حجت الاسلام «مهدی اصلانی»، معاون شورای سیاستگذاری ائمه جمعه در گفت وگو با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان در رابطه با برخی آثار اجتماعی نماز و دلیل اهمیت آن بیان کرد: رهبر شهید انقلاب در پیام به سی‌ودومین اجلاس سراسری نماز (۱۷ مهرماه ۱۴۰۴) می فرمایند: «نماز آنگاه که با آداب خود همچون خشوع و دل‌سپاری به معبود انجام می‌گیرد، دل را آرام و اراده را مستحکم و ایمان را ژرف و امید را زنده می‌کند. و سرنوشت انسان در دنیا و آخرت، وابسته به چنین دل و چنین اراده و چنین ایمان و چنین امیدی است. این است که توصیه به نماز، در قرآن و دیگر متون دینی از دیگر توصیه‌ها افزون‌تر است و چنین است که در اذانِ نماز، آن را از همه‌ی کارها بهتر اعلام می‌کنند».
وی تصریح کرد: امیرالمؤمنین حضرت علی ابن ابیطالب علیه السلام نیز در نامه ۲۷ نهج‌البلاغه فرمودند:«وَاعْلَمْ اَنَّ کُلَّ شَیءٍ مِنْ عَمَلِکَ تَبَعٌ لِصَلَاتِکَ؛ بدان که همه کارهای تو تابع نماز توست» به تعبیر آیت‌الله بهجت اگر بدانیم اصلاح امور انسان به اصلاح عبادت و در رأس آنها نماز است که به واسطه خضوع و خشوع و آن هم به اعراض (روی گردانیدن) از لغو محقّق می‌شود؛ کار تمام است.
نماز تراز، چهار ویژگی قرآنی دارد
حجت الاسلام اصلانی با اشاره به آثاری که در قرآن کریم برای نماز بیان شده گفت: نماز تراز، چهار ویژگی قرآنی دارد. یعنی به بیان قرآن، نماز چهار اثر مهم در فرد و جامعه دارد که عبارتند از «طهارت»، «تقوا»، «آرامش» و «اعتدال» و این چهار اثر دلیل قدرتمندی نماز است.
معاون شورای سیاستگذاری ائمه جمعه با استناد به آیات قرآن برای چهار اثر نماز، تصریح کرد: در موضوع طهارت بخشی نماز، قرآن کریم در سوره هود آیه ۱۱۴ می فرماید: «وَ أَقِمِ الصَّلَاةَ طَرَفَی النَّهَارِ وَ زُلَفًا مِّنَ اللَّیلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ یذْهِبْنَ السَّیئَاتِ ؛ و نماز را در دو طرف روز و ساعات نخستین شب برپادار، که یقیناً نیکی ها، بدی ها را از میان می برند» در مقوله تقواآفرینی و مصونیت‌بخشی از انحراف در سوره عنکبوت آیه ۴۵ می فرماید: «إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ؛ نماز را برپا دار، یقیناً نماز از کارهای زشت، و کارهای ناپسند باز می دارد.»
حجت الاسلام اصلانی خاطرنشان کرد: آرامش‌بخشی روحی و روانی نیز ازجمله آثاری است که قرآن کریم برای نماز برمی شمرد و در آیاتی به آنها اشاره می کند. آنجا که می فرماید: «أَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِکْرِی؛ نماز را برای یاد من برپا دار» (طه/۱۴) یا «أَلَا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ؛ آگاه باشید! دل ها فقط به یاد خدا آرام می گیرد» (رعد/۲۸)
عدل آفاقی یعنی اعتدال انسان در تعامل با جامعه بشری
وی در توضیح اثر چهارم نماز یعنی اعتدال‌بخشی فکری و عملی گفت: قرآن در سوره معارج آیه ۱۹ – ۲۲ می فرماید: «إِنَّ الْإِنْسَانَ خُلِقَ هَلُوعًا إِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعًا وَ إِذَا مَسَّهُ الْخَیرُ مَنُوعًا إِلَّا الْمُصَلِّینَ» واژه تک آمدِ «هَلَع» از نظر لغوی، دلالت بر سرعت و تندی دارد. بی‌تابی، کم‌ظرفیتی، هیجان‌زدگی، شتابزدگی، عدم مهار احساسات و رفتار، انسانِ تهی از ایمان و مضطرب، از جمله معانی این واژه قرآنی است. مرحله اول «اعتدال» عدل درونی و انفسی است. یعنی اعتدال قوای «شهوت»، «غضب»، «وَهْم» ذیل ولایت عقل و ستیز با جهل،
معاون شورای سیاستگذاری ائمه جمعه مرحله دوم اعتدال را عدل آفاقی دانست و تصریح کرد: عدل آفاقی یعنی اعتدال انسان در تعامل با جامعه بشری و محیط زیست که شاخص آن انصاف است. همان انصافی که امیرالمؤمنین(ع) در نامه ۳۱ نهج البلاغه آن را اینگونه تبیین و تفسیر می‌فرماید: «اجْعَلْ نَفْسَکَ مِیزَاناً فِیمَا بَینَکَ وَ بَینَ غَیرِکَ؛ فَأَحْبِبْ لِغَیرِکَ مَا تُحِبُّ لِنَفْسِک وَ اکْرَهْ لَهُ مَا تَکْرَهُ لَهَا؛ خویشتن را معیار و مقیاس قضاوت میان خود و دیگران قرار ده. برای دیگران چیزی را دوست دار که برای خود دوست می داری و برای آنها نپسند آنچه را که برای خود نمی پسندی.»
حجت الاسلام اصلانی ادامه داد: با تحقق اعتدال انفسی و آفاقی، قسط (عدالت اجتماعی) نیز میسر می شود. قسط یعنی عدل فراگیر، نظام‌مند، گفتمانی، مورد رضایت و مطالبه همگانی، به تعبیری، قسط یعنی تبدیل و تحول نظام جنگلی توماس هابزی که می گوید «حق گرفتنی است» به نظام کرامتیِ مبتنی بر «حق دادنی است».
نماز در رأس برنامه‌های اصلاحی امام زمان(عج)
وی در بخش دیگری از سخنان خود نماز را بنیان و اساس تمدن الهی برشمرد و تاکید کرد: توجه به این نکته بسیار ضروری است که نماز اُس الاساس تمدن الهی است. هم‌چنان که حضرت ابراهیم علیه السلام اساسِ تمدن توحیدی خود را موضوع نماز قرار داد و به پروردگار عرض کرد: «رَبَّنَا إِنِّی أَسْکَنْتُ مِنْ ذُرِّیتِی بِوَادٍ غَیرِ ذِی زَرْعٍ عِنْدَ بَیتِکَ الْمُحَرَّمِ رَبَّنَا لِیقِیمُوا الصَّلَاةَ ؛پروردگارا! من برخی از فرزندانم را در درّه ای بی کشت و زرع نزد خانه محترمت سکونت دادم؛ برای اینکه نماز را بر پا دارند » (ابراهیم/۱۴). طبق آنچه که در احادیث و روایات آمده است در ایام ظهور نیز نماز در رأس برنامه‌های اصلاحی امام زمان عجل الله فرجه الشریف قرار دارد. إِذَا قَامَ الْقَائِمُ مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ یَقُولُ: أَیُّهَا اَلنَّاسُ! نَحْنُ اَلَّذِینَ وَعَدَکُمُ اَللَّهُ تَعَالَی فِی کِتَابِهِ: "اَلَّذِینَ إِنْ مَکَّنّاهُمْ فِی اَلْأَرْضِ أَقامُوا اَلصَّلاةَ... "(حج: ۴۱)» (بحار الأنوار، ج۵۲)
نظر شما