به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری شبستان، نشست خبری سیدرضا صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، به همراه معاونان این وزارتخانه، بعدازظهر امروز شنبه دوم آبان‌ماه برگزار شد.
توسعه گردشگری و پیگیری مشکلات فعالان این حوزه در اولویت وزارت میراث فرهنگی است
«سیدرضا صالحی‌امیری»، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، با تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، به تشریح اقدامات و برنامه‌های این وزارتخانه در یک ماه گذشته پرداخت و گفت: در این مدت، سفرهایی از بوشهر تا خوی، شیراز، خرمشهر، آبادان و دیگر شهرهای کشور انجام شده است که هدف از آن‌ها بررسی میدانی اقدامات، ارزیابی عملکردها و پیگیری مسائل و مشکلات حوزه‌های میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری بوده است.
وی افزود: در جریان این سفرها، ضمن بازدید از ظرفیت‌های استان‌ها و شهرهای مختلف، با فعالان و صنوف مرتبط گفت‌وگو کردیم تا مسائل و مشکلات آنان شناسایی و برای پیگیری در سطح دولت مطرح شود.
صالحی‌امیری با اشاره به برنامه‌های توسعه زیرساخت‌های فرهنگی و گردشگری کشور اظهار کرد: یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های ما در اصفهان در حال پیگیری است. این پروژه با حدود ۶۹ هزار مترمربع فضا، در یکی از نقاط مهم شهر اجرا خواهد شد و هدف ما احداث یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های فرهنگی و موزه‌ای کشور در این شهر است.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به ضرورت رفع مشکلات حمل‌ونقل هوایی و توسعه گردشگری زمینی میان ایران و عراق تصریح کرد: در حال حاضر، تمرکز ما بر رفع مشکلات شرکت‌های هواپیمایی و فعال‌سازی تورهای گردشگری زمینی در مرز ایران و عراق است. روزانه حدود ۱۵ هزار نفر از مرز عراق وارد کشور می‌شوند و باید از این ظرفیت برای رونق گردشگری استفاده کنیم.
وی، کاهش بروکراسی اداری را از دیگر اولویت‌های وزارتخانه برشمرد و گفت: معتقدم بروکراسی یکی از موانع فعالیت در این وزارتخانه است و باید برای اصلاح ساختارها و تسهیل امور اقدام کنیم. شفاف‌سازی در همه بخش‌ها نیز از اهداف جدی ماست.
صالحی‌امیری با اشاره به حمایت از توسعه زیرساخت‌های گردشگری، صنایع‌دستی و بوم‌گردی بیان کرد: در این زمینه توافقاتی با بانک‌ها انجام داده‌ایم تا زمینه تأمین مالی و فعال‌سازی ظرفیت‌های موجود فراهم شود.
وی با اشاره به افتتاح بارگاه شمس تبریزی در خوی گفت: افتتاح این مجموعه پیام روشنی داشت و آن، تلاش برای فعال‌سازی مسیر گردشگری عرفانی کشور است؛ مسیری که از ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی شخصیت‌هایی همچون شیخ خرقانی و شیخ اشراق تا شمس تبریزی بهره می‌گیرد.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی همچنین بر ضرورت مقابله با ایران‌هراسی تأکید کرد و افزود: تلاش می‌کنیم با تولید محتوای فاخر و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و تمدنی ایران، با ایران‌هراسی مقابله کنیم.
وی با اشاره به ضرورت تقویت ارتباط ایرانیان خارج از کشور با سرزمین مادری اظهار کرد: باید مسیر بازگشت ایرانیان به کشور را تسهیل و زمینه اعتمادسازی را فراهم کنیم تا ایرانیان خارج از کشور با اطمینان بیشتری به ایران سفر کنند.
صالحی‌امیری با اشاره به روند اجرای پروژه‌های گردشگری در کشور گفت: سال گذشته یک‌هزار و ۳۷۲ پروژه گردشگری در کشور فعال بود و اکنون سه‌هزار پروژه در دستور کار قرار دارد. امیدواریم تا پایان فعالیت دولت، بخش قابل‌توجهی از این پروژه‌ها به بهره‌برداری برسد.
پیگیری ۴۲ پرونده قضایی مرتبط با میراث فرهنگی
علی دارابی، قائم‌مقام وزیر و معاون میراث فرهنگی کشور، در بخش دیگری از این نشست درباره خریدوفروش آثار تاریخی و پیگیری پرونده‌های مرتبط با میراث فرهنگی گفت: در حال حاضر، ۴۲ پرونده شکایت میراث فرهنگی در مراجع قضایی در حال پیگیری است.
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای شناسایی و استرداد آثار تاریخی افزود: در برخی موارد، یگان حفاظت با همکاری وزارت کشور و فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران وارد عمل شده است. در عین حال، باید توجه داشت که در کشوری با وسعت ایران، حفاظت از همه آثار تاریخی با پیچیدگی‌ها و دشواری‌هایی همراه است.
دارابی با تأکید بر اینکه وزارت میراث فرهنگی خود را امانت‌دار آثار تاریخی می‌داند، تصریح کرد: برخی اخبار منتشرشده در رسانه‌ها درباره این موضوعات، ممکن است موجب دورشدن افکار عمومی از مسائل اصلی شود. ما به‌عنوان مدیران و امانت‌داران میراث فرهنگی، وظیفه داریم موضوعات را با دقت و مسئولیت‌پذیری پیگیری کنیم.
افزایش ظرفیت یگان حفاظت برای مقابله با حفاری‌های غیرمجاز
صالحی‌امیری نیز در پاسخ به پرسشی درباره قاچاق و خریدوفروش اشیای تاریخی و حفاری‌های غیرمجاز اظهار کرد: در دو سال گذشته، هزار نفر به ظرفیت یگان حفاظت اضافه شده‌اند تا حفاظت از ارزش‌ها و آثار میراثی کشور با توان بیشتری دنبال شود.
وی افزود: برای صیانت از میراث فرهنگی باید از ظرفیت‌های محلی و شهرستانی، به‌ویژه شوراهای تأمین استان‌ها و شهرستان‌ها، استفاده کنیم. همچنین پیگیری قضایی تخلفات و برخورد با حفاری‌های غیرمجاز از دیگر محورهای اقدامات ماست.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با اشاره به تشکیل پرونده‌های قضایی در این زمینه گفت: تاکنون حدود ۲ هزار و ۵۰۰ پرونده درباره حفاری‌های غیرمجاز تشکیل شده است و پرونده‌های مرتبط نیز از طریق مراجع قضایی پیگیری می‌شوند.
وی با تأکید بر ضرورت مردمی‌سازی حفاظت از میراث فرهنگی خاطرنشان کرد: حفاظت از میراث فرهنگی تنها با اقدامات انتظامی و قضایی محقق نمی‌شود، بلکه فرهنگ‌سازی و افزایش آگاهی عمومی از اهمیت بیشتری برخوردار است. در این مسیر، رسانه ملی و سایر رسانه‌ها نقش مهمی دارند.
صالحی‌امیری با اشاره به انتشار اخبار مربوط به حفاری‌های غیرمجاز گفت: به اعتقاد من، بخش عمده‌ای از اخباری که در دو سال گذشته درباره این موضوع منتشر شده، واقعی نبوده است و تاکنون موردی از این اخبار برای من احراز نشده است. البته هر موردی که به ما گزارش شود، بلافاصله مورد بررسی و پیگیری قرار می‌گیرد.
وی تأکید کرد: بزرگ‌نمایی اخبار مربوط به حفاری‌های غیرمجاز می‌تواند پیامدهای منفی داشته باشد؛ بنابراین، اطلاع‌رسانی در این زمینه باید دقیق، مسئولانه و مبتنی بر واقعیت باشد.
هیچ شیء تاریخی در جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه آسیب ندید
دارابی در ادامه این نشست، درباره حفاظت از اشیای تاریخی و موزه‌ها در دوران جنگ اظهار کرد: در جریان جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، هیچ‌یک از اشیای تاریخی کشور آسیب ندیدند؛ زیرا این آثار پیش از آن به مخازن امن منتقل شده بودند، هرچند برخی بناهای تاریخی دچار آسیب شدند.
وی افزود: دستورالعمل‌های حفاظتی همچنان برقرار است و اقدامات لازم برای صیانت از آثار ادامه دارد. در شرایط کنونی نیز برخی موزه‌هایی که آثار باستان‌شناسی در آن‌ها نگهداری می‌شود، به‌منظور مراقبت بیشتر از آثار تعطیل هستند.
مرمت اضطراری ۱۰۰ اثر تاریخی آسیب‌دیده در جنگ به پایان رسید
قائم‌مقام وزیر میراث فرهنگی با اشاره به خسارت‌های واردشده به آثار تاریخی کشور در جریان جنگ گفت: در مجموع، ۱۴۹ اثر تاریخی در ۱۸ استان کشور آسیب دیده‌اند که پنج اثر از میان آن‌ها در فهرست میراث جهانی ثبت شده‌اند. برآورد خسارت‌های وارده به این آثار نیز انجام شده است.
دارابی با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده برای تأمین منابع مالی مرمت آثار تاریخی آسیب‌دیده افزود: در این زمینه، جلسات متعددی با وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و سازمان برنامه و بودجه برگزار کردیم. همچنین با دستگاه‌های مختلف درباره استفاده از ظرفیت مسئولیت‌های اجتماعی، انجمن خیرین میراث فرهنگی، مسئولیت‌های اجتماعی صنعت نفت و راه‌اندازی کارزاری برای جلب کمک ایرانیان خارج از کشور گفت‌وگوهایی انجام شده است.
وی ادامه داد: در آن مقطع، وزیر میراث فرهنگی و بنده بیش از ۱۷ مکاتبه با نهادهای بین‌المللی انجام دادیم. هفته گذشته نیز یونسکو برای تأمین بخشی از خسارت‌های واردشده به کاخ گلستان و مجموعه چهل‌ستون اصفهان اعلام آمادگی کرد.
معاون میراث فرهنگی کشور با بیان اینکه مرمت اضطراری ۱۰۰ اثر تاریخی آسیب‌دیده به پایان رسیده است، تصریح کرد: برای انجام اقدامات فوری، منتظر تخصیص اعتبار از دستگاه‌های دیگر نماندیم و با دستور وزیر و همکاری معاونت توسعه، از منابع داخلی وزارتخانه استفاده کردیم تا مرمت این آثار با سرعت بیشتری انجام شود.
دارابی با اشاره به سازوکار نظارت بر مرمت آثار تاریخی گفت: برای نظارت بر این اقدامات، ناظر معین و ناظر پشتیبان تعیین می‌شوند. ناظر معین در استان روند اجرای کار را دنبال می‌کند و با پیشنهاد استان و تأیید معاونت میراث فرهنگی انتخاب می‌شود. ناظر پشتیبان و ناظر عالی نیز از سوی این معاونت تعیین می‌شوند تا مرمت آثار با رعایت اصول و ضوابط تخصصی انجام شود.
وی تأکید کرد: صیانت از اصالت آثار تاریخی و رعایت اصول علمی در فرایند مرمت، از مهم‌ترین دغدغه‌های ماست و تلاش خواهیم کرد مرمت آثار آسیب‌دیده با دقت و حساسیت لازم ادامه یابد.
مرمت آثار تاریخی متعلق به سایر دستگاه‌ها نیز در حال پیگیری است
قائم‌مقام وزیر میراث فرهنگی با اشاره به مالکیت برخی آثار تاریخی آسیب‌دیده توسط دستگاه‌های دیگر اظهار کرد: بخش قابل‌توجهی از این آثار در مالکیت نهادهایی همچون نیروهای مسلح، بانک‌ها و سایر دستگاه‌ها قرار دارند. در این زمینه، گفت‌وگوهایی با دستگاه‌های مربوطه انجام شده و مرمت بخشی از آثار نیز در حال انجام است.
وی افزود: نظارت بر مرمت این آثار بر اساس ضوابط و پروتکل‌های مشخص صورت می‌گیرد تا اقدامات انجام‌شده با الزامات حفاظت از میراث فرهنگی مطابقت داشته باشد.
دارابی با تشریح روند بررسی و تصویب طرح‌های مرمت در استان‌ها گفت: طرح‌های مرمتی استان‌ها در شورای فنی هر استان بررسی می‌شوند. این شورا از ۱۲ نفر از صاحب‌نظران حقیقی و حقوقی تشکیل شده است.
وی ادامه داد: در بررسی طرح‌ها، مدیرکل استان، معاون میراث فرهنگی و مدیر پایگاه یا موزه مربوطه نیز حضور دارند و پس از بررسی کارشناسی و تصویب طرح‌ها، اقدامات اجرایی آغاز می‌شود.
باستان‌شناسان و معماران از ارکان اصلی حفاظت از میراث فرهنگی هستند
دارابی در بخش دیگری از سخنان خود، در پاسخ به پرسشی درباره کنار گذاشته‌شدن باستان‌شناسان از فعالیت‌های وزارت میراث فرهنگی، این ادعا را رد کرد و گفت: برنامه «چهره‌های ماندگار» پنج سال پیاپی برگزار شده است. اساساً آیا می‌توان بدون حضور باستان‌شناسان و معماران، چنین اقدامات گسترده‌ای را در کشور انجام داد؟
وی افزود: تمام ظرفیت‌های پژوهشی حوزه میراث فرهنگی بسیج شده است. در دوره وزارت آقای صالحی‌امیری نیز بر استفاده از ظرفیت دانشگاه‌های مختلف تأکید کرده‌ایم؛ چراکه از نظر قانونی امکان بهره‌گیری از توان علمی و تخصصی این مراکز وجود دارد.
قائم‌مقام وزیر میراث فرهنگی با اشاره به ساختارهای تخصصی معاونت میراث فرهنگی اظهار کرد: در این معاونت، ۲۷ شورا، ستاد و کارگروه فعالیت می‌کنند که بیش از هزار نفر از اعضای حقیقی و حقوقی در آن‌ها عضویت دارند.
دارابی خاطرنشان کرد: در شورای فنی هر استان نیز ۱۲ نفر حضور دارند که تنها دو نفر از آن‌ها مدیرکل و معاون میراث فرهنگی هستند و سایر اعضا از میان باستان‌شناسان، معماران و صاحب‌نظران همان استان انتخاب می‌شوند.
وی با تأکید بر نقش متخصصان در تصمیم‌گیری‌های حوزه میراث فرهنگی گفت: با وجود چنین ساختارهایی، طرح ادعای کنار گذاشته‌شدن باستان‌شناسان با واقعیت فعالیت‌های این وزارتخانه همخوانی ندارد.
کارت سفر با کاهش اختلاف نرخ در آستانه اجرا قرار گرفت
انوشیروان محسنی‌بندپی، معاون گردشگری کشور، نیز در این نشست درباره برنامه‌ریزی برای اجرای طرح کارت سفر گفت: یکی از مشکلات اصلی در اجرای این طرح، اختلاف نرخ میان مبلغ دریافتی هتل‌داران و سایر ارائه‌دهندگان خدمات گردشگری با مبلغ پرداختی گردشگران بود که با مصوبه اخیر بانک مرکزی، این اختلاف به یک درصد کاهش یافته و زمینه اجرای طرح فراهم شده است.
وی افزود: حدود دو ماه و نیم پیش، در جلسه‌ای در مشهد مقدس با حضور وزیران و مسئولان مرتبط، از جمله مسئولان حوزه اقتصاد و امور خارجه، درباره اجرای کارت سفر به جمع‌بندی رسیدیم و صورت‌جلسه‌ای نیز برای تصویب این طرح در هیئت دولت تدوین شد.
معاون گردشگری کشور با اشاره به مصوبه هفته گذشته بانک مرکزی ادامه داد: این مصوبه مشکل اختلاف نرخ را برطرف کرده و زمینه اجرایی و عملیاتی‌شدن کارت سفر را فراهم آورده است.
محسنی‌بندپی با بیان اینکه بانک شهر یکی از بانک‌های عامل اجرای این طرح است، گفت: امروز نیز در جلسه‌ای با حضور مسئولان بانک شهر، کارت سفر معرفی شد. بانک رفاه نیز اجرای این طرح را دنبال می‌کند و با ابلاغ وزارتخانه و بانک مرکزی، فرایند عملیاتی‌شدن آن آغاز خواهد شد.
تاب‌آوری اجتماعی و حفظ معیشت مردم از اولویت‌های دولت است
صالحی‌امیری در بخش پایانی این نشست، با اشاره به اهمیت تاب‌آوری اجتماعی در شرایط بحران اظهار کرد: مقاومت به معنای دفاع از هویت ملی، فرهنگ و تمدن ایرانی است و این موضوع از اولویت‌های دولت به شمار می‌رود.
وی افزود: در کنار حمایت از مقاومت و تقویت توان دفاعی کشور، توجه به زیست شرافتمندانه مردم نیز از برنامه‌های مهم دولت است. به‌دلیل تحریم‌های دشمنان، کشور با چالش‌هایی روبه‌روست و دولت تلاش می‌کند این مشکلات به زندگی و معیشت مردم آسیب وارد نکند.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با تأکید بر ضرورت آمادگی کشور در برابر بحران‌ها گفت: دولت باید با تأمین منابع و امکانات لازم، زمینه افزایش تاب‌آوری نیروهای مسلح و مردم را فراهم کند. تاکنون جلسات متعددی در سطح دولت برای بررسی این موضوع برگزار شده است.
وی خاطرنشان کرد: در کنار حمایت از نیروهای مسلح و تقویت مقاومت، تأمین شرایط لازم برای زندگی شرافتمندانه مردم و کاهش فشارهای اقتصادی، از دغدغه‌های اصلی دولت است.
نظر شما