حجتالاسلام جمشیدی، استاد دانشگاه و امام جمعه موقت شهرستان تالش، در گفتوگویی اختصاصی با خبرنگار شبستان، به تحلیل پدیده «مسجدهراسی» در اروپا و آمریکا پرداخت و با بررسی ریشههای این نگرش، بر اهمیت حفظ مساجد بهعنوان میراث تاریخی و فرهنگی جوامع اسلامی تأکید کرد.
وی در تحلیل پدیده «مسجدهراسی» در اروپا و آمریکا بیان کرد: فلسفه مسجدهراسی در اروپا و آمریکا پدیدهای است که ریشههای آن به نگرشهای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی بازمیگردد. این مسأله معمولاً تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند تروریسم، افراطگرایی و اسلامهراسی شکل میگیرد.
جمشیدی گفت: متأسفانه، برخی از سیاستگذاران و رسانههای غربی با ایجاد پیوندی نادرست میان اسلام و تروریسم، تلاش میکنند تا مساجد را بهعنوان نمادهای تهدیدآمیز معرفی کنند.
وی همچنین در تشریح جنبههایی از این پدیده اظهار کرد: مسجدهراسی بهعنوان یک مفهوم، اغلب در ارتباط با نگرشهای منفی نسبت به مسلمانان و فرهنگ اسلامی دیده میشود.
جمشیدی با تاکید بر اینکه، این نگرشها میتوانند در نتیجه حوادثی مانند حملات تروریستی، مطابق با برداشتهای نادرست از اسلام و مسلمانان، شکل بگیرند افزود: در این زمینه، مساجد بهعنوان نمادهای فرهنگی و مذهبی مسلمانان هدف قرار میگیرند و این موضوع، نشاندهنده نگاه ابزاری به دین و مذهب در برخی سیاستهای غربی است.
وی در ادامه در خصوص تلاشهای صورت گرفته برای نابودی یا تخریب مساجد در غرب اذعان کرد: متأسفانه در برخی کشورهای غربی، تلاشهایی برای جلوگیری از ساخت مساجد جدید و یا تخریب مساجد قدیمی وجود دارد. این اقدامات معمولاً به بهانههایی همچون نگرانیهای امنیتی یا عدم توافق با ارزشهای محلی توجیه میشوند.
جمشیدی تصریح کرد: این روند نهتنها به تخریب فیزیکی مساجد میانجامد، بلکه میراث فرهنگی و تاریخی جوامع اسلامی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
وی افزود: ما شاهد هستیم که در برخی شهرهای اروپایی، ساخت مناره مساجد ممنوع اعلام میشود یا بودجههای شهرداری برای حفظ و نگهداری مساجد تاریخی قطع میگردد که این اقدامات، در واقع بخشی از یک راهبرد گستردهتر برای کمرنگکردن حضور فرهنگی و اجتماعی مسلمانان در جوامع غربی است.
جمشیدی در پاسخ به این سوال که نقش مساجد در تمدنسازی اسلامی چیست و حذف آنها چه تأثیری بر جوامع اسلامی خواهد داشت گفت: مساجد بهعنوان مراکز مذهبی و اجتماعی، نقش مهمی در شکلگیری و توسعه جوامع اسلامی ایفا کردهاند.
وی با اشاره به اینکه، آنها نهتنها محل عبادت، بلکه محلی برای آموزش، تبادل فرهنگی و اجتماعی نیز به شمار میروند اضافه کرد: از صدر اسلام، مساجد پایگاه علمی و فرهنگی بودند؛ جایی که علوم مختلف در آنها تدریس میشد، شاعران و ادیبان گرد هم میآمدند و سیاستگذاریهای جوامع اسلامی در آنها شکل میگرفت.
امام جمعه موقت تالش تأکید کرد: بنابراین حذف یا تخریب این مراکز نه تنها به از بین رفتن یک ساختمان، بلکه به اختلال در ساختار اجتماعی و فرهنگی جامعه منجر میشود.
این استاد دانشگاه ادامه داد: وقتی مسجدی که قرنها محل تجمع، آموزش و هویتسازی یک جامعه بوده تخریب میشود، بخشی از حافظه تاریخی و هویت جمعی آن جامعه نیز از بین میرود.
وی درباره اینکه آیا واکنشهای اجتماعی و فرهنگی در برابر مسجدهراسی شکل گرفته است، اظهار کرد: خوشبختانه، برخی از جوامع و سازمانهای مدنی در اروپا و آمریکا در برابر مسجدهراسی واکنش نشان داده و تلاش دارند تا ارزشهای فرهنگی و تاریخی مساجد را حفظ کنند. این تلاشها شامل برگزاری نمایشگاهها، برنامههای آموزشی و فعالیتهای بینفرهنگی است که به ارتقای درک متقابل و مقابله با تعصبات کمک میکند.
وی خاطرنشان کرد: بسیاری از فعالان حقوق بشر و روشنفکران غربی نیز نسبت به این پدیده واکنش نشان دادهاند و هشدار دادهاند که این اقدامات، نه تنها به حقوق اقلیتهای مسلمان آسیب میزند، بلکه ارزشهای اعلامی جوامع غربی در زمینه آزادی مذهب و تنوع فرهنگی را نیز زیر سؤال میبرد.
جمشیدی با بیان اینکه، میتوان نتیجه گرفت که مسجدهراسی در اروپا و آمریکا یک مسأله پیچیده و چندبعدی است که ریشه در اسلامهراسی و نگاه سیاسی به دین دارد ادامه داد: حفظ مساجد بهعنوان نمادهای فرهنگی و تاریخی نهتنها اهمیت دارد، بلکه از نظر اجتماعی نیز به تقویت همزیستی مسالمتآمیز و تبادل فرهنگی میان جوامع مختلف کمک میکند.
وی تأکید کرد: ما باید با تبیین درست از نقش مساجد در تمدنسازی اسلامی و معرفی دستاوردهای فرهنگی و علمی مسلمانان، به مقابله با این پدیده برویم.
جمشیدی گفت: مسجد، کانون وحدت و انسجام مسلمانان است و دشمنان، میدانند که هرگاه مساجد را هدف بگیرند، در واقع پایگاه دین و هویت مسلمانان را نشانه رفتهاند از این رو امیدواریم، جوامع غربی نیز با درک صحیح از نقش مساجد، از این سیاستهای تفرقهافکنانه دست بردارند و به حفظ میراث فرهنگی و مذهبی اقلیتهای خود متعهد باشند.
نظر شما