به گزارش خبرگزاری شبستان، محمدمهدی بحرالعلوم، دبیر ستاد راهبری حفظ قرآن کریم، در نشست خبری «گزارش عملکرد یکساله ستاد و تشریح برنامههای پیشرو» ضمن قدردانی از حضور و همراهی اصحاب رسانه، به حضور نمایندگان دستگاههای مختلف قرآنی در این نشست اشاره و اظهار کرد: یکی از اهداف اصلی برگزاری این جلسه، معرفی تیمی است که از دستگاههای مختلف در موضوع حفظ قرآن کریم، به صورت هماهنگ و همراه فعالیت میکنند. نخستین نشست خبری ستاد نیز در آذرماه سال گذشته برگزار شد و امروز تلاش داریم گزارشی از روند فعالیتها و برنامههای پیشرو ارائه کنیم.
بحرالعلوم ادامه داد: اساساً یکی از مهمترین ارزشهای افزوده ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم، ایجاد هماهنگی و همافزایی میان نهادهای مختلف قرآنی و فرهنگی کشور در حوزه حفظ قرآن است. دستگاههای مختلف هر یک ظرفیتها و مأموریتهای مشخصی دارند و ستاد تلاش میکند این ظرفیتها را در یک مسیر مشترک و هدفمند قرار دهد.
تحقق برنامه هفتم؛ اولویت نخست ستاد
دبیر ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم با اشاره به سیاستهای ششگانه این ستاد در سال ۱۴۰۵ گفت: یکی از مهمترین سیاستهای ما، تحقق اهداف تعیینشده در برنامه هفتم پیشرفت است. در این برنامه، در حوزه حفظ قرآن کریم دو هدف مشخص پیشبینی شده است؛ نخست، تربیت ۱۰ میلیون نفر حافظ قرآن و دوم، تأسیس مدارس حفظ قرآن کریم.
وی افزود: در مجموع هفت عنوان قرآنی در برنامه هفتم پیشرفت پیشبینی شده که دو عنوان آن به صورت مستقیم به حوزه حفظ قرآن مربوط است. دستیابی به این اهداف، که برای نخستینبار در برنامههای پس از انقلاب اسلامی با یک عدد کمی و مشخص مورد توجه قرار گرفته، از نظر ما کاملاً قابل دستیابی است؛ البته تحقق آن نیازمند فراهم کردن الزامات و زیرساختهای لازم و همکاری جدی همه دستگاههای مسئول است.
بحرالعلوم با اشاره به عملکرد سال گذشته اظهار کرد: در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳، بیش از ۲.۷ برابر رشد در برخی شاخصهای مرتبط با برنامههای حفظ قرآن رقم خورد و این یک گام رو به جلو بود. امیدواریم در سال ۱۴۰۵ این روند با افق بالاتر و جدیت بیشتری دنبال شود. مقدمات لازم برای تحقق این هدف فراهم شده و بخشی از آن نیز در ادامه توسط همکاران تشریح خواهد شد.
ضرورت حضور حافظان قرآن در عرصههای اجتماعی
دبیر ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم، «کنشگری و حضور حافظان قرآن در عرصه واقعی جامعه» را یکی دیگر از سیاستهای مهم ستاد عنوان کرد و گفت: حفظ قرآن نباید صرفاً به کسب یک عنوان یا محفوظات ذهنی محدود شود؛ بلکه حافظان قرآن باید در عرصههای مختلف اجتماعی و فرهنگی جامعه نقشآفرین باشند.
وی با اشاره به شرایط خاص کشور در ماههای گذشته اظهار کرد: بخشی از سال ۱۴۰۴ و ماههای ابتدایی سال ۱۴۰۵ کشور درگیر مسائل خاصی ازجمله جنگ و پس از آن آتشبس بوده است. در چنین شرایطی، این موضوع که حافظان قرآن چه نسبتی با مسائل و تحولات جامعه دارند و چگونه میتوانند در عرصههای واقعی جامعه ایفای نقش کنند، برای ما اهمیت زیادی دارد و در این زمینه نیز اقداماتی انجام شده است.
مردمیسازی؛ محور جدی فعالیتهای ستاد
بحرالعلوم «مردمیسازی فعالیتهای حفظ قرآن» را از دیگر سیاستهای مهم ستاد دانست و تصریح کرد: در حوزه حفظ قرآن، حاکمیت و دستگاههای دولتی باید نقش خود را به درستی ایفا کنند، اما واقعیت این است که بخش عمده محصولات حوزه حفظ، یعنی حافظان قرآن، معلمان و مدرسان حفظ، به واسطه انگیزههای واقعی میدان و توسط شخصیتها و مجموعههای حقیقی و حقوقی مردمی تربیت میشوند.
وی ادامه داد: بنابراین باید زمینه حضور و نقشآفرینی بیشتر مردم و مجموعههای مردمی در عرصه حفظ قرآن فراهم شود. در این زمینه برنامههایی در دست اجراست که جزئیات آن از سوی همکاران ستاد تشریح خواهد شد.
ایجاد سامانه ملی اطلاعات حافظان قرآن
دبیر ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم، «هوشمندسازی آمار و اطلاعات» را سیاست دیگر ستاد برشمرد و گفت: در حال حاضر اطلاعات مربوط به حافظان قرآن کریم به صورت پراکنده در دستگاههای مختلف ثبت و نگهداری میشود. این اطلاعات در مواردی با یکدیگر همپوشانی دارند و بخشی از آمارها نیز به صورت دستی محاسبه و تجمیع میشوند که طبیعتاً احتمال خطا، حذف یا اضافه در این آمارها وجود دارد.
وی افزود: از سالها قبل موضوع ایجاد یک سامانه جامع اطلاعات حافظان قرآن بر اساس کد ملی مطرح بوده و اقداماتی نیز در این زمینه صورت گرفته است. تلاش ما این است که در سال ۱۴۰۵ و تا پایان این سال، بخش قابل توجهی از این مسئله را سامان دهیم تا بتوانیم تصویر دقیقتر و قابل اتکاتری از وضعیت حافظان قرآن در کشور داشته باشیم.
استانداردسازی آموزش حفظ قرآن
بحرالعلوم از استانداردسازی آموزشهای حفظ قرآن به عنوان یکی دیگر از سیاستهای ستاد یاد کرد و گفت: در سالهای گذشته پژوهشی در زمینه روشهای آموزش حفظ قرآن با سفارش ستاد انجام شد که نتایج ارزشمندی به همراه داشت. اکنون کمیته علمی ستاد در حال بهروزرسانی این پژوهشهاست و امیدواریم نتایج جدید در سال ۱۴۰۵ در اختیار فعالان این حوزه قرار گیرد.
وی با اشاره به مطرح شدن روشهای جدید حفظ قرآن در کشور اظهار کرد: روشهای مختلفی در نقاط مختلف کشور برای حفظ قرآن در حال اجراست. ستاد باید نسبت به این روشها رویکرد علمی داشته باشد؛ به این معنا که آنها را بررسی، ارزیابی و در صورت تأیید، رد یا پذیرش مشروط، موضع و سیاست مشخصی اتخاذ کند.
راهبری کلان و نظارت بر فعالیتهای ملی حفظ قرآن
دبیر ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم، ششمین سیاست ستاد را «هدایت و نظارت بر اقدامات ملی و کلان حفظ قرآن کریم» عنوان کرد و گفت: دستگاههای عضو ستاد از متخصصان و مدیران توانمندی برخوردارند و همین دوستان مسئولیت بخش مهمی از فعالیتهای حفظ قرآن را در دستگاههای خود برعهده دارند؛ اما در کنار این ظرفیتها، وجود یک نگاه بالادستی، هماهنگی میان دستگاهها و یک راهبری کلان در حوزه حفظ قرآن ضروری است که این مأموریت برعهده ستاد است.
حفظ موضوعی؛ حلقهای مؤثر در توسعه فرهنگ حفظ قرآن
بحرالعلوم با اشاره به برنامه ستاد برای توسعه «حفظ موضوعی قرآن کریم» اظهار کرد: حفظ موضوعی به خودی خود دارای ارزش و جایگاه است و در کنار حفظ ترتیبی میتواند بسیار مؤثر باشد. بسیاری از حافظان کل قرآن نیز فعالیت خود را از حفظ موضوعی، آیات و سورههای کوتاه آغاز کرده و به تدریج وارد مسیر حفظ ترتیبی شدهاند.
وی افزود: بنابراین حفظ موضوعی هم یک هدف ارزشمند و مستقل است و هم میتواند به حفظ ترتیبی قوام ببخشد و زمینهای برای ورود افراد به این مسیر باشد. به همین دلیل، این موضوع در ستاد مورد تصویب قرار گرفته و آییننامه آن نیز به تصویب رسیده است که جزئیات اجرایی آن از سوی همکاران ستاد تشریح خواهد شد.
بازنگری در ۱۱۵ اقدام سند ملی حفظ قرآن
دبیر ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم با اشاره به سند ملی حفظ قرآن کریم گفت: در سال ۱۳۹۸، ۱۱۵ اقدام براساس سند ملی حفظ قرآن کریم به دستگاههای مختلف ابلاغ و وظایف هر دستگاه نیز مشخص شد. اکنون پس از حدود شش تا هفت سال، نیازمند بازنگری و بهروزرسانی این اقدامات هستیم.
وی افزود: در این مدت برخی اقدامات انجام شده، برخی دیگر ممکن است دیگر موضوعیت نداشته باشند و در بعضی دستگاهها نیز رویکردهای مدیریتی و اجرایی تغییر کرده است. به همین دلیل، اکنون با همکاری خود دستگاهها در حال بازنویسی و بهروزرسانی این اقدامات هستیم.
بحرالعلوم تصریح کرد: هدف ما این است که مجموعه اقدامات جدید، مانند قطعات یک پازل در کنار یکدیگر قرار بگیرند و یک مجموعه منسجم از فعالیتهای حفظ قرآن در کشور شکل بگیرد؛ به گونهای که هیچ فعالیت مؤثر و ضروری در حوزه حفظ قرآن روی زمین نماند و اقدامات دستگاهها نیز مکمل و مؤید یکدیگر باشد.
وی ادامه داد: تلاش میکنیم تا پایان برنامه هفتم پیشرفت، دقیقاً مشخص باشد که هر یک از دستگاههای عضو ستاد چه اقدامات مشخص، مؤثر و قابل ارزیابی را در حوزه حفظ قرآن برعهده دارند؛ بنابراین به جای توصیف کلی و برنامههای غیرقابل سنجش، باید با تقسیم کار روشن و شفاف، مجموعهای از اقدامات واقعی و قابل ارزیابی داشته باشیم.
پیگیری بودجه حفظ قرآن در سال ۱۴۰۵
بحرالعلوم به موضوع بودجه فعالیتهای قرآنی اشاره کرد و گفت: در بودجه کشور، در جدول ۱۲ که به فعالیتهای فرهنگی، رسانهای و موضوعات مشابه اختصاص دارد، بخشی برای فعالیتهای قرآنی در نظر گرفته شده است. ستاد ملی راهبری حفظ قرآن نیز پیشنهادهای خود را در حوزه تخصیص این منابع ارائه کرده است.
وی افزود: در سال ۱۴۰۴ توانستیم بخشی از بودجه فعالیتهای قرآنی را با مذاکره و جلب نظر دستگاهها به سمت فعالیتهای حفظ قرآن هدایت کنیم و اقداماتی در این زمینه انجام شد که جزئیات آن توسط همکاران تشریح خواهد شد.
دبیر ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم ابراز امیدواری کرد: در سال ۱۴۰۵ بتوانیم سهم بیشتری از بودجه واقعی فعالیتهای قرآنی را به حوزه حفظ قرآن اختصاص دهیم. معتقدیم اگر منابع به شکل صحیح جذب شود و با برنامهریزی ستاد و مشورت با دستگاههای مربوطه در مسیر درست هزینه شود، میتوانیم در سال ۱۴۰۵ رشد جدیتری نسبت به سال ۱۴۰۴ در حوزه حفظ قرآن داشته باشیم.
بحرالعلوم در پایان گفت: تلاش ما این است که ستاد ملی راهبری حفظ قرآن کریم به معنای واقعی کلمه نقش «راهبری» خود را ایفا کند؛ یعنی ضمن استفاده از ظرفیت دستگاههای مختلف، هماهنگی، همافزایی، تقسیم کار، نظارت و سیاستگذاری کلان را دنبال کند و زمینه را برای حضور جدیتر مردم و مجموعههای مردمی در عرصه حفظ قرآن فراهم سازد. امیدواریم با استمرار این همکاریها و همراهی رسانهها، بتوانیم گامهای مؤثرتری برای تحقق اهداف برنامه هفتم و توسعه فرهنگ حفظ قرآن کریم در کشور برداریم.
نظر شما