به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از یاسوج، حجتالاسلام والمسلمین «حمزه پیشقدم» امروز در جمع مربیان، کارکنان، مادران، دختران کارکنان و مخاطبان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان کهگیلویه و بویراحمد تربیت را فراتر از آموزش رفتارهای ظاهری و اعمال محدودیت دانست و اظهار کرد: تربیت واقعی، فرایندی تدریجی برای شکلگیری هویت، ایمان، مسئولیتپذیری، رشد عاطفی و ایجاد توانایی برقراری ارتباط سالم با خود، خانواده، جامعه و خداوند بوده و نمیتوان آن را صرفاً در قالب دستور دادن، کنترل کردن یا انتظار داشتن از فرزند خلاصه کرد.
وی به تفاوت نگاه مادران و دختران به یکدیگر، به تجربهای از گفتوگو با چند دختر نوجوان اشاره کرد و گفت: وقتی از دختران پرسیده شد چه مادری را دوست دارند، بیشتر آنها مادری را توصیف کردند که سختگیر نباشد، رفیق و همراهشان باشد، آنها را درک کند و در عین حال به آنها اجازه تجربه و ارتباط با دوستانشان را بدهد؛ در مقابل، بسیاری از مادران نیز دختری را میخواهند که حرفشنو، درسخوان، باحیا و مسئولیتپذیر باشد.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کهگیلویه و بویراحمد افزود: در این زمینه با دو تصویر متفاوت روبهرو هستیم، دختر به دنبال همراهی بوده و مادر بیشتر به دنبال شکلدادن و کنترل رفتار فرزند خود است، در حالی که خواستههای والدین باید «انتظار» باشد، نه اینکه به یک الگوی سخت و تغییرناپذیر برای تربیت تبدیل شود که اگر والدین بخواهند فرزند را دقیقاً مطابق تصویر ذهنی خود بسازند، ممکن است ویژگیهای سنی، استعدادها و ظرفیتهای واقعی او را نبینند و نتیجه این روند، افزایش فاصله عاطفی و کاهش اعتماد میان والدین و فرزندان باشد.
حجتالاسلام پیشقدم با بیان اینکه پذیرش فرزند مقدمه تربیت صحیح است، بیان کرد: فرزند باید همانگونه که هست دیده و پذیرفته شود، نه اینکه محبت والدین به تحقق خواستههای آنان از سوی فرزند مشروط شود و وقتی کودک یا نوجوان احساس کند تنها در صورت شبیه شدن به خواستههای والدین مورد محبت قرار میگیرد، به تدریج احساس ناکافی بودن پیدا میکند و ممکن است برای حفظ رابطه، خود واقعیاش را پنهان کند.
وی در ادامه، ضمن تشریح مراحل مختلف تربیت فرزند، اظهار کرد: تربیت در نگاه اسلامی یک مسیر مرحلهای است و هر سن، زبان و اقتضای خاص خود را دارد، از تولد تا هفتسالگی، بیش از هر چیز باید بر محبت، بازی، امنیت و ایجاد دلبستگی تمرکز کرد، زیرا کودک در این مرحله نیاز دارد محبت را به شکل ملموس تجربه کند و حضور و حمایت والدین را احساس کند تا پایههای اعتماد و امنیت روانی در شخصیت او شکل بگیرد.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کهگیلویه و بویراحمد ادامه داد: از هفت تا چهاردهسالگی، فرزند وارد مرحله آموزش، قانونپذیری، ادبآموزی و مسئولیتپذیری میشود و در این دوره باید نظم، احترام، عبادت، مهارتهای فردی و اجتماعی و مسئولیتهای خانوادگی را بیاموزد، اما آموزش زمانی اثرگذار خواهد بود که با تشویق، احترام و گفتوگو همراه باشد و به تحقیر، مقایسه و سختگیری افراطی تبدیل نشود.
حجتالاسلام پیشقدم دوره چهارده تا بیستویکسالگی را مرحلهای متفاوت عنوان کرد و گفت: نوجوان در این سن بیش از گذشته به هویتیابی، استقلال، شنیدهشدن و مشارکت در تصمیمگیری نیاز دارد. بنابراین روش دستوری و آمرانه دیگر پاسخگوی نیازهای او نیست و والدین باید از جایگاه صرفاً فرماندهنده فاصله گرفته و به نقش راهنما، همراه و مشاور نزدیک شوند.
وی خاطرنشان کرد: نوجوان باید در خانه احساس کند دیده میشود، حق اظهار نظر دارد و میتواند بدون ترس از تحقیر و سرزنش درباره پرسشها، نگرانیها، اشتباهات و حتی مشکلات خود با والدین صحبت کند؛ زیرا بسیاری از آسیبهای تربیتی امروز از آنجا ناشی میشود که خانوادهها در دورهای که فرزند به گفتوگو و همراهی نیاز دارد، همچنان از ابزار کنترل و دستور استفاده میکنند.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کهگیلویه و بویراحمد تربیت اسلامی را مبتنی بر مجموعهای از روابط دانست و گفت: انسان برای رشد متوازن، تنها به رابطه با یک فرد یا یک نهاد نیاز ندارد، بلکه کیفیت ارتباط او با خدا، خودش، والدین، فرزندان، دوستان، همسر و جامعه، شخصیت او را شکل میدهد.
حجتالاسلام پیشقدم نخستین و بنیادیترین رابطه را ارتباط انسان با خداوند دانست و افزود: ایمان، بندگی، توکل و محبت الهی به زندگی انسان معنا میدهد و قرآن کریم نیز در آیه ۵۶ سوره ذاریات، هدف آفرینش جن و انس را عبادت خداوند معرفی کرده است.
این کارشناس مسائل تربیتی خودشناسی و ارتباط انسان با خویشتن را دومین رابطه مهم دانست و گفت: نوجوان باید کرامت خود را بشناسد، از جسم و روح خود مراقبت کند، احساساتش را درک و خواستههای خود را مدیریت کند؛ چراکه ضعف در رابطه با خویشتن میتواند بر سایر روابط نیز اثر منفی بگذارد.
وی رابطه فرزندان با والدین را سومین ساحت مهم برشمرد و اظهار کرد: احترام، نیکی، ادب، قدردانی و اطاعت در امور مشروع، از اصول این رابطه است، اما این ارتباط زمانی عمیق و ماندگار خواهد بود که در کنار وظیفه و مسئولیت، محبت و گفتوگوی متقابل نیز وجود داشته باشد.
حجتالاسلام پیشقدم رابطه والدین با فرزندان را نیز دارای مسئولیتهای جدی دانست و گفت: وظیفه والدین فقط تأمین نیازهای مادی نیست، بلکه فرزند به امنیت روانی، محبت، احترام، عدالت، شنیدهشدن و فرصت رشد نیاز دارد، ضمن اینکه تحقیر، مقایسه مداوم و بیتوجهی میتواند زمینهساز کاهش عزت نفس، پرخاشگری، اضطراب و پنهانکاری در نوجوان شود.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کهگیلویه و بویراحمد به اهمیت رابطه دوستانه در دوران نوجوانی اشاره کرد و افزود: دوستان میتوانند تأثیر بسیاری بر نگرش، رفتار و انتخابهای نوجوان داشته باشند و خانواده باید به جای قطع ارتباط و برخورد صرفاً سلبی، به فرزند خود کمک کند تا معیارهای رفاقت سالم را بشناسد و دوستیهایی را انتخاب کند که موجب رشد شخصیت، اخلاق و توانمندی او شود.
حجتالاسلام پیشقدم همچنین رابطه بین والدین را یکی از عوامل اثرگذار بر تربیت فرزند دانست و گفت: نوجوان بسیاری از برداشتهای خود درباره محبت، تعهد، احترام، حل اختلاف و زندگی خانوادگی را از رفتار پدر و مادر میآموزد. وقتی فرزند در خانه رابطهای همراه با مودت و احترام مشاهده کند، الگوی سالمتری از خانواده در ذهن او شکل میگیرد.
وی رابطه انسان با جامعه و دیگران را نیز از دیگر ارکان تربیت عنوان کرد و گفت: خوشاخلاقی، امانتداری، رعایت حقوق دیگران، حفظ آبروی افراد، کمک به نیازمندان و همکاری در کارهای نیک، بخشی از مسئولیت اجتماعی انسان است و نوجوان باید از همان سالهای رشد، حضور مسئولانه در جامعه را تمرین کند.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر کهگیلویه و بویراحمد در ادامه، رابطه مادر و دختر را از حساسترین پیوندهای تربیتی خانواده دانست و اظهار کرد: دختر در سالهای رشد، بسیاری از الگوهای رفتاری و عاطفی خود را از مادر میآموزد و نوع برخورد مادر با مسائل مختلف میتواند در شکلگیری هویت، عزت نفس، حیا، مهارت ارتباطی و شیوه مواجهه دختر با بحرانهای زندگی اثرگذار باشد.
وی افزود: دختر نوجوان از یک سو به امنیت و تعلق نیاز دارد و از سوی دیگر، استقلال و هویتیابی را تجربه میکند که اگر مادر فقط در جایگاه کنترلکننده و بازخواستکننده قرار بگیرد، طبیعی است که دختر نیز به سمت مقاومت و پنهانکاری حرکت کند؛ اما اگر قانون، اعتماد، گفتوگو و استقلال تدریجی در کنار یکدیگر قرار بگیرند، رابطه مادر و دختر میتواند به یک پشتوانه مهم برای عبور نوجوان از چالشهای این دوره تبدیل شود.
حجتالاسلام پیشقدم ضمن تأکید بر اهمیت ادبیات گفتوگو در خانواده، گفت: مادر به جای سرزنش، مقایسه و استفاده از جملاتی که شخصیت دختر را زیر سؤال میبرد، میتواند نگرانی خود را با زبان محبت و همراهی بیان کند، بین نقد یک رفتار نادرست و تخریب شخصیت فرزند تفاوت زیادی وجود دارد؛ اصلاح رفتار میتواند تربیتکننده باشد، اما برچسب زدن و تحقیر، عزت نفس نوجوان را هدف قرار میدهد.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر کهگیلویه و بویراحمد حفظ حریم و رازهای دختر را نیز ضروری دانست و تصریح کرد: اگر مادر برای فرزند خود پناهگاهی امن، رازدار و دور از قضاوت باشد، نوجوان در زمان مواجهه با مشکلات و بحرانها به خانواده مراجعه خواهد کرد و کمتر به سمت افراد و محیطهایی میرود که ممکن است امنیت و سلامت او را تهدید کنند.
حجتالاسلام پیشقدم یکی از چالشهای مهم تربیت امروز را تلاش والدین برای ساختن فرزند بر اساس تصویر ذهنی خود دانست و گفت: گاهی فرزند را آنگونه که هست نمیبینیم، بلکه تصویری را که از یک دختر یا پسر ایدهآل در ذهن داریم، جایگزین شخصیت واقعی او میکنیم و میخواهیم فرزند دقیقاً مطابق همان تصویر رشد کند.
وی خاطرنشان کرد: هر فرزند دارای شخصیت، استعداد، ظرفیت و مسیر رشد خاص خود است و هنر والدین این نیست که او را به نسخهای از خواستههای خود تبدیل کنند، بلکه باید تواناییهای او را کشف و زمینه شکوفایی آنها را فراهم کنند که اگر والدین فقط بر تحقق آرزوهای خود اصرار داشته باشند، ممکن است بسیاری از استعدادها و قابلیتهای فرزند نادیده گرفته شود.
دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان کهگیلویه و بویراحمد بیان کرد: تربیت زمانی به نتیجه میرسد که والدین ابتدا فرزند را بشناسند و بپذیرند و سپس با توجه به شرایط سنی، ویژگیهای شخصیتی و استعدادهای او، مسیر رشد وی را همراهی کنند؛ نه اینکه بخواهند او را صرفاً مطابق خواستههای خود شکل دهند.
حجتالاسلام پیشقدم گفت: شناخت مراحل تربیت، تقویت روابط اساسی انسان و اصلاح رابطه والدین با فرزندان، بهویژه رابطه مادر و دختر، میتواند بسیاری از چالشهای خانواده را کاهش دهد و اگر محبت، احترام، گفتوگوی امن، اعتماد و استقلال تدریجی در خانواده شکل بگیرد، همین رابطه میتواند به یکی از مهمترین سرمایههای تربیتی برای آینده فرزند تبدیل شود.
نظر شما