به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، حجتالاسلام والمسلمین علیاصغر همتیان، معاون آموزش حوزه علمیه قم، در مراسم افتتاح سال تحصیلی حوزههای علمیه که هماکنون در مدرسه علمیه فیضیه قم در حال برگزاری است، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، شهدای محور مقاومت، مؤسس حوزه علمیه قم و مراجع عظام تقلید، سالروز ورود حضرت فاطمه معصومه(س) به شهر مقدس قم را تبریک گفت و از حضور اساتید، فضلا و طلاب در آیین افتتاحیه سال تحصیلی جدید قدردانی کرد.
وی در ادامه با ارائه گزارشی از وضعیت آموزشی حوزه علمیه قم در سال تحصیلی گذشته اظهار کرد: در سال تحصیلی گذشته چهار هزار و ۶۹۶ طلبه در مدارس سطح یک قم مشغول تحصیل بودند و ۹ هزار و ۲۷۴ طلبه نیز در سطح عالی حوزه علمیه قم و ۱۳ هزار و ۲۷۵ طلبه در مقطع خارج در سامانه ثبت درس داشتند.
معاون آموزش حوزه علمیه قم افزود: بر این اساس، بیش از ۲۲ هزار طلبه در سطوح عالی و خارج حوزه علمیه قم مشغول تحصیل بودند که با احتساب طلابی که به دلیل اتمام چهار سال درس خارج، نیازی به ثبت درس ندارند، مجموع طلاب بالفعل مشغول تحصیل در حوزه علمیه قم به بیش از ۳۰ هزار نفر میرسد که ظرفیت بسیار ارزشمندی برای حوزه علمیه قم است.
وی همچنین با اشاره به وضعیت اساتید حوزه علمیه قم گفت: در مدارس سطح یک قم یک هزار و ۱۰۵ استاد در سال گذشته به تدریس اشتغال داشتند و از شهریور سال گذشته تاکنون نیز ۱۷۰ استاد جدید در سطح یک حکم تدریس دریافت کرده و وارد چرخه آموزش شدهاند.
همتیان ادامه داد: در سطح عالی نیز یک هزار و ۷۶۸ استاد تدریس داشتند و بیش از ۳۵۰ استاد در مقطع خارج و یک هزار و ۱۱۸ استاد نیز در مراکز تخصصی حوزه علمیه قم فعالیت آموزشی داشتند؛ بنابراین در مجموع بیش از چهار هزار استاد در سال گذشته در حوزه علمیه قم مشغول تدریس بودند.
وی با بیان اینکه ورود اساتید به چرخه تدریس طی سالهای اخیر بر اساس ارزیابیهای علمی انجام میشود، این روند را از ظرفیتهای ارزشمند حوزه دانست و گفت: اینکه امروز بیش از چهار هزار استاد در حوزه علمیه قم مشغول تدریس هستند، ظرفیت علمی بسیار بزرگی برای حوزه به شمار میرود.
برگزاری بیش از ۷۰۰ درس خارج در حوزه علمیه قم
معاون آموزش حوزه علمیه قم در ادامه به آمار دروس خارج اشاره کرد و گفت: در سال تحصیلی گذشته ۲۷۵ درس خارج اصول، ۱۲۷ درس خارج فقه و ۱۱۱ درس خارج فقه معاصر برگزار شد و در مجموع بیش از ۷۰۰ درس خارج در حوزه علمیه قم ارائه شد.
وی افزود: روند ثبت درس اساتید و انتخاب دروس طلاب برای سال تحصیلی جدید نیز به خوبی پیش رفته است و از حدود دو هزار استاد سطح عالی و خارج، تاکنون یک هزار و ۸۲۵ استاد دروس خود را ثبت کردهاند و در مجموع ۶ هزار و ۶۴۲ درس انتخاب شده است.
همتیان با اشاره به رشد تعداد اساتید سطح عالی و خارج حوزه علمیه قم طی سالهای اخیر اظهار کرد: از سال ۱۳۹۶ تاکنون تعداد اساتید سطح عالی و خارج حوزه علمیه قم بیش از ۱۰۰ درصد افزایش یافته و از کمتر از هزار استاد به بیش از دو هزار استاد رسیده است.
وی خاطرنشان کرد: اگر گاهی حلقههای درس محدودتر مشاهده میشود، دلیل آن حضور تعداد بیشتری از اساتید ارزشمند است که خود یک ظرفیت علمی بزرگ برای حوزه محسوب میشود.
فعالیت ۴۲ مرکز تخصصی با ۹۹ رشته در حوزه علمیه قم
معاون آموزش حوزه علمیه قم همچنین گفت: در سال تحصیلی گذشته ۴۲ مرکز تخصصی در حوزه علمیه قم فعال بود و ۹۹ رشته تخصصی ارائه میشد و دو هزار و ۲۹ طلبه در این مراکز مشغول تحصیل بودند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش طلاب و مدارس علمیه در دفاع از نظام اسلامی اشاره کرد و افزود: از آغاز جنگ رمضان، با هدایت اعضای شورای عالی و مدیریت حوزههای علمیه، مأموریت اساتید و طلاب از عرصه کسب دانش به دفاع از نظام اسلامی تغییر پیدا کرد و طلاب و فضلا به صورت فردی و تشکیلاتی در عرصههای مختلف دفاع از نظام اسلامی حضور یافتند.
همتیان ادامه داد: ۱۱۰ مدرسه و واحد آموزشی شامل مدارس سطح یک، عالی و تخصصی، ۱۷۳ موکب برپا کردند که ۱۱۸ مورد از این مواکب در شهر قم و مابقی در مناطق اطراف مستقر بودند. علاوه بر این، نزدیک به ۱۰۰ موکب نیز از سوی طلاب جهادی و با مدیریت خود طلاب برپا شد.
وی با اشاره به نقش بخشهای مختلف حوزه در این عرصه گفت: معاونت تبلیغ حوزه علمیه قم نیز در بسیج نیروهای طرح امین و ساماندهی مبلغان فعال بود و معاونت پژوهش نیز در این عرصه فعالیتهایی داشت. معاونت تحصیل نیز با برپایی یک موکب معرفتی در این حرکت مشارکت کرد و در مجموع همه ارکان حوزه علمیه قم در دفاع از نظام اسلامی فعال بودند.
ساماندهی مدارس دروس آزاد با هدف ارتقای کیفیت آموزشی
معاون آموزش حوزه علمیه قم در ادامه سخنان خود به ساماندهی مدارس دروس آزاد اشاره کرد و گفت: بخش عمده تلاشهای علمی طلاب در دروس آزاد رقم میخورد و مدارس دروس آزاد از پایگاههای مهم علمی حوزه علمیه قم به شمار میروند؛ از این رو ساماندهی این مدارس همواره مورد تأکید مدیر حوزههای علمیه بوده است.
وی افزود: به دلیل شرایط دوران کرونا، مدارس متعددی در سطح شهر فعال شده بود که در ادامه، ساماندهی و تجمیع آنها در دستور کار قرار گرفت و تعداد مدارس دروس آزاد تقریباً به نصف کاهش یافت.
همتیان با اشاره به تقویت نظارت بر روند آموزشی مدارس گفت: طی دو سال گذشته گروهی از اساتید در مدارس حضور یافتند و وضعیت انضباط آموزشی دروس را بررسی کردند. در مواردی که درسها از انضباط کافی برخوردار نبودند، موضوع پیگیری شد و در صورت استمرار بینظمی، درس تعطیل و طلاب به کلاسهای دیگر منتقل شدند.
وی ادامه داد: در دو سال گذشته ۵۰۰ درس در این فرآیند ساماندهی تعطیل و طلاب آنها به کلاسهای دیگر منتقل شدند و در سال گذشته نیز ۳۵۰ درس ساماندهی شد تا انضباط آموزشی در مدارس دروس آزاد ارتقا پیدا کند.
معاون آموزش حوزه علمیه قم همچنین از فراهم شدن دسترسی مدیران مدارس به اطلاعات آموزشی طلاب خبر داد و گفت: اکنون مدیران مدارس میتوانند اطلاعات طلبهای را که وارد مدرسه آنها میشود، از جمله معدل و وضعیت حضور و غیاب را مشاهده و بر اساس آن برای رشد و ارتقای مدرسه برنامهریزی کنند.
عضویت بیش از سه هزار طلبه در کانونهای هدایت علمی ـ تربیتی
همتیان با اشاره به راهاندازی کانونهای هدایت علمی ـ تربیتی با هدف تقویت دروس آزاد اظهار کرد: طلاب شرکتکننده در دروس آزاد میتوانند از خدمات مشاوره علمی، پژوهشی و تربیتی این کانونها استفاده کنند.
وی افزود: در سال گذشته بیش از سه هزار طلبه در این کانونها عضو بودند که دو هزار و ۹۰ نفر از خدمات مشاوره تربیتی، یک هزار و ۶۳۸ نفر از فعالیتهای پژوهشی و بیش از دو هزار نفر از مشاورههای علمی بهرهمند شدند.
وی ابراز امیدواری کرد که با اجرای آییننامه جامعتر کانونهای هدایت علمی ـ تربیتی، آثار و نتایج این کانونها در آینده بیش از پیش در روند رشد علمی و تربیتی طلاب نمایان شود.
پاسخگویی به بیش از ۱۵ هزار درخواست طلاب از طریق پیشخوان مجازی
معاون آموزش حوزه علمیه قم در ادامه با اشاره به تأکید مدیریت حوزههای علمیه بر کاهش مراجعات حضوری طلاب گفت: پیشخوان مجازی در قم به شدت فعال شده و از نهم فروردین امسال تا ۱۱ شهریور، ۱۵ هزار و ۸۰۰ درخواست از طریق پیشخوان مجازی پاسخ داده شده است.
وی افزود: تلاش ما این است که طلبه برای انجام امور آموزشی و اداری تا حد امکان نیاز به مراجعه حضوری نداشته باشد و در حال حاضر ثبت درس اساتید و انتخاب دروس طلاب نیز به صورت غیرحضوری انجام میشود.
ثبت ۸۴ مجله علمی و ۱۱ هزار فایل صوتی اساتید در سامانههای حوزه
همتیان در ادامه به فعالیتهای پژوهشی حوزه علمیه قم اشاره کرد و گفت: ۸۴ مجله علمی در مدارس و مراکز حوزه علمیه قم تولید و منتشر میشود و در سال تحصیلی گذشته نیز ۲۵۰ نشست علمی در مرکز مدیریت و واحدهای آموزشی برگزار شده است.
وی افزود: دو هزار و ۲۵۴ نفر از اساتید و طلاب در دوازدهمین دوره جشنواره علامه حلی شرکت کردند که ۱۵۰ نفر از آنها به عنوان برگزیده انتخاب شدند.
معاون آموزش حوزه علمیه قم همچنین از ثبت ۱۱ هزار و ۲۰۰ فایل صوتی اساتید و ۱۰ هزار و ۴۰۰ تقریر در سامانه تقریرات حوزه علمیه قم خبر داد و گفت: این مجموعه به مرور زمان به یک ذخیره علمی ارزشمند برای حوزه تبدیل خواهد شد.
افزایش بیش از ۱۰۰ درصدی جلسات گروههای علمی برای کیفیسازی پایاننامهها
همتیان در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجامشده در حوزه مدارج علمی اشاره کرد و گفت: طی دو سال گذشته در دو محور فعالیتهای چشمگیری صورت گرفته که یکی از آنها کیفیسازی فرآیند بررسی پایاننامههاست.
وی توضیح داد: در جلسات گروههای علمی، موضوعات پایاننامه به صورت دقیق بررسی میشود و اعضای گروه باید درباره توان علمی طلبه برای نگارش، همچنین منابع و ظرفیت علمی موجود برای انجام پژوهش اظهارنظر کنند.
وی افزود: تعداد جلسات گروههای علمی از حدود ۲۰۰ جلسه در سال ۱۴۰۲ به حدود ۴۰۰ جلسه در سال ۱۴۰۴ رسیده و بیش از ۱۰۰ درصد افزایش یافته است؛ این در حالی است که تعداد پایاننامهها تقریباً ثابت مانده است. هدف از این اقدام، ارائه موضوعات دقیقتر و منقحتر به طلاب و ارتقای کیفیت پژوهشهاست.
نیازسنجی پژوهشی برای هدایت پایاننامهها به سمت نیازهای واقعی
معاون آموزش حوزه علمیه قم همچنین از انجام نیازسنجی پژوهشی در ارتباط با مدارس قم خبر داد و گفت: نیازهای پژوهشی نهادهای مختلف در حوزه دین و معارف اسلامی شناسایی شده و برخی از این موضوعات در اختیار طلاب قرار گرفته است تا پژوهشهای حوزوی بیش از پیش با نیازهای واقعی جامعه و نهادهای دینی ارتباط پیدا کند.
وی با اشاره به بازنگری سوابق علمی اساتید راهنما و مشاور پایاننامهها گفت: طی دو سال گذشته سوابق همه اساتید مجدداً بررسی شد و اساتیدی که به هر دلیل امکان همکاری نداشتند، از چرخه خارج و اساتید جدید جایگزین شدند.
همتیان افزود: در حال حاضر یک هزار و ۷۴۲ استاد در سامانه پایاننامهها به عنوان استاد راهنما و مشاور ثبت شدهاند و جذب نخبگانی استادان راهنما و مشاور نیز در دستور کار قرار گرفته است.
وی از انتشار فراخوان جدید جذب استاد راهنما در روزهای آینده خبر داد و از استادانی که ظرفیت علمی لازم برای راهنمایی پایاننامهها دارند خواست در این فراخوان مشارکت کنند.
افزایش ظرفیت استادان راهنما و تسهیل آغاز پایاننامه سطح سه
معاون آموزش حوزه علمیه قم همچنین با اشاره به ساماندهی ظرفیت استادان راهنما گفت: در مقطعی ظرفیت هر استاد حداکثر پنج پایاننامه بود که اگرچه این محدودیت با فشارهایی همراه شد، اما موجب شد اساتید بیشتری وارد چرخه راهنمایی پایاننامه شوند.
وی ادامه داد: پس از آن، با تدوین و ابلاغ آییننامه جدید، ظرفیت استادان بر اساس شاخصهای مشخص افزایش یافت و در شرایط خاص، ظرفیت استاد میتواند تا ۱۰ پایاننامه نیز افزایش پیدا کند.
همتیان با اشاره به اقدامات انجامشده برای تسهیل فرآیند مدارج علمی گفت: در بازخوانی قوانین، مواردی برای تسهیل مسیر تحصیلی طلاب انجام شده است؛ از جمله طلبهای که پایه نهم را به پایان رسانده باشد، میتواند فرآیند پایاننامه سطح سه را آغاز کند.
وی در پایان بر فراهم کردن زمینه حضور طلاب در جلسات گروههای علمی تأکید کرد و گفت: اگر طرح پژوهشی طلبهای رد شود و نسبت به آن اعتراض یا ابهامی داشته باشد، زمینه حضور او در گروه علمی و گفتوگو با اساتید فراهم شده است تا فرآیند بررسی علمی با شفافیت و دقت بیشتری دنبال شود.
نظر شما