خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: سازمان ملل متحد امروز، دوشنبه، روز جهانی صلح را در حالی گرامی میدارد که جنگها و عملیاتهای مرگبار روزانه در کشورهای مختلف جهان همچنان ادامه دارد.
اگرچه بخش قابل توجهی از این درگیریها در خاورمیانه جریان دارد، دامنه جنگها و خشونتهای مسلحانه به حدود پنج قاره جهان کشیده شده و در قالب جنگهای تمامعیار، تنشهای نظامی و درگیریهای مقطعی ادامه دارد.
غزه؛ صلح در سایه تداوم کشتار
یکی از برجستهترین نمونههای این تناقض، جنگ ویرانگر رژیم صهیونیستی در نوار غزه است. با وجود دستیابی به توافق آتشبس در سال گذشته، حملات و کشتار فلسطینیان همچنان ادامه دارد و شمار شهدای غزه پس از پایان توافق از یک هزار نفر فراتر رفته است. مجموع شهدای این جنگ نیز از زمان آغاز آن در هفتم اکتبر ۲۰۲۳، از مرز ۷۳ هزار نفر عبور کرده است.
روز جهانی صلح امسال در شرایطی برگزار میشود که سازمان ملل میگوید درگیریها از نظر گستردگی و پیچیدگی در حال افزایشاند و خشونت و شکافهای اجتماعی جوامع متعددی را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده است.
شعار امسال نیز بر این نکته تأکید دارد که صلح به معنای نبود جنگ نیست، بلکه امنیت، کرامت انسانی، فرصتهای برابر و همکاری را نیز دربرمیگیرد.
در همین حال، بخش عمده جمعیت نوار غزه همچنان آوارهاند و بیش از دو میلیون فلسطینی در میان ویرانیهای گسترده و کمبود شدید خدمات اساسی زندگی میکنند. روند بازسازی نیز در شرایطی که محدودیتها و اختلافات درباره مرحله بعدی توافق ادامه دارد، با موانع جدی روبهرو است.
در کرانه باختری و قدس اشغالی نیز روز جهانی صلح در حالی فرا رسیده که یورشها، بازداشتها، حملات شهرکنشینان و عملیات نظامی اسرائیل همچنان ادامه دارد.
این وضعیت بخشی از چرخه گستردهتر خشونت در کرانه باختری است؛ جایی که یورشها، بازداشتها و عملیات نظامی در کنار حملات شهرکنشینان و حملات فلسطینیان جریان دارد و سرزمینهای اشغالی فلسطین را از تصویری که قرار است روز جهانی صلح نماد آن باشد، دور نگه داشته است.
یمن؛ بازگشت درگیریها به کانون توجه
در یمن نیز سپتامبر جاری شاهد تشدید گسترده درگیریها بوده؛ تحولاتی که بار دیگر نبردها را به مناطقی کشانده است که طی سالهای گذشته آرامتر بودند.
درگیریها در سواحل غربی و مناطق دیگر میان حوثیها از یک سو و نیروهای دولت یمن از سوی دیگر ادامه دارد.
سازمان بینالمللی مهاجرت اعلام کرده است که در جریان موج اخیر تشدید درگیریها، بیش از ۱۱۲ هزار نفر در داخل یمن آواره شدهاند که بیشتر آنها در مدت کوتاهی مجبور به ترک خانههای خود شدهاند. همچنین بیش از سه هزار نفر برای فرار از درگیریها وارد جیبوتی شدهاند.
این سازمان پیشتر در ۱۳ سپتامبر شمار آوارگان داخلی یمن را بیش از ۸۵ هزار نفر اعلام کرده بود؛ رقمی که طی روزهای بعد به سرعت افزایش یافت.
آفریقا؛ توافقهای صلح در بنبست، جنگها همچنان ادامه دارد
آفریقا نیز از این تناقض مستثنی نیست. در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو، تلاشهای سیاسی برای مهار درگیریها ادامه دارد، اما سازوکارهای آتشبس برای تثبیت آرامش در میدان با دشواری مواجهاند؛ منطقهای که طی سالهای گذشته شاهد گسترش نفوذ گروههای مسلح بوده است.
در اتیوپی نیز درگیریها در منطقه تیگرای طی سال جاری بار دیگر شدت گرفته است. این تحولات پس از چند سال از توافق پرتوریا رخ میدهد؛ توافقی که به جنگ گسترده میان دولت و نیروهای تیگرای پایان داده بود. ازسرگیری تنشها نگرانیها درباره بازگشت درگیریها به مسیری گستردهتر را افزایش داده است.
در مناطق ساحل آفریقا، سومالی، حوضه دریاچه چاد و موزامبیک نیز فعالیت گروههای مسلح و عملیات نظامی همچنان ادامه دارد.
مرکز مطالعات راهبردی آفریقا اعلام کرده است که شمار قربانیان خشونتهای مرتبط با گروههای مسلح در این قاره برای چهارمین سال متوالی از ۲۰ هزار نفر فراتر رفته و در ۱۲ ماه منتهی به اواسط سال ۲۰۲۶ به ۲۳ هزار و ۸۷۲ نفر رسیده است.
گروه داعش نیز در چندین کشور آفریقایی فعالیت گستردهای دارد و گروه «نصرتالاسلام والمسلمین» نیز در مالی نفوذ قابل توجهی پیدا کرده است.
سودان؛ چهارمین سال جنگ
در سودان، جنگ میان ارتش این کشور و نیروهای پشتیبانی سریع از زمان آغاز آن در آوریل ۲۰۲۳ وارد چهارمین سال خود شده است، بدون آنکه تلاشها برای دستیابی به توافقی که به درگیریها پایان دهد، به نتیجه برسد.
نبردها همچنان در مناطق مختلف ادامه دارد و غیرنظامیان با یکی از بزرگترین بحرانهای آوارگی جهان مواجهاند. سازمان ملل اعلام کرده است که طی سالهای جنگ حدود ۱۴ میلیون نفر مجبور به ترک خانههای خود شدهاند؛ بسیاری از آنها نیز بیش از یک بار آواره شدهاند. میلیونها نفر دیگر نیز با ناامنی شدید غذایی دستوپنجه نرم میکنند.
ادامه حمایت خارجی از دو طرف درگیر نیز به این وضعیت دامن زده است.
کارشناس سازمان ملل در امور سودان معتقد است حمایت خارجی موجب طولانیتر شدن جنگ و کاهش فرصتهای دستیابی به راهحل سیاسی شده است.
از اوکراین تا میانمار؛ نقشه جهانی درگیریها
خارج از خاورمیانه و آفریقا نیز جنگ روسیه و اوکراین وارد پنجمین سال خود شده و جنگ داخلی در میانمار همچنان ادامه دارد؛ در کنار این موارد، مناطق مختلف جهان نیز شاهد درگیریهای مسلحانه دیگری هستند.
جدیدترین دادههای مؤسسه تحقیقات صلح اسلو (PRIO) که بر دادههای برنامه دادههای درگیریهای اوپسالا (UCDP) استوار است، از گسترش قابل توجه درگیریهای مسلحانه حکایت دارد.
بر اساس این دادهها، در سال ۲۰۲۵ میلادی، ۶۵ درگیری مسلحانه با مشارکت حداقل یک طرف دولتی در ۳۵ کشور ثبت شده که بالاترین رقم از سال ۱۹۴۶ تاکنون محسوب میشود.
همچنین شمار قربانیان مرتبط با نبردها و خشونت مستقیم از ۲۵۵ هزار نفر فراتر رفته است. جنگ روسیه و اوکراین، بمباران غزه و خشونت گسترده در سودان از مهمترین عوامل افزایش این آمار بودهاند.
آمریکای لاتین و کارائیب؛ خشونت گروههای مسلح و باندهای سازمانیافته
در آمریکای لاتین و منطقه کارائیب، اگرچه درگیریها عمدتاً در قالب جنگ میان ارتشهای منظم شکل نمیگیرند، اما منازعات مسلحانه و خشونتهای گسترده از سوی گروههای مسلح و باندهای سازمانیافته همچنان ادامه دارد.
در کلمبیا، گروههای مسلح مرتبط با منازعه چند دههای این کشور همچنان در مناطق مختلف فعالاند و درگیری میان جناحهای منشعب از «نیروهای مسلح انقلابی کلمبیا» (فارک)، «ارتش آزادیبخش ملی» (ELN) و نیروهای دولتی ادامه دارد.
در ماههای گذشته نیز درگیریهای خونینی رخ داده است که از جمله آنها میتوان به نبرد میان گروههای مسلح در منطقه گوآویاره اشاره کرد که دهها کشته بر جای گذاشت.
در هائیتی، بحران ابعاد شدیدتری پیدا کرده است. گروههای مسلح بخشهای گستردهای از پایتخت و مناطق دیگر را تحت کنترل دارند و درگیری، قتل و آوارگی همچنان ادامه دارد.
سازمان ملل اعلام کرده است که دفتر این سازمان در هائیتی، بین آوریل تا ژوئن ۲۰۲۶، کشته شدن یک هزار و ۴۰۸ نفر و زخمی شدن ۶۵۶ نفر را در نتیجه خشونتها ثبت کرده است. حملات گروههای مسلح نیز به مناطق خارج از پایتخت گسترش یافته است.
در اکوادور نیز خشونتهای مرتبط با جرایم سازمانیافته همچنان ادامه دارد و گروههای مسلح برای کنترل مسیرهای قاچاق مواد مخدر و اقتصادهای غیرقانونی با یکدیگر رقابت میکنند. مقامهای این کشور وضعیت موجود را «مناقشه مسلحانه داخلی» دانستهاند.
در بخشهای دیگری از آمریکای مرکزی و کارائیب نیز خشونتهای مرتبط با گروههای مسلح، قاچاق و جرایم سازمانیافته ادامه دارد؛ هرچند ماهیت این درگیریها با جنگهای سنتی و منازعات میان ارتشهای منظم متفاوت است.
در مجموع، روز جهانی صلح امسال در شرایطی برگزار میشود که از غزه و سودان تا یمن، آفریقا، اوکراین، میانمار و بخشهایی از آمریکای لاتین، خشونت همچنان زندگی میلیونها انسان را تحت تأثیر قرار داده است؛ واقعیتی که نشان میدهد فاصله میان شعار «سرمایهگذاری برای صلح» و واقعیت درگیریهای جاری در جهان همچنان قابل توجه است.
نظر شما