به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از پریپورود، تخریب مساجد توسط ارتش صربستان و نیروهای متحد آن در بوسنی و هرزگوین یکی از جنبه‌های کمپین‌های پاکسازی قومی بود که مسلمانان بوسنی را در طول جنگ هدف قرار می‌داد و هدف آن ریشه‌کن کردن آنها از سرزمین‌هایشان و محو میراث و هویت اسلامی آنها بود.
بازسازی مساجد پس از جنگ، گواهی بر تاب‌آوری و عزم راسخ برای احیای زندگی مذهبی و اجتماعی بود که با بازگشت ساکنان و دلبستگی آنها به سرزمین و میراث تاریخی‌شان مرتبط بود.
مستندسازی تخریب ۲۰۸ مسجد توسط صرب‌ها
روز پنجشنبه، ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، سارایوو، پایتخت بوسنی، میزبان رونمایی از کتاب «آثار تخریب» (Tragovi rušenja) نوشته‌ی محققان موجو بگیچ و داوور مدیچ بود. این کتاب، تخریب و آسیب ۲۰۸ مسجد از ۲۴۸ مسجدی که در سال ۱۹۹۱ در منطقه کراینای بوسنی در شمال غربی بوسنی و هرزگوین در طول جنگ ۱۹۹۲-۱۹۹۵ وجود داشت، به همراه تلاش‌های بازسازی پس از جنگ را مستند می‌کند.
این رویداد در حمام غازی خسرو-بیگ، بخشی از موسسه بوسنیایی - بنیاد عادل بیگ ذوالفقار باشیچ، با حضور محققان، دانشگاهیان و نمایندگان مؤسسات اسلامی برگزار شد.
این کتاب بر اساس سال‌ها تحقیق میدانی، مستندسازی مساجد تخریب‌شده، آسیب‌دیده و بازسازی‌شده و همچنین حملات به امامان، نمازخانه‌ها، خانه‌های امامان و سایر املاک جامعه اسلامی در طول جنگ است.
پاکسازی قومی و تخریب مساجد
تخریب مساجد در کراینای بوسنی بخشی از کمپین‌های پاکسازی قومی بود که توسط ارتش صربستان و نیروهای متحد آن در بوسنی و هرزگوین در طول جنگ ۱۹۹۲-۱۹۹۵ انجام شد. این کمپین‌ها مسلمانان بوسنیایی را با قتل، آوارگی اجباری و تخریب اموال و بناهای مذهبی و فرهنگی هدف قرار دادند تا حضور تاریخی آنها را از منطقه ریشه‌کن کرده و هویت اسلامی آنها را از بین ببرند.
دادگاه بین‌المللی کیفری برای یوگسلاوی سابق (ICTY) در احکام خود در مورد جنایات ارتکابی در بوسنی و هرزگوین، مسئولیت نیروهای صرب را در آزار و اذیت، آوارگی و تخریب عمدی نهادهای مذهبی اسلامی، به عنوان بخشی از سیاست‌هایی با هدف تغییر ترکیب جمعیتی مناطق مورد هدف این جنایات، مستند کرد.
در همین حال، نویسنده موجو بگیچ توضیح داد که این تحقیقات، تخریب سیستماتیک با استفاده از مقادیر زیادی مواد منفجره و همچنین هتک حرمت گورستان‌های مسلمانان و غارت اموال مساجد و خانه‌های امامان را آشکار کرد.
بگیچ تأکید کرد که تخریب مساجد با هدف ریشه‌کن کردن مسلمانان بوسنیایی از کراینا انجام شده است، اما بازسازی آنها دلبستگی ساکنان به سرزمین و هویت مذهبی آنها را نشان می‌دهد.
تلاش‌های مشترک و بازسازی
بگیچ خاطرنشان کرد که بازسازی مساجد با تلاش‌های چشمگیر نمازگزاران، امامان و مفتیان که پول و نیروی کار خود را برای مرمت این مؤسسات مذهبی اسلامی، از جمله مساجد و موقوفات، اختصاص دادند، محقق شد.
از سوی دیگر، محمد جوسیچ، مدیر بخش امور خارجه و جوامع مهاجر در جامعه اسلامی بوسنی و هرزگوین، بر اهمیت مستندسازی فرآیندهای تخریب و بازسازی تأکید کرد و از برنامه‌ریزی برای برگزاری نمایشگاهی در بوسانسکا گرادیشکا در روزهای پس از رونمایی از کتاب خبر داد.
او توضیح داد که دولت او به حمایت از پروژه‌های تحقیقاتی که خسارات وارده به اماکن مذهبی و تلاش‌ها برای بازسازی آنها را مستند می‌کنند، ادامه خواهد داد.
امیر دورانوویچ، استاد دانشکده فلسفه دانشگاه سارایوو، به نوبه خود خاطرنشان کرد که این کتاب همچنین به بازگشت ساکنان پس از جنگ و بازسازی جوامع محلی آنها می‌پردازد و تأکید کرد که مرمت مساجد و موقوفات مذهبی با برقراری مجدد زندگی اجتماعی در مناطق آسیب‌دیده مرتبط بوده است.
معمر جانانوویچ، مدیر مؤسسه تحقیقات جنایات علیه بشریت و حقوق بین‌الملل در دانشگاه سارایوو، تأیید کرد که این کتاب ثمره سال‌ها تحقیق میدانی و تجربی است و به مستندسازی میزان تخریب اماکن مذهبی و بازسازی آنها کمک کرده است.
این کتاب همچنین توسط محقق یاسمین مدیچ ارائه شد، در حالی که این رویداد توسط محقق مدینه مهمدوویچ مولالیچ اداره می‌شد.
نظر شما