به گزارش خبرگزاری شبستان و به نقل از روابطعمومی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، نمایشگاه «محرم و عاشورا در آئینه اسناد وزارت امور خارجه» روز یکشنبه ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ به همت مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه، با حضور سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، غلامرضا امیرخانی، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، علیاکبر صالحی، رئیس بنیاد ایران شناسی و وزیر اسبق امور خارجه، دیپلماتها، سفرا و پژوهشگران ایرانی و خارجی افتتاح شد.
غلامرضا امیرخانی در آیین گشایش نمایشگاه «محرم و عاشورا در آیینه اسناد وزارت امور خارجه» با اشاره به اهمیت اسناد تاریخی گفت: «اسناد، برخلاف بسیاری از روایتهای مکتوب، اطلاعاتی دقیق و مستند درباره زمان، موضوع و زمینه وقوع رویدادها در اختیار ما قرار میدهند. سند به دلیل ارتباط مستقیم با یک رویداد و برخورداری از تاریخ و زمینه مشخص، از اعتبار و قابلیت استناد بالایی برخوردار است و میتواند منبعی قابل اتکا برای شناخت دقیقتر گذشته باشد.»
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران افزود: «یکی از ویژگیهای مهم اسناد این است که تولیدکننده سند، گاه بهصورت ناخواسته و بدون آنکه قصد انتقال همه اطلاعات را داشته باشد، جزئیاتی را ثبت میکند که بعدها برای پژوهشگران اهمیت پیدا میکند؛ اطلاعاتی که ممکن است در کتابها و سایر منابع تاریخی کمتر مورد توجه قرار گرفته باشد.»
وی با اشاره به اسناد ارائهشده در این رویداد اظهار کرد: «اسناد مرتبط با قیام عاشورا و بازتاب آن در نقاط مختلف جهان از اهمیت ویژهای برخوردارند. نمونههایی که اکنون به نمایش درآمدهاند، نشان میدهند قیام عاشورا از گذشتههای دور، فراتر از مرزهای جغرافیایی و مذهبی، مورد توجه ملتها و جوامع مختلف بوده است. همچنین امروزه در نقاط مختلف جهان شاهد گسترش و شناختهشدن هرچه بیشتر نهضت عاشورا هستیم.»
امیرخانی ادامه داد: «پیام عاشورا، پیامی جهانی برای همه آزادگان جهان است؛ پیامی مبتنی بر وحدت، برادری و حرکت در مسیر ارزشهای انسانی و الهی.»
وی با اشاره به جایگاه اهلبیت (ع) در میان پیروان مذاهب و ادیان مختلف گفت: «در سرزمینهای مختلف اسلامی، علاقه و ارادت مسلمانان شیعه و اهل سنت و حتی پیروان دیگر ادیان به اهلبیت (ع) و امام حسین (ع) قابل مشاهده است. مصر یکی از نمونههای برجسته در این زمینه است؛ این کشور همواره از نظر فکری و فرهنگی جایگاه ویژهای در جهان عرب داشته و مردم این کشور علاقه و ارادت زیادی نسبت به اهلبیت (ع) دارند. وجود اماکن زیارتی منسوب به خاندان اهلبیت (ع)، از جمله حرم حضرت نفیسه، از جلوههای این ارادت است.»
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران تأکید کرد: «پیام عاشورا میتواند زمینهساز اتحاد و همبستگی بیشتر میان مسلمانان باشد. از همین رو، هر آنچه موجب تفرقه و اختلاف میان مسلمانان شود، با روح و پیام عاشورا سازگار نیست و باید از آن پرهیز کرد.»
امیرخانی در پایان گفت: «مجموعه شواهد و اسناد تاریخی نشان میدهد محبت به اهلبیت (ع) و پیام عاشورا به یک سرزمین، مذهب یا گروه خاص محدود نیست و در طول تاریخ، در میان ملتها و جوامع گوناگون امتداد یافته است.»
سیدعباس عراقچی در ابتدای سخنان خود تصریح کرد: «امروز در افتتاح رویدادی گرد هم آمدهایم که موضوع آن تنها نمایش مجموعهای از اسناد اداری و مکاتبات تاریخی نیست، بلکه بخشی از حافظه زنده یک ملت است. حافظهای که با نام امام حسین (ع)، واقعه کربلا، فرهنگ عاشورا و آیینهای محرم پیوند خورده است.»
وی با اشاره به اسناد ارائهشده افزود: «بررسی صدها سند منتشرنشده که برخی از آنها امروز برای نخستینبار به نمایش گذاشته شدهاند، ما را با حقیقتی بنیادین روبهرو میکند. صیانت از مقدسات و ترویج فرهنگ عاشورا، همواره بخشی از تعهد ملی و هویت دیپلماتیک ایرانیان در تعامل با جهان بوده است، حتی با وجود مذهبگریزی و دینستیزی برخی حاکمان، بهویژه در دوران سیاه حکومت دستنشانده پهلوی.»
وزیر امور خارجه ادامه داد: «این اسناد بهخوبی نشان میدهند که فرهنگ عاشورا در بستری اجتماعی شکل گرفته و همواره محل گفتوگو میان سنتهای مردمی، دیدگاههای فقهی، اقتضائات اجتماعی و مسئولیتهای عمومی بوده است. مطالعه این اسناد، بهجای ارائه تصویری ساده و یکدست، چندلایگی و پویایی این فرهنگ را آشکار میکند.»
عراقچی با اشاره به ابعاد جهانی پیام عاشورا اظهار کرد: «عاشورا هم میراث ایمان است و هم میراث اخلاق، هم یادآور مظلومیت است و هم دعوت به مسئولیت، هم سوگ است و هم آگاهی. پیام امام حسین (ع) در کربلا به مرزهای جغرافیایی محدود نمیشود. این پیام، زبان کرامت انسان، مقابله با تحقیر، نفی بیتفاوتی و ایستادگی در برابر ظلم است. به همین دلیل، فرهنگ عاشورا توانسته است در میان ملتها و فرهنگهای مختلف، زمینه گفتوگو و همدلی ایجاد کند.»
وی با اشاره به تحولات اخیر و ایستادگی ملت ایران گفت: «امسال محرم و عاشورای ایران رنگ و بوی دیگری دارد. کشور تاریخی ایران مورد هجوم ناجوانمردانه و ظالمانه دو رژیم گردنکش، قانونگریز و حقستیز آمریکایی و اسرائیلی قرار گرفت و شهدای فراوانی را در راه آزادی و سربلندی کشور و استواری کلمه الله تقدیم کرد.»
وزیر امور خارجه تأکید کرد: «ملت حسینی ایران به چشم خود ریختن خون سیدالشهدای انقلاب اسلامی و فرزندان پاکش، از مدرسه شجره طیبه میناب تا ناو دنا، فرزندان لامردی و سربازان غیور ایران را دید، اما مردانه و جانانه پای عزت و استقلال خود ایستاد تا نشان دهد پیام عاشورا را با تکتک سلولهای خود زیسته است.»
علی اکبر صالحی، وزیر خارجه اسبق ایران، با اشاره به خدمات ایرانیان در اعتلای فرهنگ عاشورا گفت: «هیچ ملتی به اندازه ایرانیان در پاسداشت و گسترش فرهنگ ماندگار عاشورا نقش نداشتهاند، نه فقط با اشک و عزاداری بلکه با خلق ادبیات، هنر، معماری، تعزیه و فلسفه ایرانیان عاشورا را حفظ کردند.»
وی در ادامه افزود: «میتوان گفت پاسداشت عاشورا یکی از سرمایههای تمدنی ایران است. عاشورا هویت ملی ما را شکل داده است و ایرانیان از ابتدا به دنبال حق و عدالت بودند. حکمت الهی قبل از اسلام در ایران وجود داشته و اهورامزدا و زرتشت بوده است. این نشان از تمدن عمیق و حکمت الهی است که در جان ایرانیها عجین شده و خیلی زود پذیرای فرهنگ عاشورا شد. تا عاشورا پابرجاست ایران هم زنده و پویا است.»
صالحی با بیان اینکه باید به فلسفه قیام و اخلاق حسینی پرداخت، گفت: «باید به بازتولید مستمر یک رخداد و حافظه تاریخی ادامه دهیم. عاشورا مدرسه گفتگو بود، بارها امام حسین تا آخرین لحظه راه گفتگو را نبست و بارها با سپاه دشمن سخن گفت و بارها حجت را تمام کرد. بنابراین این رفتار میآموزد که مقاومت هرگز به معنای نفی گفتگو نیست و گفتگو تا آخرین لحظه ادامه دارد.»
گفتنی است، در پایان این مراسم از کتاب «محرم و عاشورا در آینه اسناد وزارت خارجه» رونمایی شد.
همچنین در حاشیه این رویداد، مراسم آیینی تعزیه با حضور سخنرانان رویداد و سفرای مهمان برگزار شد.
رویداد «محرم و عاشورا در آینه اسناد وزارت امور خارجه» با نمایش مجموعهای از اسناد تاریخی، از جمله اسنادی که برای نخستینبار در معرض دید قرار گرفتند، در مرکز مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت امور خارجه افتتاح شد. سخنرانان این مراسم بر اعتبار اسناد تاریخی، ابعاد جهانی پیام عاشورا و جایگاه این فرهنگ در هویت تمدنی ایران تأکید کردند.
کد خبر 1898433
نظر شما