خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: فلسطینیها و حامیان فلسطین، دومین سالگرد شهادت «اسماعیل عبدالسلام احمد هنیه»، رئیس پیشین دفتر سیاسی جنبش حماس را گرامی میدارند؛ شخصیتی که زندگی او از اردوگاه آوارگان «شاطئ» در نوار غزه آغاز شد و به رهبری یکی از مهمترین جنبشهای فلسطینی انجامید.
اسماعیل هنیه در ۲۹ ژانویه ۱۹۶۲ (برخی منابع ۱۹۶۳) در اردوگاه الشاطئ در شهر غزه متولد شد. خانواده او پس از اشغال سرزمینهای فلسطینی در جریان «نکبت» سال ۱۹۴۸ از منطقه الجوره، واقع در عسقلان امروزی، آواره شده بودند.
وی دوران تحصیل خود را در مدارس آژانس امداد و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی (آنروا) گذراند و سپس در رشته زبان و ادبیات عرب دانشگاه اسلامی غزه فارغالتحصیل شد. هنیه از همان دوران دانشجویی حضوری فعال در تشکلهای دانشجویی داشت.
آغاز فعالیت سیاسی
با آغاز انتفاضه نخست فلسطین در سال ۱۹۸۷، هنیه فعالیت سیاسی خود را گسترش داد و از نخستین افرادی بود که پس از تأسیس جنبش حماس به این جنبش پیوست.
او چندین بار از سوی رژیم صهیونیستی بازداشت شد و در سالهای ۱۹۸۸ و ۱۹۸۹ مدتی را در زندان گذراند. هنیه در سال ۱۹۹۲ نیز همراه صدها فعال فلسطینی به جنوب لبنان تبعید شد.
پس از بازگشت به غزه، از نزدیکترین یاران شیخ احمد یاسین، بنیانگذار حماس، شد و مدیریت دفتر وی را برعهده گرفت و در شکلگیری رویکرد سیاسی این جنبش نقش داشت.
نخستوزیری و مدیریت غزه
پس از پیروزی حماس در انتخابات قانونگذاری فلسطین در سال ۲۰۰۶، هنیه مأمور تشکیل دولت شد و ریاست دولت فلسطین را برعهده گرفت.
دوران مسئولیت او همزمان با محاصره نوار غزه، فشارهای سیاسی و بحرانهای اقتصادی و انسانی بود. با این حال، وی بر ادامه ارائه خدمات عمومی در حوزههای بهداشت، آموزش و خدمات اجتماعی تأکید داشت.
از جمله جملات مشهور او این بود: «با یک دست مدرسه و بیمارستان میسازیم و با دست دیگر به مقاومت در برابر اشغالگری ادامه میدهیم.»
ریاست دفتر سیاسی حماس
هنیه در سال ۲۰۱۷ به ریاست دفتر سیاسی حماس انتخاب شد و هدایت فعالیتهای سیاسی و دیپلماتیک این جنبش را برعهده گرفت.
او از دوحه پایتخت قطر، با مقامهای کشورهای منطقه، جهان اسلام و برخی طرفهای بینالمللی دیدار و گفتوگو میکرد و در تلاش بود موضوع فلسطین را در عرصه بینالمللی زنده نگه دارد.
همچنین در مذاکرات مربوط به آتشبس، تبادل اسرا و ورود کمکهای بشردوستانه به نوار غزه نقش داشت.
نقش در جنگ غزه
جنگ غزه که پس از عملیات «طوفان الاقصی» در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد، مهمترین دوره رهبری سیاسی هنیه به شمار میرود.
او در طول جنگ با صدور بیانیهها و سخنرانیهای متعدد، فلسطینیان را به صبر و پایداری فرا میخواند؛ این در حالی بود که سه تن از فرزندان و شماری از نوههایش در حملات رژیم صهیونیستی در سال ۲۰۲۴ جان باختند.
هنیه پس از این حادثه اعلام کرد: «فرزندانمان را از دست دادیم، اما آرمانمان را از دست ندادهایم و خون، بهترین گواه پیروزی است.»
ترور در تهران
اسماعیل هنیه ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۴، در جریان سفر به تهران برای شرکت در مراسم تحلیف رئیسجمهور ایران، ترور شد؛ رخدادی که بازتاب گستردهای در فلسطین، جهان عرب و کشورهای اسلامی داشت.
مراسم تشییع پیکر او در دوحه پایتخت قطر، با حضور شخصیتهای سیاسی و هزاران نفر از مردم برگزار شد.
از هنیه جملهای نیز نقل شده است که اندکی پیش از شهادتش گفته بود: «ممکن است یک رهبر برود، اما رهبران دیگری خواهند آمد.» جملهای که از سوی هوادارانش بهعنوان تأکیدی بر تداوم آرمان فلسطین تعبیر شده است.
«عقبنشینی نکنید»
یکی از پیامهای مکرر هنیه در طول سالهای فعالیت سیاسی، دعوت به صبر و استقامت بود. او گفته بود: «این راه آسان نیست، اما راه حق است. به مسیر خود ادامه دهید و عقبنشینی نکنید.»
این سخن، از نگاه هوادارانش، بازتابدهنده باور او به استمرار مبارزه ملت فلسطین برای دستیابی به حقوق خود بود.
چهرهای ماندگار در تاریخ معاصر فلسطین
اسماعیل هنیه از چهرههای شناختهشده سیاست فلسطین به شمار میرود که نام او با مقاومت، فعالیت سیاسی، تلاشهای دیپلماتیک و دفاع از حقوق ملت فلسطین گره خورده است.
دو سال پس از ترور وی، همچنان نام و خاطره او در میان بخش قابل توجهی از فلسطینیان و حامیان فلسطین زنده است و زندگی او بهعنوان مسیری از آوارگی تا رهبری سیاسی حماس و پایان یافتن با شهادت، مرور میشود.
نظر شما