به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از البوابه، دولت مصر در چارچوب برنامهای جامع، پروژه مرمت و توسعه مساجد و بقاع متبرکه منسوب به اهلبیت پیامبر اکرم(ص) را با هدف حفظ میراث اسلامی و تاریخی، بازآفرینی هویت فرهنگی مناطق تاریخی قاهره و تقویت جایگاه این کشور بهعنوان یکی از مقاصد مهم گردشگری دینی و فرهنگی اجرا کرده است.
در سالهای اخیر، شماری از مهمترین مساجد اهلبیت(ع) شاهد عملیات گسترده مرمت، بازسازی و نوسازی بودهاند؛ اقداماتی که شامل استحکامبخشی بناها، مرمت معماری تاریخی، بازسازی ضریحها، بهروزرسانی سامانههای روشنایی و خدمات، و همچنین ساماندهی میدانها و خیابانهای پیرامونی این اماکن بوده است.
مسجد امام حسین(ع)؛ آغاز پروژهای بزرگ
یکی از مهمترین بخشهای این طرح، مرمت و بازسازی مسجد امام حسین(ع) بود که پس از پایان عملیات بازسازی، در ۲۷ آوریل ۲۰۲۲ با حضور عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر، و سلطان مفضل سیفالدین، رهبر طایفه بهره هند، افتتاح شد.
در این پروژه، ساختمان مسجد بهطور کامل بازسازی، ضریح مطهر نوسازی و فضای اطراف آن ساماندهی شد، در حالی که هویت تاریخی و معماری فاطمی مسجد حفظ شد.
مسجد امام حسین(ع) از مهمترین بناهای تاریخی مصر به شمار میرود و ساخت آن به سال ۱۱۵۴ میلادی در دوره فاطمیان بازمیگردد.
این مسجد مجموعهای از آثار و اشیای تاریخی اسلامی را در خود جای داده است که بنا بر روایات، از جمله آنها قطعهای منسوب به پیراهن پیامبر اکرم(ص)، بخشی از عصای آن حضرت، سرمهدان ایشان، دو تار از محاسن شریف پیامبر(ص) و دو نسخه قرآن به خط کوفی است که یکی از آنها به امام علی(ع) منسوب دانسته میشود.
مسجد حضرت سیده نفیسه(س)
در هشتم آگوست ۲۰۲۳ نیز مسجد حضرت سیده نفیسه(س) پس از پایان عملیات مرمت و توسعه، با حضور رئیسجمهور مصر و سلطان طایفه بهره افتتاح شد.
در این طرح، ضریح مطهر، بخشهای معماری مسجد، سامانههای روشنایی و خدمات رفاهی بازسازی شد و همزمان میدان و خیابانهای منتهی به مسجد، فضای سبز و محیط پیرامونی نیز ساماندهی شدند.
حضرت سیده نفیسه(س) جایگاه ویژهای در میان مردم مصر دارد. بر اساس منابع تاریخی، نخستین بنای آرامگاه ایشان به دستور عبیدالله بن سری بن حکم، حاکم وقت مصر، ساخته شد؛ پس از آنکه همسر ایشان، اسحاق بن جعفر صادق، با دفن ایشان در مصر بنا بر درخواست مردم موافقت کرد. این بارگاه امروزه یکی از مشهورترین زیارتگاههای اسلامی به شمار میرود.
مسجد حضرت سیده زینب(س)
در ماه می ۲۰۲۴ نیز مسجد حضرت سیده زینب(س) پس از پایان عملیات مرمت و توسعه، با حضور عبدالفتاح السیسی افتتاح شد و به سومین مسجد بزرگ اهلبیت(ع) تبدیل شد که در قالب این طرح ملی بازسازی شده است.
رئیسجمهور مصر در مراسم افتتاح اعلام کرد که دولت برنامهای جامع برای توسعه مساجد اهلبیت(ع)، صحابه و صالحان در سراسر کشور دارد و این اماکن را بخشی از هویت دینی و تمدنی مصر میداند.
ر این پروژه، مسجد بهطور کامل بازسازی شد، بخشهای تاریخی آن مرمت گردید، مساحت بنا به حدود ۹۰۰ متر مربع افزایش یافت تا ظرفیت پذیرش حدود ۱۵۰۰ نمازگزار را داشته باشد و همچنین مرکزی برای نگهداری اسناد و نسخههای خطی اسلامی ایجاد شد. خیابانها و محدوده اطراف مسجد، از خیابان بورسعید تا محیط پیرامونی آن نیز بازآفرینی شد.
قدمت این مسجد به دوران فاطمیان بازمیگردد و در سال ۵۴۹ هجری قمری (۱۱۵۴ میلادی) به دستور وزیر صالح طلائع ساخته شده است.
مرمت مسجد فاطمه نبویه(س)
در آگوست ۲۰۲۲ نیز مسجد سیده فاطمه نبویه(س) در منطقه «درب الأحمر» پس از پایان عملیات مرمت و توسعه با هزینهای حدود شش میلیون پوند مصر افتتاح شد.
در این طرح، مساحت مسجد به حدود ۲۲۰۰ متر مربع افزایش یافت و امکانات و خدمات آن برای پذیرایی از شمار بیشتری از نمازگزاران و زائران ارتقا پیدا کرد.
حضرت سیده فاطمه نبویه (س)، دختر امام حسین(ع)، در میان مردم مصر با لقبهای «امالیتامی» و «امالمساکین» شناخته میشود و آرامگاه منسوب به ایشان از زیارتگاههای مهم قاهره تاریخی است.
مسجد سیده رقیه(س)
مسجد حضرت سیده رقیه(س) نیز از دیگر بناهایی است که در نوامبر ۲۰۲۲ پس از پایان عملیات توسعه و مرمت افتتاح شد.
این مسجد در محله تاریخی «الخلیفه» قرار دارد و بنای فعلی آن در دوره عثمانی به دستور عبدالرحمن کتخدا ساخته شده است.
برخی روایتهای تاریخی حاکی از آن است که حضرت رقیه(س)، دختر امیرالمؤمنین امام علی(ع)، پس از واقعه کربلا همراه گروهی از اهلبیت(ع) به مصر آمده است؛ هرچند درباره وجود مدفن ایشان در این مسجد، اتفاق نظر تاریخی وجود ندارد.
احیای «مسیر اهلبیت(ع)»
طرح دولت مصر تنها به مرمت مساجد محدود نشده، بلکه پروژهای گسترده برای احیای «مسیر اهلبیت(ع)» نیز در قاهره تاریخی اجرا شده است.
این مسیر، محدودهای از سور مجریالعیون، فسطاط، مصر قدیم، سیده نفیسه، امام حسین(ع)، سیده زینب(س) و خیابان الأشراف را دربر میگیرد و با هدف احیای بافت تاریخی و قرار دادن این مناطق در فهرست مقاصد مهم گردشگری دینی جهان ساماندهی شده است.
این مسیر حدود دو کیلومتر طول دارد و مجموعهای از آثار شاخص تاریخی و اسلامی، از جمله مسجد احمد بن طولون، موزه گایر اندرسون، گنبد شجرالدر، مسجد سیده سکینه، مسجد سیده رقیه، آرامگاه محمد الأنور، گنبد عاتکه، گنبد جعفری، گنبد فاطمه خاتون، گنبد الأشرف خلیل و بوستان الخلیفه را در بر میگیرد. همچنین خیابانهای تاریخی همچون الأشراف، الخلیفه، عبدالمجید اللبان و بورسعید نیز بخشی از این طرح هستند.
حفظ میراث اسلامی و تاریخی
به گفته مسئولان مصری، این پروژهها با هدف حفاظت از میراث معماری و اسلامی، احیای اماکن مذهبی تاریخی، ارتقای خدمات به زائران و ایجاد توازن میان صیانت از آثار تاریخی و توسعه زیرساختهای گردشگری اجرا شده است.
این طرح همچنین با هدف تقویت گردشگری مذهبی و معرفی قاهره تاریخی بهعنوان یکی از مهمترین شهرهای جهان اسلام دنبال میشود.
نظر شما