ضرورت بازخوانی ابعاد کنشگرانه شخصیت حضرت زهرا(س) در ایام فاطمیه

سارا طالبی، معاون فرهنگی تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران کشور، در گفتگو با خبرگزاری شبستان در استان قم، با اشاره به فرارسیدن ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(سلام‌الله‌علیها)، بر ضرورت بازخوانی ابعاد مختلف شخصیتی آن حضرت و معرفی سیره فاطمی به‌عنوان الگویی برای فعالیت‌های فرهنگی، اجتماعی و تبلیغی تأکید کرد.

وی با بیان اینکه در بخش قابل توجهی از روایت‌های مربوط به حضرت زهرا(س)، بیشتر بر مظلومیت و نادیده گرفته شدن حق ایشان تمرکز می‌شود، اظهار داشت: اگرچه بیان مصائب و مظلومیت‌های حضرت زهرا(س) بخشی از پاسداشت ایام فاطمیه است، اما نباید به این بُعد محدود شویم و از عظمت شخصیت، مواضع حق‌طلبانه و نقش‌آفرینی اجتماعی آن حضرت غفلت کنیم.

طالبی افزود: در بسیاری از روایت‌ها، تصویری محدود از شخصیت حضرت فاطمه(س) ارائه می‌شود؛ در حالی که سیره ایشان ابعاد گسترده‌ای دارد و باید بتوانیم این ابعاد را به‌درستی برای جامعه تبیین کنیم. حضرت زهرا(س) در عرصه‌های خانوادگی، فردی و اجتماعی، الگویی بی‌بدیل از مسئولیت‌پذیری الهی، دفاع از حقیقت و حضور آگاهانه در صحنه‌های حساس جامعه هستند.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران کشور با تأکید بر ضرورت معرفی «الگوی سوم زن» تصریح کرد: باید الگویی از شخصیت حضرت زهرا(س) ارائه کنیم که فراتر از روایت صرفِ مظلومیت، بر حضور آگاهانه، مسئولیت‌پذیری و کنشگری اجتماعی ایشان تأکید داشته باشد. این الگو نشان می‌دهد که زن مسلمان می‌تواند با تکیه بر ایمان و معرفت، در دفاع از حقیقت و ارزش‌های الهی نقش‌آفرین باشد.

وی با اشاره به جایگاه خطبه فدکیه در شناخت شخصیت حضرت زهرا(س) گفت: خطبه فدکیه و مواضع آن حضرت، بیانگر هویت حق‌طلبانه و مسئولیت اجتماعی ایشان است و می‌تواند منبعی ارزشمند برای استخراج الگوهای عزت‌آفرین و هدایتگر در عرصه تبلیغ و تبیین باشد.

طالبی از مبلغان، بانوان طلبه و مداحان خواست در ایام فاطمیه، در کنار بیان مصائب و مظلومیت‌های حضرت زهرا(س)، ابعاد معرفتی، اجتماعی و حق‌طلبانه سیره ایشان را نیز برای مخاطبان بازگو کنند و افزود: امروز جامعه به شناخت الگویی جامع از شخصیت حضرت فاطمه(س) نیاز دارد؛ الگویی که علاوه بر پیوند عاطفی با اهل‌بیت(ع)، زمینه شناخت عمیق‌تر معارف، مسئولیت‌ها و شیوه مواجهه با مسائل جامعه را فراهم کند.

«فاطمیه؛ فصل روایت ایران قوی»

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران کشور در ادامه، با اشاره به آغاز پویش ملی «به زبان فاطمه(سلام‌الله‌علیها)» اظهار داشت: این پویش در امتداد فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران شکل گرفته است؛ به‌گونه‌ای که در ایام اربعین، تلاش شد حرکت زینبی و پیام‌های برخاسته از آن تبیین شود و اکنون در ایام شهادت حضرت زهرا(س)، گام دیگری با محوریت فرهنگ و سیره فاطمی برداشته شده است.

وی با بیان اینکه شعار این حرکت «فاطمیه؛ فصل روایت ایران قوی» است، افزود: هدف ما این است که با بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌ای، روایت‌های صحیح را در میان مردم گسترش دهیم و زمینه بازشناسی توانمندی‌ها، موفقیت‌ها و ظرفیت‌های ملت ایران را فراهم کنیم.

طالبی با تأکید بر اینکه این پویش باید با مشارکت جمعی و هماهنگی میان مجموعه‌های فرهنگی و تبلیغی دنبال شود، خاطرنشان کرد: قرارگاه‌های استانی باید در این زمینه فعال باشند و فعالیت‌ها به اقدامات فردی محدود نشود؛ چراکه همکاری مجموعه‌ها و بهره‌گیری از ظرفیت‌های مشترک، نقش مهمی در افزایش اثربخشی برنامه‌های تبلیغی دارد.

ضرورت روایتگری در برابر جنگ نرم دشمن

وی با اشاره به اهمیت روایتگری در شرایط کنونی جامعه گفت: یکی از عرصه‌های مهم مواجهه با دشمن، جنگ نرم و تلاش برای تأثیرگذاری بر ذهن و باور مردم است. اگر جامعه توانمندی‌ها، دستاوردها و نقاط قوت خود را نشناسد و درباره آن‌ها روایت روشنی وجود نداشته باشد، زمینه برای گسترش روایت‌های تحریف‌شده و ایجاد احساس ضعف و ناامیدی فراهم می‌شود.

طالبی ادامه داد: باید بتوانیم این حقیقت را برای مردم تبیین کنیم که ملت ایران در مواجهه با دشواری‌ها و حوادث، ظرفیت ایستادگی و حرکت رو به جلو دارد. وظیفه مبلغان و فعالان فرهنگی این است که روایت‌های امیدآفرین و مبتنی بر واقعیت را تقویت کنند و اجازه ندهند مشکلات و آسیب‌ها، تمام تصویر جامعه را به خود اختصاص دهند.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران کشور با تأکید بر ضرورت توجه به نقاط قوت جامعه تصریح کرد: مشکلات و کمبودها نیازمند برنامه‌ریزی و اصلاح هستند، اما توانمندی‌ها و موفقیت‌ها نیز باید روایت شوند. اگر تنها بر کاستی‌ها تمرکز کنیم و ظرفیت‌های مثبت را نادیده بگیریم، فرصت مهمی را برای تقویت امید و اعتماد اجتماعی از دست خواهیم داد.

وی با اشاره به ضرورت بازتاب اقتدار ملی در قالب‌های فرهنگی و تبلیغی افزود: باید روایتگری را از بیان صرف رویدادها فراتر ببریم و مخاطب را به مشارکت و کنشگری دعوت کنیم؛ به‌گونه‌ای که هر فرد پس از مواجهه با یک روایت، درباره مسئولیت خود در قبال جامعه و تقویت ظرفیت‌های آن بیندیشد.

خطبه فدکیه؛ محور فعالیت‌های تبلیغی در ایام فاطمیه

طالبی با تأکید بر اینکه خطبه فدکیه باید یکی از محورهای اصلی فعالیت‌های تبلیغی در ایام فاطمیه باشد، اظهار داشت: لازم است مبلغان با مطالعه و بازخوانی این خطبه، ظرفیت‌های معرفتی، اجتماعی و تربیتی آن را استخراج کنند و در قالب‌های متناسب با نیاز مخاطبان در اختیار جامعه قرار دهند.

وی افزود: آموزه‌های فاطمی می‌توانند مبنایی برای تبیین عزت، حق‌طلبی، مسئولیت‌پذیری و ایستادگی در برابر ظلم باشند. بر همین اساس، فعالیت‌های تبلیغی نباید تنها به برگزاری مراسم و انتقال پیام‌های کلی محدود شود، بلکه باید زمینه گفت‌وگو، پرسشگری و شناخت عمیق‌تر سیره اهل‌بیت(ع) را فراهم کند.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران کشور با اشاره به ضرورت ارتباط مؤثر با نسل جوان خاطرنشان کرد: خانواده‌ها، نوجوانان، جوانان و کاربران فضای مجازی از مخاطبان مهم این حرکت هستند و برای ارتباط با هر یک از این گروه‌ها باید از شیوه‌ها و قالب‌های متناسب استفاده کرد.

نقش بانوان طلبه در جهاد تبیین و امیدآفرینی

وی با اشاره به نقش بانوان طلبه و مبلغان در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی گفت: همان‌گونه که پیشرفت‌های کشور به تلاش، اراده و باور انسان‌ها وابسته است، حفظ و تقویت این دستاوردها نیز به فعالیت در عرصه فرهنگ و تبیین نیاز دارد. اگر در حوزه فرهنگ و باور عمومی غفلت شود، زمینه بهره‌گیری کامل از ظرفیت‌های موجود فراهم نخواهد شد.

طالبی با تأکید بر اینکه بانوان طلبه می‌توانند در تقویت جریان جهاد تبیین نقش مؤثری ایفا کنند، افزود: مبلغان باید با شناخت مسائل و پرسش‌های واقعی جامعه، از شیوه‌های متنوع گفت‌وگو و ارتباط‌گیری استفاده کنند. تبلیغ دینی تنها به حضور در مراسم رسمی یا استفاده از قالب‌های شناخته‌شده محدود نیست؛ بلکه گفت‌وگوی مؤثر با مردم و پاسخ‌گویی به نیازهای فکری و اعتقادی آنان نیز بخشی مهم از این مسئولیت است.

وی با اشاره به موضوعات فرهنگی و اجتماعی از جمله حجاب تصریح کرد: در مواجهه با مسائل اجتماعی، نباید تنها به تذکر بسنده کنیم. تذکر در جای خود اهمیت دارد، اما کنشگری مؤثر نیازمند گفت‌وگو، تبیین، شناخت شرایط مخاطب و تقویت باورهای اعتقادی است. اگر نتوانیم امید و انگیزه را در مخاطبان تقویت کنیم، فعالیت‌های محدود و یک‌سویه به‌تنهایی پاسخ‌گوی نیازهای فرهنگی جامعه نخواهد بود.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران کشور، امیدآفرینی را از وظایف مهم مبلغان دانست و گفت: یکی از آسیب‌های جنگ نرم این است که فعالان فرهنگی و افرادی را که وظیفه تبیین و امیدآفرینی دارند، به ناامیدی و احساس ناتوانی سوق دهد. ازاین‌رو، مبلغان باید با نگاه جامع به مسائل جامعه، ظرفیت‌های موجود را بشناسند و زمینه مشارکت فعال مردم در فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی را فراهم کنند.

ضرورت تقویت حضور میدانی و بازتاب رسانه‌ای فعالیت‌های تبلیغی

طالبی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به اهمیت حضور مبلغان در مدارس، دانشگاه‌ها و محیط‌های اجتماعی اظهار داشت: یکی از خلأهای موجود، بازتاب نیافتن مناسب بخشی از فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی در رسانه‌هاست؛ در حالی که انعکاس درست این تلاش‌ها می‌تواند به معرفی ظرفیت‌های حوزه‌های علمیه، افزایش تعامل با جامعه و جذب استعدادهای جدید کمک کند.

وی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت رسانه‌ها و فضای مجازی افزود: فعالیت‌های میدانی باید با شیوه‌های خلاقانه روایتگری همراه شوند تا پیام‌ها و دستاوردهای آن‌ها به مخاطبان بیشتری برسد. تعامل با خبرگزاری‌ها، صداوسیما، شبکه‌های اجتماعی و استفاده از ابزارهای آموزشی و محتوایی می‌تواند به افزایش اثربخشی فعالیت‌های تبلیغی کمک کند.

معاون فرهنگی تبلیغی حوزه‌های علمیه خواهران کشور همچنین بر ضرورت فعال‌سازی قرارگاه‌های تبلیغی استانی و استفاده از ظرفیت سامانه‌های آموزشی و محتوایی تأکید کرد و از مبلغان و تولیدکنندگان محتوا خواست در پویش «به زبان فاطمه(س)» مشارکت فعال داشته باشند و آثار و تولیدات خود را برای بهره‌گیری در برنامه‌های استانی و ملی ارائه کنند.

وی در پایان با تأکید دوباره بر جایگاه حضرت فاطمه زهرا(س) در فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی گفت: ایام فاطمیه فرصتی ارزشمند برای بازخوانی سیره آن حضرت و معرفی الگویی جامع از زن مسلمان است؛ الگویی که در کنار معرفت و معنویت، بر حق‌طلبی، مسئولیت‌پذیری و حضور آگاهانه در عرصه‌های اجتماعی تأکید دارد. بنابراین، مبلغان و مداحان باید با عبور از روایت‌های محدود، این ابعاد گسترده و الهام‌بخش را به جامعه معرفی کنند.