محمدامیر کسمائی، دکترای تفسیر تطبیقی، استاد تنغیم از شورای عالی قرآن و داور رشته‌های وقف و ابتدا و لحن مسابقات مدهامّتان، در گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان، با اشاره به تجربه چندساله خود در این رویداد قرآنی اظهار کرد: چند سال است که با مسابقات مدهامّتان آشنایی دارم و داوری این مسابقات را هم در سال جاری و هم در دوره‌های گذشته، در سطح استانی در استان قم و در سطح کشوری بر عهده داشته‌ام. در این سال‌ها، فواید و برکات زیادی از این مسابقات مشاهده کرده‌ایم و معتقدم اصل این رویداد، اقدامی ارزشمند و دارای ظرفیت‌های فراوان است.
وی افزود: طبیعتاً وقتی به‌عنوان کارشناس درباره چنین رویدادی صحبت می‌کنم، وظیفه دارم در کنار بیان نکات مثبت، مواردی را که نیازمند دقت بیشتر، تغییر نگاه، بازنگری در سیاست‌ها یا استفاده از ظرفیت‌های مغفول‌مانده است نیز مطرح کنم. هدف از بیان این نکات، صرفاً انتقاد نیست؛ بلکه کمک به افزایش اثرگذاری مسابقات و نزدیک‌تر شدن آن به اهدافی است که برایش در نظر گرفته شده است.
کسمائی با اشاره به برخی اقدامات مثبت در دوره اخیر مسابقات گفت: امسال برای مرحله کشوری، هماهنگی‌ها و تمهیدات بهتری در زمینه داوری در نظر گرفته شده بود که این موضوع از نقاط مثبت برگزاری مسابقات است؛ اما مسئله اصلی از نگاه من این است که ظرفیت مدهامّتان بسیار بیشتر از میزان بهره‌برداری فعلی است.
وی تصریح کرد: به اعتقاد من، مسابقات مدهامّتان تاکنون بیشتر در قالب برگزاری یک رویداد رقابتی نمود پیدا کرده است؛ رویدادی که اصل آن مفید و ارزشمند است، اما همه ظرفیت‌های آن را نمی‌توان به برگزاری مسابقه و معرفی برگزیدگان محدود کرد. این مسابقات قابلیت آن را دارد که جریان‌سازتر باشد و تأثیرات بسیار گسترده‌تری بر فعالیت‌های قرآنی مساجد و حضور نوجوانان و جوانان در این عرصه بگذارد.
پوشش محدود مساجد؛ ظرفیتی که هنوز به‌طور کامل فعال نشده است
داور رشته‌های وقف و ابتدا و لحن مسابقات مدهامّتان در پاسخ به پرسشی درباره ظرفیت این رقابت‌ها برای کشف و شناسایی استعدادهای محلی بیان کرد: یکی از موضوعاتی که به نظرم نیازمند توجه جدی است، میزان پوشش مسابقات در میان مساجد کشور است. وقتی از بالا و از منظر برگزارکنندگان یا داوران به موضوع نگاه می‌کنیم، ممکن است تعداد شرکت‌کنندگان و کانون‌های فرهنگی هنری مساجد حاضر در مسابقات قابل توجه به نظر برسد؛ اما وقتی این آمار را با تعداد مساجد کشور و جمعیت افرادی که در نمازها و مراسم‌های مساجد حضور دارند مقایسه کنیم، متوجه می‌شویم که بخش محدودی از این ظرفیت درگیر مسابقات شده است.
وی ادامه داد: مسئله این نیست که تعداد شرکت‌کنندگان به‌تنهایی کم یا زیاد است؛ بلکه باید ببینیم چه تعداد از مساجد کشور واقعاً با این رویداد ارتباط برقرار کرده‌اند و مسابقات تا چه اندازه در فعالیت‌های قرآنی آن‌ها نمود پیدا کرده است. به نظر من، حضور مساجد و فعالان آن‌ها در این زمینه هنوز با ظرفیت واقعی موجود فاصله زیادی دارد.
کسمائی با تأکید بر اینکه مسابقات باید خود زمینه‌ساز پویایی فعالیت‌های قرآنی در مساجد باشد، گفت: این رویداد نباید صرفاً از ظرفیت‌هایی که هم‌اکنون در برخی مساجد یا کانون‌ها وجود دارد استفاده کند؛ بلکه باید عاملی برای ایجاد حرکت در خود مساجد باشد. هدف این است که تک‌تک مساجد، متناسب با شرایط و امکاناتشان، دست‌کم تحرک و پویایی بیشتری در فعالیت‌های قرآنی پیدا کنند.
وی افزود: مساجد در ارتباط مستقیم با محله‌ها و مردم قرار دارند. برخی از آن‌ها بزرگ‌تر و برخی کوچک‌تر هستند؛ اما هرکدام می‌توانند در محیط خود نقش مؤثری در ترویج فعالیت‌های قرآنی داشته باشند. مسابقات مدهامّتان باید اعضای مسجد را تشویق کند که اگر جلسه قرآن ندارند، برای راه‌اندازی آن اقدام کنند و اگر جلسه‌ای برگزار می‌شود، برای افزایش فعالیت، مشارکت و انگیزه اعضای آن برنامه داشته باشند.
این داور مسابقات مدهامّتان خاطرنشان کرد: مردم و نمازگزاران باید بدانند که مسابقاتی برای فعالیت‌های قرآنی مسجدی، از جمله قرائت، حفظ، اذان و تکبیر، برگزار می‌شود و خود آن‌ها نیز می‌توانند در این عرصه حضور داشته باشند. به نظر من، این آگاهی و مشارکت عمومی هنوز آن‌گونه که باید در مساجد شکل نگرفته است.
وی افزود: اگر به‌صورت میدانی و تصادفی از نمازگزاران چند مسجد درباره مسابقات مدهامّتان پرس‌وجو شود، به نظر می‌رسد ممکن است بخش قابل توجهی از آن‌ها از جزئیات این رویداد اطلاع نداشته باشند یا با وجود اطلاع، ارتباط مؤثری با آن برقرار نکرده باشند. البته برای اظهارنظر قطعی در این زمینه، بررسی میدانی و اطلاعات مستند لازم است.
کسمائی تأکید کرد: اگر مساجد به مراکز واقعی فعالیت و پویایی قرآنی تبدیل شوند، مسابقات نیز حال‌وهوای متفاوتی پیدا خواهد کرد و اهداف آن بیشتر در عمل محقق می‌شود.
حرکت قرآنی باید از خود مساجد آغاز شود
وی با بیان اینکه شیوه پیشبرد فعالیت‌های قرآنی باید بیش از گذشته بر مشارکت از پایین به بالا استوار باشد، گفت: به اعتقاد من، حرکت اصلی باید از خود مساجد آغاز شود و از آنجا به سطوح بالاتر برسد؛ نه اینکه صرفاً مسئولان در رأس برنامه از کانون‌ها بخواهند افراد مستعد را معرفی کنند و پس از آن، مسابقاتی در سطح استان برگزار شود و برگزیدگان به مرحله کشوری راه پیدا کنند.
کسمائی ادامه داد: در چنین الگویی ممکن است مسابقه برگزار شود و افراد مختلف نیز در آن حضور پیدا کنند، اما عمق فعالیت قرآنی در مساجد چندان افزایش نیابد. منظورم از این نقد، زیر سؤال بردن اصل مسابقات یا زحمات برگزارکنندگان نیست؛ چراکه افراد زیادی در سطح استان‌ها و کانون‌های فرهنگی هنری مساجد با اخلاص و جدیت برای برگزاری این رویداد تلاش کرده‌اند.
وی تصریح کرد: مسئله این است که برگزاری یک مسابقه، هرچقدر هم منظم و خوب باشد، به‌تنهایی نمی‌تواند جایگزین فعالیت مستمر قرآنی شود. ما باید به دنبال آن باشیم که این رویداد در عمق مساجد اثر بگذارد و زمینه شکل‌گیری جلسات آموزشی، شناسایی استعدادها و رشد مستمر شرکت‌کنندگان را فراهم کند.
رقابت قرآنی نباید به حضور چند شرکت‌کننده و معرفی برگزیدگان محدود شود
داور رشته‌های وقف و ابتدا و لحن مسابقات مدهامّتان در پاسخ به پرسشی درباره مزیت مسجدی و محلی بودن این مسابقات نسبت به رقابت‌های حرفه‌ای قرآن اظهار کرد: به‌عنوان ناظری بیرونی که تجربه داوری در این مسابقات را داشته و علاقه‌مند به پیشرفت و اثرگذاری بیشتر آن است، احساس می‌کنم در برخی موارد، نتیجه کار بیشتر به برگزاری یک رویداد و ارائه گزارش از آن محدود می‌شود.
وی افزود: البته تأکید می‌کنم که افراد بسیاری در سطح استان و کانون‌های فرهنگی هنری مساجد، صادقانه و با اخلاص برای برگزاری مسابقات زحمت کشیده‌اند؛ اما پرسش اصلی این است که پس از پایان مسابقات، چه اتفاقی برای شرکت‌کنندگان می‌افتد و چه چیزی به سطح توانمندی قرآنی آن‌ها اضافه می‌شود؟
کسمائی ادامه داد: اگر تعدادی از افراد در یک مکان جمع شوند، در رشته‌های مختلف رقابت کنند، چند نفر رتبه‌های برتر را به دست آورند و به مرحله کشوری راه پیدا کنند، اما پس از آن برنامه‌ای برای ادامه آموزش و رشد سایر شرکت‌کنندگان وجود نداشته باشد، بخش مهمی از ظرفیت مسابقات استفاده نشده است.
وی با بیان اینکه مخاطبان این رویداد می‌توانند نوجوانان، جوانان و حتی بزرگسالان فعال در مساجد باشند، گفت: اگر هدف، ارتقای سطح قرآنی افراد تحت پوشش این مسابقات است، نباید مسابقه را صرفاً یک رقابت ساده در مرحله نهایی ببینیم. باید برای همه کسانی که وارد این مسیر می‌شوند، متناسب با سطح توانمندی‌شان زمینه پیشرفت فراهم شود.
لزوم توجه به شرکت‌کنندگان غیرحرفه‌ای در کنار قاریان و حافظان توانمند
کسمائی با اشاره به تجربه خود در فضای فعالیت‌های قرآنی استان قم بیان کرد: در دوره‌های مختلف مسابقات، با افرادی روبه‌رو می‌شویم که از قبل در زمینه قرائت، ترتیل، حفظ یا اذان فعالیت حرفه‌ای داشته‌اند. این افراد معمولاً در جلسات تخصصی شرکت می‌کنند، آموزش‌های مستمر می‌بینند و در فضای قرآنی استان خود شناخته‌شده هستند.
وی افزود: طبیعی است که چنین افرادی مسابقات مدهامّتان را نیز فرصتی برای پیشرفت، کسب تجربه، افتخار و دریافت جایزه بدانند و در آن شرکت کنند. حضور این افراد ارزشمند است و نمی‌توان گفت که نباید در مسابقات حضور داشته باشند؛ اما باید در کنار آن‌ها به وضعیت افرادی نیز توجه کنیم که در سطح حرفه‌ای نیستند و با امکانات محدود در مسجد محل خود فعالیت قرآنی دارند.
این داور مسابقات مدهامّتان تصریح کرد: افراد عادی‌تر و کم‌تجربه‌تر نیز در مسابقات شرکت می‌کنند، اما با توجه به تفاوت سطح آموزش و تجربه، ممکن است از همان مراحل ابتدایی از رقابت کنار بروند. در چنین شرایطی، حضور آن‌ها بیشتر جنبه نمادین پیدا می‌کند و فرصت چندانی برای دیده‌شدن و کسب موفقیت نخواهند داشت.
وی ادامه داد: در مقابل، افرادی که رتبه‌های برتر را کسب می‌کنند، اغلب پیش از مسابقات نیز در مسیر تخصصی خود فعالیت کرده‌اند؛ در کلاس‌های تخصصی تلاوت یا حفظ حضور داشته‌اند و از جلسات آموزشی بهره برده‌اند. بنابراین، نمی‌توان تمام پیشرفت آن‌ها را صرفاً نتیجه مسابقات مدهامّتان دانست؛ زیرا علاقه شخصی، تلاش فردی، حمایت خانواده و آموزش‌هایی که پیش از مسابقه دریافت کرده‌اند نیز در این موفقیت مؤثر بوده است.
کسمائی خاطرنشان کرد: مسئله این نیست که حضور افراد حرفه‌ای اتفاق بدی است؛ بلکه اگر رقابت به شکلی پیش برود که استعدادهای عادی و محلی عملاً امکان دیده‌شدن نداشته باشند، هدف توسعه فعالیت‌های قرآنی در مساجد محقق نخواهد شد. ما باید شرایطی ایجاد کنیم که افراد تازه‌کار نیز بتوانند رشد کنند و در مسیر پیشرفت قرار بگیرند.
ارتباط شرکت‌کنندگان با کانون‌های مساجد باید واقعی و مستمر باشد
وی با اشاره به برخی تجربه‌های خود از دوره‌های مختلف مسابقات گفت: در مواردی مشاهده کرده‌ام که بعضی از قاریان و حافظان حرفه‌ای، ارتباط مستمر و مشخصی با یک مسجد یا کانون فرهنگی هنری نداشته‌اند، اما برخی کانون‌ها به دلیل توانمندی این افراد و احتمال کسب رتبه، آن‌ها را برای حضور در مسابقات دعوت کرده‌اند.
کسمائی افزود: در موارد دیگری نیز ممکن است فردی که قصد شرکت در مسابقات را داشته، برای معرفی خود به یکی از کانون‌ها مراجعه کرده باشد؛ بدون اینکه پیش از آن ارتباط مستمری با فعالیت‌های قرآنی آن مجموعه داشته باشد. این‌ها تجربه‌هایی است که در برخی موارد شاهد بوده‌ام و نباید آن‌ها را به همه شرکت‌کنندگان یا کانون‌ها تعمیم داد.
وی تصریح کرد: این وضعیت نشان می‌دهد که باید درباره ارتباط میان مسابقات و فعالیت‌های مستمر قرآنی مساجد، برنامه‌ریزی هدفمندتری انجام شود. اگر هدف اصلی، ارتقای سطح فعالیت‌های قرآنی در مساجد است، باید مشخص باشد که حضور یک فرد در مسابقه چگونه به فعالیت‌های آینده او در مسجد و رشد سایر علاقه‌مندان منجر خواهد شد.
این داور مسابقات مدهامّتان ادامه داد: در غیر این صورت، ممکن است رقابت برگزار شود، رتبه‌هایی به دست آید و برگزیدگانی معرفی شوند، اما برنامه بلندمدتی برای بهره‌برداری از این ظرفیت‌ها وجود نداشته باشد. به اعتقاد من، لازم است نگاه برگزارکنندگان از نتیجه کوتاه‌مدت مسابقات فراتر برود و آثار منطقه‌ای، استانی و کشوری آن نیز مورد توجه قرار گیرد.
برگزیدگان مدهامّتان؛ ظرفیتی برای ارتقای سطح قرآنی مساجد
کسمائی یکی از پیشنهادهای خود برای افزایش اثرگذاری مسابقات را استفاده هدفمند از ظرفیت برگزیدگان دانست و گفت: افرادی که در رشته‌های مختلف رتبه‌های برتر را کسب می‌کنند، می‌توانند در کنار ادامه فعالیت‌های شخصی خود، به ارتقای فعالیت‌های قرآنی مساجد نیز کمک کنند.
وی افزود: برای مثال، می‌توان از رتبه‌های اول تا دهم رشته‌های مختلف یا برگزیدگان هر استان، متناسب با توانمندی و تخصصشان، در برنامه‌های آموزشی و توسعه فعالیت‌های قرآنی مساجد استفاده کرد. البته این موضوع باید به‌عنوان بخشی از یک برنامه حمایتی و تشویقی تعریف شود، نه اینکه صرفاً از افراد انتظار داشته باشیم بدون امکانات و حمایت، کارهای بیشتری انجام دهند.
این داور مسابقات مدهامّتان ادامه داد: می‌توان برای این افراد مأموریت‌های مشخصی تعریف کرد، محدوده جغرافیایی یا مجموعه‌ای از مساجد را به آن‌ها سپرد، هماهنگی‌های لازم را با مسئولان مساجد انجام داد و امکانات و بودجه مورد نیاز را نیز در نظر گرفت تا بتوانند به شکل مؤثر در آموزش و پرورش استعدادهای قرآنی نقش‌آفرینی کنند.
وی تصریح کرد: هدف این است که هر مسجد بتواند به‌تدریج چند مؤذن توانمند و چند قاری خوب داشته باشد و نوجوانانی که به مکبری و تکبیرگویی علاقه دارند نیز آموزش ببینند و پیشرفت کنند. افرادی که در سطح مقدماتی یا متوسط هستند، باید فرصت داشته باشند با آموزش مستمر به سطح بالاتری برسند.
کسمائی تأکید کرد: استفاده از برگزیدگان نباید صرفاً به افرادی محدود شود که از ابتدا در همان مسجد فعالیت داشته‌اند. حتی اگر فردی پیش از مسابقات ارتباط مستمری با یک کانون نداشته و صرفاً برای شرکت در رقابت به آن مجموعه معرفی شده باشد، باز هم می‌توان در چارچوب برنامه‌ای مشخص از توانایی او برای توسعه فعالیت‌های قرآنی مساجد استفاده کرد.
برنامه‌ریزی چندساله برای رشد استعدادهای قرآنی
وی با بیان اینکه پرورش استعدادهای قرآنی به زمان و استمرار نیاز دارد، اظهار کرد: این پیشنهادها زمانی نتیجه‌بخش خواهد بود که در قالب برنامه‌ای بلندمدت و چندساله اجرا شود. نمی‌توان انتظار داشت با برگزاری یک مسابقه یا چند جلسه آموزشی محدود، سطح فعالیت‌های قرآنی مساجد به‌طور چشمگیری ارتقا پیدا کند.
کسمائی افزود: باید برای هر مسجد، متناسب با ظرفیت و شرایط آن، هدف‌گذاری مشخصی انجام شود و در طول یک یا دو سال، پیشرفت آن به‌صورت مستمر پیگیری شود. ممکن است در مسجدی یک یا دو نفر و در مسجدی دیگر تعداد بیشتری از افراد وارد مسیر آموزش شوند؛ مهم این است که این روند متوقف نشود و برای ادامه فعالیت آن‌ها برنامه وجود داشته باشد.
وی ادامه داد: این مسیر به جلسات هفتگی، آموزش‌های منظم، شناسایی استعدادها و پیگیری میزان پیشرفت قرآن‌آموزان نیاز دارد. همچنین باید برای افرادی که آموزش می‌بینند انگیزه ایجاد شود و خود مساجد نیز به مشارکت در این فعالیت‌ها علاقه‌مند باشند.
این داور مسابقات مدهامّتان خاطرنشان کرد: اگر قرار است در طول چند سال، تعداد قابل توجهی از مساجد به سطح مطلوب‌تری از فعالیت‌های قرآنی برسند، لازم است از ابتدا برنامه‌ای روشن برای آموزش، پشتیبانی، ارزیابی و ادامه مسیر تدوین شود. صرف برگزاری مسابقات سالانه نمی‌تواند جای چنین برنامه‌ای را بگیرد.
حمایت مادی و معنوی از مساجد برای افزایش مشارکت
کسمائی با تأکید بر اهمیت همراهی مسئولان و هیئت‌امنای مساجد گفت: یکی از مسائل مهم، ایجاد انگیزه در خود مساجد است. ممکن است در برخی مساجد، به‌ویژه در مجموعه‌هایی که سال‌ها با شیوه‌های سنتی فعالیت کرده‌اند، حمایت کافی از برنامه‌های آموزشی و قرآنی صورت نگیرد. در چنین شرایطی، باید اهمیت این فعالیت‌ها برای مسئولان و فعالان مسجد توضیح داده شود و زمینه مشارکت بیشتر آن‌ها فراهم شود.
وی افزود: در برخی مساجد، افراد باتجربه و سالخورده مسئولیت‌هایی مانند عضویت در هیئت‌امنا یا اداره امور مسجد را بر عهده دارند و ممکن است به دلایل مختلف، آمادگی یا انگیزه کافی برای همراهی با شیوه‌های جدید فعالیت قرآنی نداشته باشند. این موضوع به معنای نادیده گرفتن خدمات آن‌ها نیست؛ بلکه لازم است با گفت‌وگو، توجیه و ایجاد انگیزه، زمینه همراهی بیشتر آنان با برنامه‌های توسعه‌ای فراهم شود.
این داور مسابقات مدهامّتان ادامه داد: یکی از راه‌های ایجاد انگیزه می‌تواند استفاده از مشوق‌های مادی و معنوی باشد. برای مثال، اگر امکان و اعتبار لازم وجود داشته باشد، می‌توان بخشی از حمایت‌های تجهیزاتی یا مالی مساجد را بر اساس فعالیت و عملکرد آن‌ها در حوزه قرآن توزیع کرد.
وی توضیح داد: به‌عنوان نمونه، اگر کانون‌های فرهنگی هنری مساجد برای تهیه و توزیع رحل قرآن یا برخی تجهیزات مورد نیاز مساجد بودجه‌ای در اختیار داشته باشند، می‌توان بررسی کرد که آیا بخشی از این امکانات را می‌توان در چارچوب یک برنامه مشخص به مساجد فعال و موفق اختصاص داد. همچنین حمایت از بهسازی برخی فضاهای مورد نیاز فعالیت‌های قرآنی نیز می‌تواند، در صورت وجود اعتبار و امکان اجرایی، به‌عنوان یکی از مشوق‌ها مورد بررسی قرار گیرد.
کسمائی افزود: این‌ها پیشنهادهایی برای استفاده هدفمند از ظرفیت‌های موجود است و طبیعتاً باید با توجه به اعتبارات، ضوابط و امکانات واقعی مجموعه‌های مسئول بررسی شود.
وی با اشاره به اهمیت تشویق معنوی مساجد گفت: علاوه بر حمایت‌های مالی، معرفی مساجد فعال نیز می‌تواند اثرگذار باشد. برای مثال، می‌توان مساجدی را که در مسابقات مدهامّتان نمایندگان بیشتری دارند یا شرکت‌کنندگان آن‌ها موفق به کسب رتبه‌های قابل تقدیر شده‌اند، به‌صورت رسمی معرفی کرد یا با نصب تابلویی در مسجد، این موفقیت‌ها را به اطلاع مردم رساند.
این داور مسابقات مدهامّتان تصریح کرد: چنین اقداماتی می‌تواند به افزایش انگیزه مسئولان و اعضای مسجد کمک کند و زمینه رقابت مثبت میان مساجد را به وجود آورد؛ به‌گونه‌ای که مجموعه‌های مختلف برای توسعه فعالیت‌های قرآنی و معرفی استعدادهای خود تلاش بیشتری انجام دهند.
تفکیک سطح حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای برای حفظ انگیزه شرکت‌کنندگان
کسمائی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، ضرورت طراحی سازوکاری برای تفکیک شرکت‌کنندگان حرفه‌ای و غیرحرفه‌ای را مورد تأکید قرار داد و گفت: در کنار برنامه‌ریزی آموزشی، باید به شیوه رقابت نیز توجه کرد. فردی که در یک مسجد کوچک یا روستایی با امکانات محدود و بر اساس علاقه شخصی خود فعالیت قرآنی دارد، در شرایط فعلی نمی‌تواند به‌راحتی با فردی رقابت کند که سال‌ها آموزش تخصصی دیده و تجربه حضور در مسابقات مختلف را دارد.
وی افزود: وقتی فرصت‌های آموزشی مستمر و یکسان برای همه فراهم نشده است، باید راهکاری وجود داشته باشد که افراد غیرحرفه‌ای نیز برای شرکت در مسابقات انگیزه داشته باشند و امید به دیده‌شدن، تقدیر یا کسب رتبه را از دست ندهند.
این داور مسابقات مدهامّتان تأکید کرد: منظور از تفکیک سطح شرکت‌کنندگان، حذف افراد حرفه‌ای یا محدود کردن حضور آن‌ها نیست؛ بلکه باید به تفاوت سطح توانمندی‌ها توجه شود و برای هر دو گروه فرصت مناسب در نظر گرفته شود. افراد حرفه‌ای می‌توانند در سطح تخصصی رقابت کنند و افراد عادی‌تر و استعدادهای محلی نیز در شرایطی قرار بگیرند که امکان رشد و موفقیت برای آن‌ها فراهم باشد.
وی ادامه داد: اگر یک فرد مسجدی که هنوز به سطح حرفه‌ای نرسیده است، بارها در مسابقات شرکت کند اما به دلیل تفاوت زیاد سطح آموزش و تجربه نتواند موفقیتی به دست آورد، ممکن است به این نتیجه برسد که حضور در این رقابت‌ها برای او فایده‌ای ندارد. در مقابل، اگر زمینه‌ای برای تشویق و پیشرفت او فراهم شود، انگیزه بیشتری برای ادامه آموزش و فعالیت در مسجد خواهد داشت.
کسمائی با اشاره به حضور برخی چهره‌های قرآنی در رقابت‌های مختلف گفت: افرادی که در مسابقات اوقاف یا مسابقات سایر نهادها شرکت می‌کنند، ممکن است در مدهامّتان نیز حضور داشته باشند. این موضوع به‌خودی‌خود اشکالی ندارد؛ اما اگر مدهامّتان نیز صرفاً به عرصه دیگری برای رقابت همین افراد حرفه‌ای تبدیل شود، ممکن است فعالان عادی‌تر مساجد احساس کنند که جایگاه مناسبی برای حضور و دیده‌شدن ندارند.
وی افزود: به اعتقاد من، یکی از موضوعاتی که می‌تواند در کاهش استقبال یا کم‌رنگ شدن اثرگذاری مسابقات نقش داشته باشد، همین مسئله است؛ البته برای اثبات میزان تأثیر آن بر روند دوره‌های مختلف، بررسی آمار و اطلاعات مستند ضروری است.
هدف نهایی؛ هر مسجد یک پایگاه فعال برای پرورش استعدادهای قرآنی
داور رشته‌های وقف و ابتدا و لحن مسابقات مدهامّتان در جمع‌بندی سخنان خود گفت: اگر می‌خواهیم این مسابقات به اهداف اصلی خود نزدیک شود، باید از نگاه صرفاً رقابتی فاصله بگیریم و آن را به بستری برای شناسایی، آموزش و پرورش استعدادهای قرآنی تبدیل کنیم.
وی افزود: مسابقات باید به مساجد انگیزه بدهد تا فعالیت‌های قرآنی خود را گسترش دهند، برای علاقه‌مندان برنامه آموزشی داشته باشند، از ظرفیت برگزیدگان برای آموزش و توانمندسازی دیگران استفاده کنند و برای رشد افراد در سطوح مختلف، برنامه‌ای مستمر در اختیار داشته باشند.
کسمائی تأکید کرد: در این مسیر، حضور افراد حرفه‌ای و موفق ارزشمند است؛ اما نباید افراد عادی و استعدادهای محلی را از چرخه رقابت و پیشرفت خارج کنیم. لازم است برای هر دو گروه فرصت مناسب تعریف شود تا هم توانمندی‌های حرفه‌ای‌ها مورد استفاده قرار گیرد و هم افراد تازه‌کار انگیزه ادامه مسیر را داشته باشند.
وی خاطرنشان کرد: مدهامّتان زمانی می‌تواند به یک جریان فراگیر و ماندگار تبدیل شود که آثار آن در فعالیت‌های روزمره مساجد دیده شود؛ یعنی جلسات قرآن رونق بگیرد، نوجوانان و جوانان بیشتری جذب شوند، استعدادهای محلی فرصت رشد پیدا کنند و برگزیدگان مسابقات نیز در چارچوب برنامه‌ای مشخص به توسعه فعالیت‌های قرآنی کمک کنند. چنین رویکردی می‌تواند مسابقات مدهامّتان را از یک رقابت مقطعی به جریانی مستمر برای تقویت فرهنگ قرآنی در مساجد کشور تبدیل کند.
نظر شما