خبرگزاری شبستان، گروه بین الملل: شهر کربلا و نجف اشرف با توجه حضور حرم حضرت امام حسین(ع) و حضرت عباس(ع) و حرم امام علی بن ابی طالب در نجف اشرف، از جمله شهرهای عراق هستند که بیشترین ارتباط را با گردشگری دینی دارند.
در طول دو دهه گذشته، زیارت این دو حرم به یک محرک اقتصادی اصلی برای هر دو شهر تبدیل شده است که در فصول اوج زیارت افزایش یافته است.
بر اساس گزارشها، تعداد زائران کربلا در طول زیارت اربعین حسینی در سال ۲۰۱۵ به حدود ۲۰ میلیون نفر رسید، در حالی که آمار رسمی تعداد زائران خارجی را به تنهایی در سال ۲۰۱۹ حدود ۱۴ میلیون نفر تخمین زده است. تقریباً یک سوم از این زائران خارجی از ایران، کشورهای خلیج فارس، پاکستان و لبنان آمدهاند.
تأثیر مستقیم بر هتلها و بازارها
به نظر میرسد حضور گسترده زائران، تأثیر مستقیمی بر بخش مهماننوازی داشته است؛ به گفته دبیر انجمن رستورانها و هتلهای گردشگری دینی کربلا، قیمت اتاقهای هتل در کربلا از سطوح بسیار پایین قبل از سال ۲۰۰۳ به دهها دلار در هر شب افزایش یافته است.
یک مطالعه دانشگاهی که توسط دانشگاه اهل بیت منتشر شده است نشان میدهد که تقاضای گردشگری دینی در کربلا با تعداد زائران خارجی روزانه سنجیده میشود که در شرایط عادی بین یک هزار و ۵۰۰ تا دو هزار نفر بوده و پس از تثبیت شرایط امنیتی میتواند به هفت هزار تا ۱۰ هزار زائر در روز افزایش یابد.
در مورد بودجه عمومی، دولت عراق تقریباً ۶۲۰ میلیون دلار در بودجه ۲۰۲۴ برای توسعه زیرساختهای گردشگری در کربلا و نجف اختصاص داده است.
طبق گزارشی که توسط وبسایت «الیوم الثامن» منتشر شده است، این شامل ساخت ۳۸ هتل جدید، علاوه بر بهبود جادهها، شبکههای آب و سیستمهای فاضلاب میشود.
در همین گزارش آمده است که نخست وزیر عراق اظهار داشت که بخش گردشگری، عمدتاً گردشگری دینی، اکنون حدود سه درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل میدهد و دولت قصد دارد این درصد را در آینده به ۱۰ درصد افزایش دهد.
درآمدهای هنگفت تنها در چند روز
طبق بیانیهای از یک متخصص آمار و برنامهریزی که توسط وبسایت «درج» نقل شده است، تخمین زده میشود که تنها در طول زیارت اربعین که تنها ۷ تا ۱۰ روز طول میکشد، خزانهداری دولت حدود ۳۰۰ میلیون دلار درآمد از استانهای کربلا و نجف جمعآوری کند که ۷۵درصد آن به کربلا و ۲۵ درصد به نجف اختصاص مییابد.
علاوه بر این، تأثیر اقتصادی غیرمستقیم ناشی از افزایش تقاضا برای محصولات محلی مانند خرما، فرش، صنایع دستی و مصنوعات مذهبی برای تأمین نیازهای زائران است
موکبهای حسینی نقشی موازی و غیرپولی در این اقتصاد ایفا میکنند. ساکنان کربلا و نجف اشرف در طول فصل زیارت، غذا و اقامت رایگان را برای میلیونها زائر فراهم میکنند و آن را یک وظیفه مذهبی میدانند، در حالی که سازمانهای دولتی حمل و نقل رایگان به حرمها و از آنجا را فراهم میکنند.
با وجود این افزایش فعالیت، اقتصاد هر دو شهر همچنان در برابر هرگونه بیثباتی امنیتی یا سیاسی در منطقه بسیار آسیبپذیر است. در سال ۲۰۲۶، وقوع جنگ منطقهای منجر به کاهش شدید تعداد زائران ایرانی و خارجی از نجف و کربلا شد و تأثیر منفی بر بازرگانان و صاحبان هتل گذاشت.
در گزارشی که متعاقباً توسط «المدی» منتشر شد، صاحبان هتل در نجف اشرف گفتند: نرخ کار تقریباً به ۱۰ درصد کاهش یافته است و برخی را مجبور به بستن کل طبقات و اخراج کارکنان کرده است. به گفته یک مقام محلی که در همان روزنامه نقل شده است، بین ۲۵ تا ۳۰ درصد از ظرفیت هتلهای شهر - نزدیک به ۱۰۰ هتل - فعالیت خود را متوقف کرده یا تعطیل شدهاند. فروشندگان محلی همچنین از انباشت کالاهای فروخته نشده و تجربه بحران نقدینگی به دلیل عدم حضور بازدیدکنندگان خبر دادهاند.
بخشی که نیاز به تنوع بخشیدن به منابع پایداری خود دارد
کارشناسان معتقدند که گردشگری دینی در کربلا و نجف اشرف، فراتر از هتلها و رستورانها، بخشهای مختلفی از جمله کشاورزی، تجارت و حمل و نقل را تحریک میکند، همانطور که شفق نیوز به نقل از یک متخصص گردشگری کربلا گزارش داده است. با این حال، وابستگی تقریباً کامل این دو شهر به فصول مهم زیارتی و نوسان تعداد زائران خارجی بر اساس شرایط امنیتی منطقهای، تنوعبخشی به ارائه خدمات گردشگری - از طریق گردشگری خانوادگی، فرهنگی و داخلی در خارج از فصول عاشورا و اربعین - را به گامی ضروری برای تضمین بازده اقتصادی پایدار در طول سال تبدیل میکند.
نظر شما