به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از مسلمون حول العالم، برنامه بزرگداشت یکصدونودمین سالگرد مسجد جامع ساراتوف شامل نمایش فیلم‌های مستند درباره تاریخ این بنا و برپایی نمایشگاهی از تصاویر، اسناد و اشیای تاریخی است. این برنامه در چارچوب رویدادهای مرتبط با «سال وحدت ملت‌های روسیه» برگزار می‌شود و هدف آن، معرفی پیشینه مسجد و جایگاهش در حیات دینی و اجتماعی مسلمانان منطقه است.
فیلم‌های مستند و تصاویر آرشیوی، بخش‌هایی از تاریخ این مسجد را برای بازدیدکنندگان بازگو می‌کنند. نمایش اسناد و اشیای تاریخی نیز فرصتی فراهم می‌آورد تا نسل‌های جدید با سیر تحول یکی از نهادهای اسلامی مرتبط با زندگی مسلمانان ساراتوف آشنا شوند.
این مراسم روز هشتم نوامبر، ساعت ۱۵، در مسجد جامع ساراتوف واقع در خیابان تاتارسکایا، پلاک ۱۰/۱۲ برگزار خواهد شد.
جشنواره شطرنج در ادامه برنامه‌های سالگرد
برنامه‌های بزرگداشت این مسجد به مراسم فرهنگی و نمایشگاهی محدود نیست. طبق اعلام برگزارکنندگان، جشنواره شطرنجی نیز روز ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶ با حضور کودکان و جوانان برگزار می‌شود.
این جشنواره در کنار برنامه‌های تاریخی و فرهنگی، بخشی از رویدادهای مرتبط با یکصدونودمین سالگرد مسجد جامع ساراتوف است.
از مسجد سنگی قرن نوزدهم تا بازسازی پس از فروپاشی شوروی
بر اساس اطلاعاتی که دکتر نضال احمد در صفحه فیس‌بوک خود درباره تاریخ مسجد قدیمی ساراتوف منتشر کرده است، این مسجد بزرگ سنگی در سال ۱۸۳۲ میلادی در خیابان تاتار این شهر ساخته شد. این بنا به مناره بلند و دیوارهای پیرامونی خود که از ویژگی‌های معماری اسلامی برخوردار بودند، شناخته می‌شد.
در دوران اتحاد جماهیر شوروی، ساختمان مسجد مصادره شد و مناره و دیوارهای اطراف آن تخریب شدند. این بنا در ادامه برای کاربری‌های مختلف مورد استفاده قرار گرفت و از نشانه‌های آشکار معماری اسلامی آن، تنها بخشی از دیوار محراب در جهت قبله باقی ماند.
به روایت دکتر نضال احمد، مسلمانان در سال ۱۹۹۱ و پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی توانستند ساختمان مسجد را بازپس بگیرند؛ اما بنا در وضعیت سازه‌ای نامناسبی قرار داشت. بررسی‌های کارشناسی نیز نشان می‌داد هزینه مرمت آن از ساخت بنایی جدید بیشتر خواهد بود.
ازاین‌رو، تصمیم گرفته شد ساختمان قدیمی تخریب و مسجدی تازه در همان محل ساخته شود. در حالی که طرح اولیه بر بازسازی شکل تاریخی بنا متمرکز بود، در نهایت طرحی جدید با مساحت بیشتر به تصویب رسید.
عملیات ساخت مسجد جدید در سال ۱۹۹۵ آغاز شد و پس از تکمیل بنا و مناره آن، مسجد در ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۵ به‌طور رسمی افتتاح شد.
این روند، فراز و فرود یکی از بناهای اسلامی ساراتوف را نشان می‌دهد؛ مسجدی که از زمان تأسیس در قرن نوزدهم، دوران از دست دادن کارکرد دینی در دوره شوروی و سپس بازپس‌گیری و بازسازی را پشت سر گذاشته است.
مرکز اسلامی ساراتوف؛ پیوند دین، آموزش و فعالیت اجتماعی
مرکز اسلامی ساراتوف در مرکز روسیه، امروزه نقشی فراتر از برگزاری مراسم عبادی دارد و به محلی برای فعالیت‌های آموزشی، تبلیغی، اجتماعی و انسان‌دوستانه تبدیل شده است. این مرکز زیر نظر اداره دینی مسلمانان حوزه ولگا فعالیت می‌کند و میزبان نهادهای مدنی، چهره‌های اجتماعی، بازدیدکنندگان و هیئت‌هایی از مناطق دیگر روسیه و خارج از این کشور است.
مجموعه مرکز اسلامی همچنین ساختمان اداره دینی و مدرسه اسلامی «شیخ سعید» را در بر می‌گیرد؛ مجموعه‌ای که نقش این نهاد را در آموزش اسلامی و فعالیت‌های سازمان‌یافته جامعه مسلمانان نشان می‌دهد.
مسجد جامع ساراتوف در طول تاریخ خود، از بنایی مذهبی در قرن نوزدهم به نمادی از تداوم حضور مسلمانان در این شهر تبدیل شده است. برگزاری برنامه‌های سالگرد نیز فرصتی برای بازخوانی این میراث و آشنایی نسل جدید با تاریخ و نقش نهادهای اسلامی در زندگی اجتماعی منطقه فراهم می‌کند.
نظر شما