به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، آیت‌الله سیدعلیرضا عبادی، نماینده ولی‌فقیه در خراسان جنوبی، امروز (۵ آبان) در دیدار معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور، با تأکید بر اینکه نظام هستی بر پایه حکمت و هدفمندی آفریده شده است، اظهار کرد: در نگاه دین مبین اسلام، هر موجودی در جایگاه خود دارای ارزش و نقش است و انسان حق ندارد بدون دلیل و ضرورت به طبیعت، حیوانات و حتی کوچک‌ترین موجودات آسیب برساند.
وی اظهار کرد: مجموعه جهان هستی با همه تنوع و گستردگی خود، چرخه‌ای از حیات را تشکیل می‌دهد که در آن هر عنصر، نقشی مشخص و تأثیری معین دارد و صاحبان خرد با اندیشیدن در آفرینش آسمان‌ها و زمین و تفاوت شب و روز، به این حقیقت پی می‌برند.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان جنوبی با بیان اینکه انسان هنگامی که از مسیر عقل و اخلاق فاصله می‌گیرد، با همه موجودات به ستیز برمی‌خیزد، افزود: انسانی که گرفتار طغیان، زیاده‌خواهی و منفعت‌طلبی می‌شود، نه‌تنها به حقوق انسان‌های دیگر توجه نمی‌کند، بلکه طبیعت و محیط زیست را نیز قربانی اهداف خود می‌سازد.
آیت‌الله عبادی با اشاره به رفتار قدرت‌های سلطه‌گر در جهان تصریح کرد: کسانی که برای دستیابی به ثروت و سرمایه، جان زنان و کودکان را می‌گیرند و به حقوق ملت‌های مظلوم بی‌اعتنا هستند، چگونه می‌توانند به حقوق حیوانات، حشرات و گیاهان توجه داشته باشند؟ هنگامی که هدف انسان صرفاً انباشت ثروت باشد، دیگر جایی برای توجه به ارزش‌های انسانی و حفظ محیط زیست باقی نمی‌ماند.
وی با انتقاد از عملکرد برخی سازمان‌ها و نهادهای بین‌المللی در مواجهه با بحران‌های انسانی و زیست‌محیطی، ادامه داد: متأسفانه در بسیاری از موارد، مواضع این نهادها تحت تأثیر منافع قدرت‌های بزرگ قرار می‌گیرد و در برابر ظلم و تخریب‌هایی که به زیان ملت‌های ضعیف است، واکنش مؤثر و عادلانه‌ای مشاهده نمی‌شود.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان جنوبی با اشاره به پیامدهای تخریب طبیعت و برهم خوردن تعادل زیست‌محیطی گفت: تغییرات اقلیمی و برهم خوردن شرایط طبیعی زمین، حیات بسیاری از گونه‌های جانوری و حشرات را با خطر مواجه کرده و در مواردی موجب از بین رفتن نسل برخی موجودات شده است؛ موضوعی که ضرورت توجه جدی به مسئولیت انسان در قبال طبیعت را دوچندان می‌کند.
آیت‌الله عبادی با تأکید بر جایگاه ویژه محیط زیست در آموزه‌های دینی بیان کرد: در نظام مقدس جمهوری اسلامی، باید احکام و آموزه‌های دین در همه زمینه‌ها مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه در فلسفه دین، هر موجودی جایگاه خاص خود را دارد و بهره‌برداری از موجودات نیز باید در چارچوب ضوابط شرعی و با رعایت حقوق دیگر مخلوقات انجام شود.
وی افزود: حتی کشتن یک حشره نیز بدون دلیل و ضرورت، از منظر آموزه‌های اخلاقی و دینی قابل پذیرش نیست. البته در مواردی که موجودی برای انسان خطر جدی ایجاد کند، دفع ضرر و رعایت مصلحت ضروری مطرح می‌شود، اما این مسئله مجوزی برای تعدی به سایر موجودات و تخریب بی‌دلیل محیط زندگی آنها نیست.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان جنوبی با اشاره به احکام شرعی مربوط به شکار گفت: در فقه اسلامی، شکار برای تفریح و بدون ضرورت، می‌تواند مصداق سفر حرام باشد و احکام خاص خود را دارد. این موضوع نشان می‌دهد که دین اسلام تا چه اندازه برای حفظ جان موجودات و جلوگیری از آسیب‌رسانی بی‌دلیل به آنها اهمیت قائل است.
آیت‌الله عبادی با اشاره به سیره اخلاقی امام خمینی(ره) در برخورد با موجودات کوچک اظهار کرد: نقل شده است که ایشان اگر حشره‌ای را در اتاق مشاهده می‌کردند، آن را می‌گرفتند و بیرون می‌بردند و از کشتن آن خودداری می‌کردند. چنین رفتارهایی نشان‌دهنده توجه عمیق به حقوق مخلوقات و پرهیز از آسیب‌رسانی غیرضروری است.
وی همچنین با اشاره به سخنی از امیرالمؤمنین علی(ع) درباره رعایت عدالت و پرهیز از ظلم، خاطرنشان کرد: حضرت علی(ع) در بیان اهمیت عدالت تأکید می‌کنند که اگر همه آنچه در آسمان‌ها و زمین است در اختیار ایشان قرار گیرد، حاضر نیستند به اندازه گرفتن دانه‌ای از دهان مورچه، به کسی ستم کنند. این نگاه، معیار روشنی برای سنجش مسئولیت انسان در برابر همه موجودات و پرهیز از هرگونه تعدی است.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان جنوبی با اشاره به برخی اقدامات انجام‌شده برای مدیریت مصرف آب و انتقال آب قنات‌ها از طریق لوله‌کشی، بر ضرورت توجه هم‌زمان به پیامدهای زیست‌محیطی این اقدامات تأکید کرد و گفت: در سال‌های گذشته، به مسئولان استان یادآور شده‌ام که هرچند لوله‌کشی مسیر قنات‌ها ممکن است با هدف جلوگیری از هدررفت آب انجام شود، اما نباید حقوق سایر موجودات در این فرآیند نادیده گرفته شود.
آیت‌الله عبادی افزود: پیش از اجرای این طرح‌ها، آب قنات‌ها در مسیر خود در دسترس انواع حیوانات و حشرات قرار داشت و آنها می‌توانستند از این منبع طبیعی برای رفع تشنگی استفاده کنند؛ اما با انتقال آب به داخل لوله‌ها، این امکان از بین می‌رود و باید اندیشید که برای تأمین آب مورد نیاز این موجودات چه جایگزینی در نظر گرفته شده است.
وی ادامه داد: اگر برای جلوگیری از هدررفت آب، مسیرهای طبیعی دسترسی حیوانات و حشرات به آب مسدود می‌شود، لازم است راهکارهای مناسبی برای تأمین نیاز آنها پیش‌بینی شود؛ زیرا در غیر این صورت، ممکن است بخشی از موجودات زنده به‌تدریج از منابع حیاتی خود محروم شوند و این مسئله پیامدهایی برای تعادل طبیعت به همراه داشته باشد.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان جنوبی با اشاره به کاهش مشاهده برخی پرندگان و حشرات در مقایسه با گذشته، تصریح کرد: باید بررسی شود که تغییر شیوه‌های انتقال و مصرف آب و سایر مداخلات انسانی چه تأثیری بر حیات موجودات داشته است. در کنار ملاحظات اقتصادی و ضرورت صرفه‌جویی در مصرف آب، نباید نیازهای زیستی سایر موجودات فراموش شود.
آیت‌الله عبادی با بیان اینکه آب قنات‌ها پیش از انتقال به مسیرهای بسته، در دسترس طیف گسترده‌ای از موجودات قرار داشت، گفت: از انسان رهگذری که برای نوشیدن یا شستن دست و صورت از آب استفاده می‌کرد تا حیواناتی که برای رفع تشنگی به مسیر قنات می‌آمدند، همگی از این نعمت بهره می‌بردند؛ بنابراین، در برنامه‌ریزی‌های جدید باید برای حفظ این امکان و جلوگیری از تضییع حقوق سایر موجودات چاره‌اندیشی شود.
وی تأکید کرد: مسئولان و متولیان امور باید در کنار توجه به اهداف اقتصادی و مدیریت منابع، مسئولیت خود را در قبال محیط زیست نیز به‌درستی انجام دهند؛ چراکه همان‌گونه که خالق هستی مقدس است، مخلوقات او نیز در نظام آفرینش جایگاه و کارکرد مشخصی دارند و هر موجودی به سهم خود در چرخه حیات تأثیرگذار است.
نماینده ولی‌فقیه در خراسان جنوبی با اشاره به پیچیدگی‌های نظام خلقت خاطرنشان کرد: بسیاری از آثار و نقش‌های موجودات برای انسان شناخته‌شده نیست، اما این ناآگاهی نباید موجب بی‌توجهی به حقوق آنها شود. نظام آفرینش بر پایه حکمت شکل گرفته و هر موجودی با هدف و نقشی مشخص در این مجموعه حضور دارد؛ ازاین‌رو، آسیب‌رساندن به اجزای این نظام می‌تواند مسئولیت‌هایی را متوجه انسان کند.
آیت‌الله عبادی در پایان با قدردانی از تلاش‌های خدمتگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران، برای معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور و مجموعه فعالان این حوزه آرزوی موفقیت کرد و گفت: حفظ محیط زیست مسئولیتی مهم و ارزشمند است و امیدواریم همه مسئولان در انجام این وظیفه مقدس موفق باشند.
نظر شما