، به روشنی گویای این حقیقت است که این عبادت الهی در افق کلان مدیریت اجتماعی، فراتر از یک تکلیف فردی، کارآمدترین ابزار برای مهندسی سرمایه اجتماعی و تقویت همبستگی ملی محسوب میشود.
هنگامی که محراب عبادت با الگوی عملی مدیران و اراده جمعی نخبگان جامعه پیوند میخورد، بستر مناسب تری برای مقابله با چالشهای نرمافزاری و خنثیسازی توطئههای تفرقهافکنانه فراهم میگردد.
نظر شما