به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، لیلا جنترانی، طلبه فارغ‌التحصیل سطح دو و دانش‌آموخته کارشناسی ارشد کلام دانشگاه اصفهان، پیرامون پایان‌نامه خود که موفق به کسب رتبه «شایسته تقدیر کشوری» شده است، به تشریح جزئیات پژوهش و ضرورت نقد متون انحرافی در حوزه مهدویت پرداخت.
وی با اشاره به نحوه گزینش موضوع این پایان‌نامه با عنوان «تحلیل انتقادی کتاب کلام المهدی سیدمحمد فلاح مشعشعی» اظهار کرد: در دوره تربیت مربی کلامِ مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، دغدغه‌مند شدم تا اثری کاربردی در عرصه جریان‌های انحرافی خلق کنم که به پیشنهاد اساتید، نسخه کهن و عربی کتاب «کلام‌المهدی» برای واکاوی کلامی در اختیارم قرار گرفت.
اثبات صریح ادعای مهدویت در اندیشه مشعشعی
این پژوهشگر حوزوی پیرامون محتوای کتاب و دستاوردهای تحقیق خود گفت: کتاب «کلام‌المهدی» شامل مکاتبات و اندیشه‌های سیدمحمد فلاح، سرسلسله مشعشعیان در قرن نهم هجری است که در آن مسائل فقهی، احکام حکومتی و نظریات اعتقادی در حوزه توحید و امامت مطرح شده است. با اینکه برخی در گذشته ادعا داشتند او صرفاً داعیه نیابت امام را داشته، اما با ترجمه دقیق و ارجاع مستقیم به عبارات متن اصلی، آشکار شد که وی به‌طور صریح ادعای مهدویت داشته است؛ مسئله‌ای که با مبانی اعتقادی و کلامی تشیع تباین آشکار دارد.
جنترانی به شباهت جریان‌های انحرافی تاریخی با مدعیان امروزی اشاره کرد و افزود: شیوه‌های ادعاسازی و روش‌های جذب مخاطب در فرقه مشعشعی با شیوه‌های برخی مدعیان دروغین معاصر قرابت‌های چشمگیری دارد. از این رو معتقدم بازخوانی پرونده این جریان‌های تاریخی می‌تواند چراغ راهی برای شناخت بهنگام جریان‌های التقاطی و انحرافی امروز باشد.
پیوند ابزارهای نوین با روش‌های کتابخانه‌ای
مدرس حوزه علمیه درباره روش‌شناسی این تحقیق توضیح داد: این اثر به شیوه تحلیل انتقادی و با اتکا به قرآن کریم، متون تاریخی و منابع کلامی شیعه تدوین شده است. از آنجا که نسخه کتاب به زبان عربی بود، فرایند استخراج و پیش‌نویس ترجمه به کمک ابزارهای هوش مصنوعی انجام گرفت و سپس با بازبینی و انطباق دقیق محتوایی بازنویسی شد تا خطاهای متنی به حداقل برسد.
وی ضمن تأکید بر ظرفیت‌های پژوهشی فراتر در موضوع ارتباط مشعشعیان با تصوف و «مهدویت نوعی»، درخصوص پیامدهای کاربردی تحقیق خود بیان داشت: امروزه برخی جریان‌ها با دستمایه‌قراردادن روایات و علائم ظهور، دست به انحراف اذهان می‌زنند؛ بنابراین محققان حوزوی وظیفه دارند مستندات این مدعیان را با سنجه‌های کلامی بسنجند و با تبیین اندیشه اصیل مهدویت، مانع از تحریف مفاهیم ناب دینی شوند.
توصیه به پژوهشگران جوان حوزه
برگزیده کشوری حوزه علمیه خواهران در پایان با ابراز خرسندی از دیده شدن این پژوهش در سطح ملی اضافه کرد: پژوهش و پایان‌نامه‌نویسی نباید امری دست‌نیافتنی تلقی شود. طلاب باید از همان سال‌های نخست تحصیل، پرسش‌ها و دغدغه‌های ذهنی‌شان را ثبت کنند و با بهره‌گیری هم‌زمان از هدایت اساتید راهنما و ظرفیت ابزارهای مدرن همچون هوش مصنوعی، شجاعت نوشتن و ورود به موضوعات کاربردی جامعه را در خود تقویت کنند.
نظر شما