به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از مغربنا ۲۴، مصحف ۱۵۳ صفحهای که بهعنوان تنها مصحف اندلسی حفظشده در داخل اسپانیا شناخته میشود، اکنون در آرشیو تاریخی استان مالاگا نگهداری میشود.
شهرداری کوثار نیز در حال برنامهریزی برای ایجاد مرکزی برای معرفی این اثر و میراث اسلامی منطقه است و قرار است مصحف سالانه یکبار در جریان مراسم ماه اکتبر به نمایش گذاشته شود.
عملیات مرمت این نسخه یک سال به طول انجامید. متخصصان آرشیو تاریخی استانی مالاگا با نظارت کارشناسان دانشگاه گرانادا، عملیات احیای آن را با روشهای دستی و تحت کنترل دقیق دما و رطوبت انجام دادند. هزینه این پروژه ۴۰ هزار و ۶۳۷ یورو اعلام شده است.
این مصحف در زمان مرمت با آسیبهایی ناشی از رطوبت، آلودگی و بقایای گل و شن مواجه بود و جلد خود را نیز از دست داده بود، اما نوشتهها و جوهرهای آن وضعیت نسبتا مطلوبی داشتند. حساسیت موادی مانند کاغذ، پوست و مادهای شکننده موسوم به «دیتلا» نیز روند مرمت را دشوار کرده بود.
اهمیت این نسخه تنها به وضعیت حفاظتی آن محدود نمیشود. تاریخ نگارش مصحف بین قرنهای دوازدهم تا پانزدهم میلادی تخمین زده شده و برخی پژوهشها قرن سیزدهم را محتملتر میدانند. نوع خط و مرکبهای آن نیز ویژگیهایی از سنت کتابت اندلسی، از جمله «خط کوفی اندلسی»، را نشان میدهد.
ماجرای کشف این اثر به ۲۸ ژوئن ۲۰۰۳ بازمیگردد؛ زمانی که یک کارگر ساختمانی در جریان مرمت خانهای قدیمی در روستای کوثار، در منطقه اندلس، سه نسخه خطی عربی را در فضای خالی داخل دیوار پیدا کرد. این آثار احتمالاً حدود پنج قرن در آنجا پنهان مانده بودند.
در کنار مصحف، یک نسخه فقهی ۱۷۰ صفحهای و دستنوشتهای ۱۳۳ صفحهای نیز کشف شد که مجموعهای از متون دینی و تفسیری، اشعار و اسناد مربوط به ولایت اسلامی قُمّارش را دربرمیگیرد. مطالبی درباره ارث، قراردادهای ازدواج نیز در این نسخه دیده میشود.
این مجموعه در شمار شواهد مادی نادر از حیات دینی و فرهنگی مسلمانان در اندلس به شمار میرود. وجود چنین نسخهای در داخل اسپانیا از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا بسیاری از مصاحف اندلسی در کتابخانهها و مؤسسات خارج از این کشور، از جمله پاریس، لندن، قاهره و فاس، نگهداری میشوند.
این دستنوشتهها علاوه بر ارزش تاریخی، میتوانند زمینهای برای مطالعات بیشتر درباره سنت نسخهنویسی اندلس و تاریخ مناطق مسلماننشین جنوب اسپانیا فراهم کنند.
نظر شما