حجت الاسلام «حمیدرضا مطهری» در گفت وگو با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان در رابطه با این سوال که آیا امام عسکری علیه السلام با توجه به این که آخرین امام پیش از امام موعود بودند برای آمادگی جامعه و مردم برای دوران غیبت اقدام و زمینه سازی کردند؟، اظهار کرد: امام عسکری علیه السلام و حتی ائمه پیشین مخصوصا «ابناالرضا(ع)» یعنی امامان جواد و هادی و حتی شخص حضرت رضا علیهم صلوات الله اجمعین برای ورود مردم به دوران غیبت اقدامات و زمینه سازی هایی انجام دادند. منتها به صورت مشخص از دوره امام هادی(ع) و امام عسکری(ع) این اقدامات و زمینه سازیها بیشتر شد و به اوج خود رسید. بیشترین اقدامات را نیز امام عسکری علیه السلام داشتند برای اینکه مردم برای یک تجربه جدید در عصرغیبت آماده شوند.
«ابناالرضا(ع)» یعنی امامان جواد و هادی و حتی شخص حضرت رضا علیهم صلوات الله اجمعین برای ورود مردم به دوران غیبت اقدامات و زمینه سازی هایی انجام دادندعضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تصریح کرد: دوره امامت امام عسگری علیه السلام یک نکته مهم داشت و آن، اینکه جامعه شیعه به شدت تحت فشار بود. البته دوران امام هادی علیه السلام هم همینگونه بود یعنی از زمانی که «معتصم عباسی» خلافت را به دست گرفت فشار و اختناق در جامعه شیعه شدت گرفت و در دوره متوکل به اوج رسید که احضار امام هادی و امام عسکری علیهماالسلام به سامرا و حصرآنها در این شهر گویای این واقعیت است.
وی یکی از اقدامات امام عسگری علیه السلام در این زمینه را تقویت سازمان وکالت که از دوره امام کاظم علیه السلام شکل گرفته بود برشمرد و گفت: آن حضرت برخی از وکلا - به شکل مشخص وکیل نخست امام عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف - یعنی «عثمان ابن سعید» را به جامعه شیعه و برخی بزرگان و علمای شیعه معرفی کرده و فرمودند: «این شخص مورد تأیید من است» یعنی آن حلقه ارتباطی جامعه و مردم با امام را به آنها معرفی کردند.
حجت الاسلام مطهری تصریح کرد: این یک نوع آمادهسازی جامعه شیعه بود برای اینکه کلام را غیرمستقیم از وکیل امام بشنوند. به عنوان مثال امام در نامه ای به یکی از علما و بزرگان قم به نام «احمد بن اسحاق اشعری»، عثمان ابن سعید را تایید کرده، او را ثقه، امین و مورد اعتماد خود دانستند. نکته جالب این نامه آن است که امام می فرمایند: این فرد (عثمان این سعید) مورد اعتماد امام پیشین، مورد اعتماد من در زمان حیات ام و پس از مرگ من است» یعنی او حتی مورد اعتماد امام بعدی است.
وی تصریح کرد: در واقع ایشان با اشاره به زمان پس از شهادت خود، به نوعی به وکالت «عثمان ابن سعید» از جانب امام عصر اشاره می کنند و می فرمایند: «هر چه او به شما ابلاغ کرد از قول من است، سخنانش را بشنو و از او اطاعت کن که او مورد اعتماد و امین من است.» به عبارت دیگر، امام عسکری علیه السلام از این طریق وکیل خود و نخستین وکیل امام عصر را به جامعه معرفی می کنند.
ارتباط حداقلی با جامعه شیعه و حفظ ارتباط، صرفاً از طریق نامه نگاری و مکاتبه و معرفی وکیلان انجام می شود. بخصوص وکیلی که قرار است نخستین وکیل فرزند بزرگوارشان باشد
عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در ادامه گفت: در کنار این، ارتباط امام با شیعیان به حداقل رسیده است لذا حتی در زمانهایی هم که احیاناً یک آزادی وجود دارد و احساس می شود که امام می توانند ارتباط بیشتری با شیعیان داشته باشند اما باز این ارتباط یک ارتباط محدود و به صورت مکاتبه ای است. یعنی ارتباط جامعه با امام از طریق نامه نگاری و وکیلانی است که امام دارند. بنابراین، ارتباط حداقلی با جامعه شیعه و حفظ ارتباط، صرفاً از طریق نامه نگاری و مکاتبه و معرفی وکیلان انجام می شود. بخصوص وکیلی که قرار است نخستین وکیل فرزند بزرگوارشان باشد. این از جمله اقداماتی است که امام در این مقطع زمانی انجام می دهند.
حجت الاسلام مطهری از دیگر اقدامات آن حضرت(ع) را معرفی فرزندشان به برخی افراد مورد وثوق و مورد اعتماد دانست و افزود: این محدودیت و انتخاب افراد خاصی که کاملاً مورد وثوق و اعتماد باشند به این دلیل است که به هرحال برای جان حضرت حجت علیه السلام احساس خطر می شد. این معرفی به شکلهای مختلف بود. امام عسکری(ع) وقتی فرزندشان متولد شد گوسفندی را عقیقه و ذبح کردند و برای برخی افراد فرستادند و از طریق پیک به آنها پیام دادند که این عقیقهای است از طرف امام عسکری(ع) برای فرزندشان. یعنی تصریح کردند برای اینکه آن افراد بدانند اگر امام عسکری(ع) به شهادت رسیدند کسی هست که امامت جامعه شیعی را برعهده داشته باشد و مبادا به دام انحراف بیفتند.
وی خاطرنشان کرد: امام از همان دوران به فکر جامعه شیعی بودند که بعد از ایشان دچار انحراف نشوند و بدانند امامی دارند که آنها را هدایت می کند. ضمن اینکه امام فرزندشان را به برخی از خواص و یاران نزدیک نشان داده و تصریح کردند که او پس از من امام و هدایتگر شما خواهد بود. این اقدام امام هم از آن جهت بود که جامعه آن زمان تصور می کردند امام عسکری(ع) صاحب فرزندی نشده اند. امام می خواستند جامعه اصیل شیعه بدانند که امام صاحب فرزند است و این فرزند جانشین ایشان خواهد شد. اما سختی کار آنجا درک می شود که بدانیم امام در عین حال که تولد فرزندشان را به برخی افراد مورد وثوق اطلاع داده و حتی شخص آن حضرت (امام مهدی علیه السلام) را هم به برخی نشان دادند، اما برخی از نزدیکان امام عسکری علیه السلام و حتی افراد اعضای خانواده آن حضرت از تولد و وجود چنین فرزندی بی اطلاع بودند.
نظر شما