خبرگزاری شبستان، گروه بین‌الملل: صدور اخطاریه تخلیه برای مسجد «ریس کورس» در دهلی نو؛ بنایی که تنها چند قدم با اقامتگاه رسمی نخست‌وزیر «نارندرا مودی» فاصله دارد، بحثی داغ را در سطح داخلی و جهانی پیرامون فضای شهری، میراث فرهنگی و حقوق اقلیت‌ها در هند دوباره شعله‌ور کرده است.
از دیدگاه «اداره زمین و توسعه» این دستور صرفا یک اقدام اداری معمول بوده است؛ اخطاریه‌ای شش‌روزه برای تخلیه یک سازه «غیرمجاز» که در زمین‌های دولتی بنا شده است.
اما از نگاه سازمان‌های حقوق بشری، پژوهشگران حقوقی و اقلیت مسلمان هند، این رویداد فصلی دیگر از یک کارزار نظام‌مند است که با پوشش مدیریت شهری، هدف آن پاک‌سازی میراث اسلامی است.
تحلیلگرانی که تحولات این منطقه را رصد می‌کنند، خاطرنشان می‌سازند که آنچه پیش‌تر اقداماتی شهری و پراکنده به نظر می‌رسید، اکنون به الگویی مشخص و منسجم تبدیل شده است.
بر اساس داده‌های گردآوری‌شده توسط نهادهای نظارتی مستقل از جمله مطالعه‌ای جامع توسط «ملت تایمز» بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۶، بیش از دوهزار اقدام اداری علیه املاک مذهبی و اجتماعی مسلمانان ثبت شده است.
این روند در یک بازه زمانی ۴۵ روزه در اواسط سال ۲۰۲۶ به اوج خود رسید؛ دوره‌ای که طی آن دست‌کم ۲۳ مسجد، مدرسه دینی و زیارتگاه در ایالت‌هایی همچون اوتار پرادش، گجرات، ماهاراشترا و دهلی به‌طور جزئی یا کامل تخریب شدند.
منتقدان استدلال می‌کنند که این اقدامات به شدت به این دیدگاه رایج در سطح بین‌المللی دامن می‌زند که حزب حاکم «بهاراتیا جاناتا» دستور کاری ضداسلامی را دنبال می‌کند.
محور اصلی این استدلال بر مفهوم «اجرای گزینشی قانون» استوار است.
جای تعجب نیست که گروه‌های حقوق بشری می‌گویند، بولدوزرهای شهرداری با بسامد و سرعتی نامتناسب علیه اماکن اسلامی به کار گرفته می‌شوند؛ در حالی که برای سازه‌های مشابه متعلق به هندوها، اغلب اقداماتی نظیر قانونی‌سازی وضعیت بنا، تعویق در برخورد قانونی یا فراهم کردن حمایت‌های حقوقی صورت می‌گیرد.
علاوه بر این، مخالفان تاکید می‌کنند که بسیاری از مکان‌های هدف‌گذاری‌شده، تصرفات جدید نیستند، بلکه بناهایی با قدمت چند قرن و بخشی از میراث تاریخی به شمار می‌روند.
برای مثال، مسجد میدان اسب‌دوانی رسما در وب‌سایت شورای شهرداری دهلی نو در فهرست میراث فرهنگی قرار گرفته است و نمایندگان آن معتقدند که در بررسی سال ۲۰۲۱ هیچ مدرکی دال بر تجاوز غیرقانونی به این مکان یافت نشده است.
به همین ترتیب، تخریب مسجد آخوندجی در دهلی در سال ۲۰۲۴ و حذف یک مسجد ۶۰۰ ساله در اوجاین برای ایجاد مسیر زیارتی هندوها، توسط مورخان به عنوان شواهدی مبنی بر پاک شدن سیستماتیک ردپاهای فرهنگی باستانی ذکر شده است.
منتقدان معتقدند که این فرآیند با ایدئولوژی سیاسی گسترده‌تر هندوتوا (ناسیونالیسم هندو) که به دنبال کم‌اهمیت جلوه دادن گذشته چند مذهبی هند به نفع یک هویت ملی اکثریت‌گرا است، همسو است.
هندوتوا یک ایدئولوژی برتری گرایانه است که به طور فزاینده ای جریان اصلی در کشور را عهده‌دار است و به دنبال حذف خشونت آمیز اقلیت های مذهبی؛ تاریخ، اعتقادات و زندگی آنها است.
یکی از نکات قابل توجه مورد بحث، نادیده گرفتن آشکار روند قانونی است.
کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد بارها نسبت به «عدالت بولدوزری» هند ابراز نگرانی کرده‌اند و خاطرنشان کرده‌اند که بسیاری از تخلیه‌ها و تخریب‌ها با حداقل هشدار قبلی انجام می‌شوند.
در مورد مسجد دهلی نو، خدمات اساسی مانند آب و برق هفته‌ها قبل از انقضای اخطار رسمی تخلیه قطع شد و این امر به شدت توانایی جامعه را برای درخواست مداخله قضایی به موقع محدود کرد.
در نهایت، بحث پیرامون تخریب مساجد در هند، بازتاب نزاعی عمیق‌تر بر سرِ تار و پود دموکراتیک این کشور است.
اگرچه مقامات از این اقدامات به‌عنوان گام‌هایی ضروری برای نوسازی شهری و اجرای بی‌طرفانه‌ی قوانین مالکیت دفاع می‌کنند، اما سرعت، گستردگی و هدف قرار دادن مشخص اماکن تاریخی اسلامی، همچنان موجب محکومیت‌های بین‌المللی می‌شود.
با ناپدید شدن بناهای تاریخی از سیمای پایتخت، این روند، ناظران در سراسر جهان را به نتیجه‌ای نگران‌کننده می‌رساند: اینکه تحت پوششِ «نظم شهری»، نشانه‌های ملموس هویت مسلمانان در هند، به‌طور دائمی در حال حذف شدن هستند.
نظر شما