خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: مسلمانان «مانیتیوبا» کانادا امسال پنجاهمین سالگرد تاسیس نخستین مسجد در این ایالت را جشن میگیرند.
ورود مهاجران مسلمان به مانیتوبا در اوایل دهه ۱۹۰۰ آغاز شد؛ مهاجرانی که اغلب مردان جوانی از سوریه و لبنان بودند. با اینکه آنها تسلط چندانی به زبان انگلیسی نداشتند، اما به شکلی تحسینبرانگیز با محیط جدید خود سازگار شدند.
با ورود تازهواردان بیشتر، جمعیت آنها به صدها نفر رسید. برخی به کار تجارت پرداختند، گروهی دیگر به عنوان کارگر مشغول به کار شدند و بسیاری نیز به دستفروشی روی آوردند. در این میان، شماری از آنها به موفقیتهای چشمگیری در عرصه کسبوکار دست یافتند.
با وجود افزایش جمعیت و رفاه نسبی، مسلمانان نخستین در سراسر ایالت مانیتوبا پراکنده بودند. اگرچه مسلمانان توان مالی لازم برای ساخت مسجد را داشتند، اما الگوی سکونت پراکندهشان، انجام چنین پروژهای را دشوار میساخت.
روند رشد این جامعه زمانی کند شد که بسیاری از اعضا، در پی گسترش خط آهن به سمت غرب و برای دستیابی به فرصتهای اقتصادی بهتر، به ادمونتون نقل مکان کردند و در آنجا نخستین مسجد کانادا در سال ۱۹۳۸ را تاسیس کردند.
تاسیس «انجمن اسلامی مانیتوبا» با هدف ساخت مسجد
دومین مرحلهی پایدار اسکان مسلمانان در مانیتوبا، در اواخر دهه ۱۹۵۰ و در پی تغییرات سیاستهای مهاجرتی کانادا آغاز شد. برخلاف موج پیشین، بسیاری از تازهواردان این دوره را متخصصان و دانشجویان تشکیل میدادند.
همزمان با گسترش این جامعه، اعضای آن در سال ۱۹۶۰ سازمانی رسمی به نام «انجمن اسلامی مانیتوبا» را تاسیس کردند.
یکی از اهداف اصلی این انجمن، ساخت مسجد بود؛ رویایی که تحقق آن ۱۶ سال به طول انجامید.
در این دوران، اعضای جامعه برای برگزاری نماز و فعالیتهای مختلف در مکانهای اجارهای از جمله زیرزمین کلیساها گرد هم میآمدند.
پس از سالها تلاش و جمعآوری کمکهای مالی، سرانجام کوششهای آنان به ثمر نشست و در نهایت در سپتامبر ۱۹۷۶، نخستین مسجد مانیتوبا در شهر «وینیپگ» واقع در خیابان «هیزلوود» بهطور رسمی افتتاح شد و نقطه عطفی تاریخی را برای جامعه مسلمانان این استان رقم زد.
کانونی پویا برای همه اعضای جامعه
این مسجد جدید بهسرعت فراتر از یک مکان صرفا عبادی عمل کرد و به کانونی پویا برای جامعه بدل شد؛ محلی که در آن گردهماییهای اجتماعی برگزار میشد، برنامههای آموزشی ارائه میگشت، از تازهواردان استقبال میشد و جوانان تحت راهنمایی و هدایت قرار میگرفتند.
این مکان به مدت ۲۸ سال تنها مسجد شهر باقی ماند تا اینکه در سال ۲۰۰۴ «مسجد مرکزی وینیپگ» و پس از آن مساجد دیگری افتتاح شدند.
این مسجد همچنین به مرکزی برای تعامل میانادیانی تبدیل شد و یکی از رویدادهای برجستهای که در این مسجد میزبانی شد، ضیافت افطار بود که نخستین رویداد از این نوع در وینیپگ به شمار میرفت.
رهبران دینی از سنتهای یهودی، مسیحی و اسلامی با روحیهای سرشار از احترام و درک متقابل گرد هم آمدند. در این میان، یک خاخام یهودی با قدردانی از این اقدام و اشاره به اینکه مانیتوبا الگویی از همزیستی مسالمتآمیز است، اهمیت و ارزش این لحظه را برجسته ساخت.
اقدامات اسلامهراسانه علیه مسجد پس از 11 سپتامبر
این مسجد نیز مانند بسیاری از نهادهای اسلامی، دوران دشواری را پشت سر گذاشت و بارها هدف اقدامات نفرتانگیز قرار گرفت.
دوره پس از ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ بهویژه چالشبرانگیز بود و پیامهای نفرتآمیز متعددی در صندوق صوتی آن ثبت میشد.
با این حال، جامعه مسلمانان تصمیم گرفت نه با ترس یا انزوا، بلکه با روی گشاده، تعامل با عموم و آموزش به این شرایط پاسخ دهد.
برنامههای مسجد برای پیوند دوستی با اعضای جامعه
چند هفته پس از وقایع ۱۱ سپتامبر، این مسجد نخستین و بزرگترین برنامه «درهای باز» خود را برگزار کرد.
صدها تن از اهالی وینیپگ برای آشنایی با اسلام، دیدار با نمازگزاران و ابراز حمایت خود در این مراسم شرکت کردند.
این رویداد به لحظهای تعیینکننده بدل شد؛ لحظهای که بازتابدهنده حس فزاینده پذیرش، همبستگی و تعلق در سطح جامعه بزرگتر بود.
برای اهالی مانیتوبا، این مسجد به مکانی برای یادگیری تبدیل شد. بازدیدکنندگان به جای آنکه اسلام را تنها از طریق رسانهها یا دریچه مناقشات بینالمللی بشناسند، با آن بهصورت مستقیم و بیواسطه آشنا میشدند.
مسجد پذیرای دانشآموزان دبیرستانی، گروههای کلیسایی و اهالی رسانه بود. این تعاملات به رفع کلیشهها و تقویت تفاهم کمک کرد و بر شهرت مانیتوبا به عنوان منطقهای پذیرا و صمیمی افزود.
اگرچه جمعیت مسلمانان از آن زمان رشد کرده و دیگر در فضای این مسجد نمیگنجد، اما این ساختمان همچنان به عنوان یکی از بناهای شاخص مانیتوبا و نمادی ماندگار از تاریخ، تنوع و همزیستی بینادیانی این استان باقی مانده است.
در سال ۲۰۱۴، نام «مسجد پیشگام» برای آن برگزیده شد تا بر جایگاه تاریخی و تقدم آن تاکید شود و از اقدام دوراندیشانه بنیانگذارانش تجلیل به عمل آید.
نظر شما