به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از زنجان، مهدی محسنی، معاون اقتصاد و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران، در بازدید از غرفه کانون‌های فرهنگی هنری مساجد استان زنجان در یازدهمین نمایشگاه کتاب زنجان، با اشاره به جایگاه علم و دانش در آموزه‌های اسلامی اظهار کرد: بر اساس روایتی از پیامبر اعظم(ص)، مسجد محل عبادت و طلب علم و دانش است و از نگاه بنیان‌گذار دین اسلام، آگاهی‌بخشی و آموزش از کارکردهای اساسی مسجد به شمار می‌رود.
وی با بیان اینکه مساجد در قرون اولیه اسلام نقش پررنگی در گسترش علم و دانش داشتند، افزود: در سه یا چهار قرن نخست اسلام، این کارکرد علمی و آموزشی در مساجد رواج بیشتری داشت، اما متأسفانه در قرون بعدی، مساجد در این زمینه تا حدودی تضعیف شدند.
معاون اقتصاد و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران با اشاره به فعالیت‌های مختلف فرهنگی و اجتماعی در مساجد تصریح کرد: امروز برنامه‌های متعددی در مساجد برگزار می‌شود که برخی از آن‌ها در زمره وظایف اصلی و ذاتی مسجد قرار نمی‌گیرند؛ این در حالی است که موضوع علم، دانش و آگاهی از کارکردهای مورد تأکید در آموزه‌های اسلامی است و باید جایگاه شایسته خود را در فعالیت‌های مساجد پیدا کند.
محسنی ادامه داد: کتاب و کتاب‌خوانی یکی از راهکارهای مهم گسترش علم و آگاهی است؛ بنابراین، از نگاه من، این موضوع نباید صرفاً به‌عنوان یکی از برنامه‌های جانبی مساجد در نظر گرفته شود، بلکه باید در کنار برگزاری نماز و سایر فعالیت‌های اصلی مسجد مورد توجه قرار گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت ساماندهی کتابخانه‌های مساجد بیان کرد: ممکن است همه مساجد به دلیل تعدد و محدودیت امکانات، امکان ایجاد کتابخانه‌های بزرگ و مجهز را نداشته باشند، اما مساجد از طریق شبکه‌ای گسترده با یکدیگر ارتباط دارند؛ شبکه‌ای که ظرفیت آن از طریق مبلغان، فعالان فرهنگی، پایگاه‌های مقاومت، مردم محلی و مجموعه‌های فعال در مساجد شکل می‌گیرد.
معاون اقتصاد و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران خاطرنشان کرد: باید از این ظرفیت شبکه‌ای برای تقویت کتاب‌خوانی استفاده کرد و سازوکاری فراهم آورد تا کتاب‌ها میان مساجد مختلف جابه‌جا شوند، امکان دسترسی افراد به منابع مطالعاتی افزایش یابد و فناوری‌های نوین و ابزارهای الکترونیکی برای توسعه این فعالیت‌ها به کار گرفته شوند.
کتاب‌خوانی می‌تواند جاذبه‌ای تازه برای حضور مردم در مساجد ایجاد کند
محسنی با بیان اینکه کتاب و کتاب‌خوانی از ظرفیت بالایی برای جذب مخاطبان برخوردار است، گفت: کانون‌های فرهنگی هنری مساجد باید با نگاهی دینی، اخلاقی و فرهنگی، کتاب‌خوانی را به‌عنوان یکی از بخش‌های جدی فعالیت‌های مساجد دنبال کنند و برای توسعه آن برنامه‌ریزی داشته باشند.
وی افزود: برگزاری برنامه‌های فرهنگی با محوریت کتاب، ایجاد ارتباط میان کتاب‌خوانی و فعالیت‌های عبادی، استفاده از ظرفیت فعالان فرهنگی و طراحی برنامه‌های متنوع مطالعاتی می‌تواند زمینه حضور گروه‌های جدیدی از مردم را در مساجد فراهم کند؛ افرادی که ممکن است در شرایط عادی کمتر به مسجد مراجعه کنند.
این فعال حوزه فرهنگ با اشاره به ضرورت پیوند دادن مناسبت‌های فرهنگی و اجتماعی با ترویج مطالعه اظهار کرد: برای نمونه، در چهارراه‌ها درباره شهدای میناب برنامه برگزار می‌کنیم، اما باید این پرسش را نیز مطرح کنیم که آیا تاکنون برنامه‌ای طراحی شده است تا دانش‌آموزان میناب در قالب یک برنامه فرهنگی، در مسجد گرد هم بیایند و کتاب بخوانند؟ چنین ایده‌هایی می‌تواند به شکل‌گیری برنامه‌های مؤثرتر در حوزه کتاب و کتاب‌خوانی کمک کند.
ضرورت ایجاد شبکه ملی کتاب‌خوانی در مساجد
محسنی با تأکید بر اینکه توسعه کتاب‌خوانی در مساجد به اقدامات بنیادین نیاز دارد، گفت: در این حوزه عقب‌ماندگی‌هایی وجود دارد و برای جبران آن باید یک اتاق فکر شکل بگیرد تا سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی و هدایت فعالیت‌ها را بر عهده بگیرد.
وی ادامه داد: تربیت و انتخاب مبلغان و فعالان فرهنگی علاقه‌مند به حوزه کتاب، ایجاد ساختاری منسجم برای پیگیری شبکه‌ای فعالیت‌های کتابخانه‌ای مساجد و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، از جمله اقداماتی است که باید در این مسیر مورد توجه قرار گیرد.
معاون اقتصاد و فرهنگ خانه کتاب و ادبیات ایران با تأکید بر ضرورت نگاه فراتر از ایجاد کتابخانه‌های فیزیکی در مساجد خاطرنشان کرد: موضوع کتاب‌خوانی صرفاً به جمع‌آوری و نگهداری کتاب در کتابخانه‌ها محدود نمی‌شود؛ بلکه باید برای گردش کتاب میان مساجد، مطالعه مؤثر منابع، ارزیابی نتایج برنامه‌ها و دریافت بازخورد از مخاطبان نیز سازوکار مشخصی وجود داشته باشد.
محسنی در پایان تأکید کرد: ظرفیت‌های فراوانی برای پیوند میان عبادت و کتاب‌خوانی در مساجد وجود دارد که استفاده از آن‌ها به برنامه‌ریزی، تفکر و اقدامات هدفمند نیازمند است. تقویت این رویکرد می‌تواند علاوه بر احیای جایگاه علمی و فرهنگی مساجد، زمینه جذب بیشتر مردم و به‌ویژه نسل جوان را به این پایگاه‌های دینی و فرهنگی فراهم کند
نظر شما