به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از کرمان؛ در ادامه بازخوانی فرمایشات امام شهید انقلاب در خصوص نهجالبلاغه؛ در این شماره، به تناسب بحثهای مطرح شده ایشان در ارجاع دادن به خطبههای امیرالمؤمنین علی علیهالسلام؛ موضوعی متناسب با شرایط کنونی جامعه تقدیم خوانندگان میشود.
امام علی علیهالسلام جملهای در خطبه ۱۷۳ نهجالبلاغه که پس از جنگ صفین ایراد شده؛ دارند که در آنجا میفرمایند " اَلا وَ لا یَحمِلُ هذَا العَلَمَ اِلاّ اَهلُ البَصَرِ وَ الصَّبر؛ به دوش نمیکشد این عَلَم را مگر اهل بصیرت و صبر.
رهبر شهید در چندین مقطع از سخنرانیهای خود به این عبارت مهم اشاره کردند؛ از جمله در دیدار مسئولان نظام و میهمانان کنفرانس وحدت اسلامی در ۸ دیماه ۹۴ که بصیرت و صبر را دو عامل پیروزی عنوان کرده و فرمودند: هدف آنها [دشمنان اسلام] ایجاد جنگ داخلی بین مسلمانها است و متأسّفانه تا حدودی موفّق شدهاند.
کشورهای اسلامی را یکی پس از دیگری دارند ویران میکنند -سوریه را ویران میکنند، یمن را ویران میکنند، لیبی را ویران میکنند- زیرساختهایشان را از بین میبرند، چرا؟ چرا ما تسلیم این توطئه بشویم؟ چرا آن چیزی که هدف آنها است، برای ما ناشناخته باقی بماند؟
بصیرت پیدا کنیم؛ اگر میخواهیم در این راه موفّق بشویم، باید بصیرت پیدا کنیم.
امیرالمؤمنین (علیهالصّلاةوالسّلام) فرمود: اَلا وَ لا یَحمِلُ هذَا العَلَمَ اِلاّ اَهلُ البَصَرِ وَ الصَّبر؛ باید بصیرت پیدا کرد، باید در این راه صبور بود. وَ اِن تَصبِروا وَ تَتَّقوا لا یَضُرُّکُم کَیدُهُم شَیئًا؛ اگر با بصیرت حرکت کنیم و صبر کنیم و استقامت به خرج بدهیم اثری نمیبخشد{اهداف دشمن}؛ امّا وقتیکه ما هم مثل آنها حرف بزنیم، مثل آنها کار بکنیم، آن وقت نتیجه این میشود.
در بحرین مسلمانها را چرا اینجور زیر فشار قرار میدهند؟ در نیجریه چرا [برای] آن شیخ مصلحِ تقریبیِ مؤمن [شیخ ابراهیم الزّکزاکی] اینجور فاجعهآفرینی میکنند و حدود هزار نفر از مردم دوروبر او را به قتل میرسانند و شش فرزند او را در دو سال به شهادت میرسانند؟
چرا دنیای اسلام در مقابل این فجایع ساکت میمانَد؟ چرا دنیای اسلام بمباران شبانهروزی قریب به یک سال در یمن را تحمّل میکند؟ نزدیک به یک سال است -ده ماه و اندکی است- که خانهی مردم یمن، بیمارستانشان، مدرسهشان، جادّهشان، افراد بیگناهشان، زن و مردشان زیر بمبها هستند؛ چرا؟ این به نفع دنیای اسلام است؟
سوریه یکجور، عراق یکجور. اهداف آنها اهداف خطرناکی است، اهداف آنها در اتاقهای فکر -به قول خودشان- طرّاحی میشود؛ ما باید بیدار باشیم.
این بخش از فرمایشات ایشان دقیقاً برای برهه کنونی که ایران اسلامی در آن قرار گرفته، بسیار هدایتگر و الهامبخش است زیرا ما میبینیم که امروز دشمن سراغ امالقرای جهان اسلام آمده و همان بلایا و فجایعی که در کشورهای مورد اشاره رهبر شهید ما به بار آورده حالا در ایران هم دارد تکرار میکند.
هدف قراردادن زیرساختها، بمباران مدارس و بیمارستانها و... که در جنگ رمضان دیدیم.
بالاترین مصیبت اما شهادت ولیامر مسلمین جهان و رهبر انقلاب اسلامی است که هرگز نباید در برابر آن سکوت کرد.
گویا امروز این فرمایشات رهبر شهید است که به ما تلنگر میزند "ما باید بیدار باشیم" و اینجاست که قدرت تحلیل اهمیت پیدا میکند و به همین بهانه بخش دیگری از فرمایشات رهبری مورد اشاره قرار میگیرد که بیانات پس از اقامه نماز جماعت در روز ۲۹ رمضان ۱۴۱۱ هجری قمری است.
قدرت تحلیل لازمه ایستادگی در راه حق
ایشان در آن برنامه فرمودند: من از سابق مکرر گفتهام که اگر ملتی قدرت تحلیل خودش را از دست بدهد، فریب و شکست خواهد خورد.
اصحاب امام حسن، قدرت تحلیل نداشتند؛ نمیتوانستند بفهمند که قضیه چیست و چه دارد میگذرد.اصحاب امیرالمؤمنین، آنهایی که دل او را خون کردند، همه مغرض نبودند؛ اما خیلی از آنها - مثل خوارج - قدرت تحلیل نداشتند. قدرت تحلیل خوارج ضعیف بود.
یک آدم ناباب، یک آدم بدجنس، یک آدم زباندار پیدا میشد و مردم را به یک طرف میکشاند؛ شاخص را گم میکردند.
در جاده، همیشه باید شاخص مورد نظر باشد. اگر شاخص را گم کردید، زود اشتباه میکنید. امیرالمؤمنین میفرمود: «و لایحمل هذا العلم الّا اهل البصر و الصّبر»؛ اول، بصیرت، هوشمندی، بینایی، قدرت فهم و تحلیل، و بعد صبر و مقاومت و ایستادگی.
از آنچه که پیش میآید، انسان زود دلش آب نشود. راه حق، راه دشواری است.
بصیرتافزایی راهکار مقابله با فتنههای دشمن
ایشان در همین جلسه فرمودند: این جمله که امیرالمؤمنین فرمودند، چیز عجیبی است: «ایّهاالناس انّ احقّ النّاس بهذا الامر اقواهم علیه و اعلمهم بامرالله فیه فان شغب شاغب استعتب»؛ اگر کسی در مقابل این مسیر صحیحی که من در پیش گرفتهام، فتنهگری و آشوبگری بکند، نصیحتش میکنیم که برگردد؛ اما اگر اِبا کرد، رویش شمشیر میکشیم؛ «فان ابی قوتل». اگر کسی از این طریق تخطی بکند، با شمشیر علوی مواجه میشود.
در همین خطبه [خطبهی ۱۷۳] میفرماید: «الا وانّی اقاتل رجلین»؛ من با دو کس میجنگم: «رجلا ادّعی ما لیس له و اخر منع الّذی علیه»؛ یکی آن کسی که چیزی را که متعلق به او نیست - مالی را، مقامی را، حقی را که به او تعلق ندارد - بخواهد دست بیندازد و بگیرد؛ نفر دوم کسی است که حقی را که برگردن اوست و باید ادا بکند، ادا نکند.
مثلاً باید به جهاد برود، اما نرود؛ باید ادای مال بکند، اما نکند؛ باید در اجتماع مسلمین شرکت کند، اما نکند. او قاطعانه این مطالب را میفرمود. «و قد فتح بابالحرب بینکم و بین اهلالقبلة و لایحمل هذا العلم الّا اهل البصر و الصّبر»؛ باب جنگ با اهل قبله بر روی شما باز شد. زمان پیامبر، چه موقع چنین چیزی بود؟
عمار یاسر در جنگ صفین ملتفت شد که در یک گوشهی لشکر همهمه است. خودش را رساند، دید یک نفر آمده وسوسه کرده که شما با چه کسانی دارید میجنگید؛ طرف مقابل شما مسلمان اند و نماز میخوانند و جماعت دارند! این وسوسه را چند بار در لشکر صفین به وجود آوردند و هر دفعه هم به گمانم عمار بود که خودش را رساند و فتنه را افشا کرد.
عمار جملهای با این مضمون گفت که جنجال نکنید، حقیقت را بشناسید. این پرچمی که در مقابل شماست، من دیدم که به جنگ پیامبر آمد و زیر این پرچم، همان کسانی ایستاده بودند که الان ایستادهاند؛ و پرچمی را دیدم -اشاره به پرچم امیرالمؤمنین- که در مقابل آن پرچم بود و زیر آن پیامبر و همان کسانی که امروز ایستادهاند -یعنی امیرالمؤمنین- بودند؛ چرا اشتباه میکنید؟ چرا حقیقت را نمیشناسید؟
بصیرت و پایداری راه حفظ جمهوری اسلامی
رهبر شهید در بیانات مهمی که ۱۳۸۴/۰۳/۰۸ در دیدار نمایندگان مجلس داشتند، فرمودند: اگر دشمن بخواهد برای تحقق آرزوی بزرگ خود - که ریشهکنی جمهوری اسلامی و پایین آوردن پرچم اسلام از قلهی این کشور است - طراحی کند، طبیعتاً طراحی، اجزا و مقدماتی دارد.
ایجاد اختلاف، ایجاد بیایمانی، ایجاد مشکلات برای مردم، عمیق کردن فاصلهی طبقاتی، ترویج فساد، بدبین کردن مردم به مسؤولان، و دستگاههای ضابط و انضباط بخش را از حیثیت انداختن - مثل از حیثیت انداختن قوهی قضاییه، از حیثیت انداختن شورای نگهبان، از حیثیت انداختن مجلس، از حیثیت انداختن دستگاههای گوناگون - همه جزو اجزاء اینهاست.
بعضیها به این بخش کمک میکنند، بدون اینکه به ارتباط این بخش با دیگران توجه کنند؛ این بر اثر عدم بصیرت است.
ما بارها عرض کردهایم که امیرالمؤمنین در جنگ صفین - شاید این جمله را دربارهی عمار هم فرموده باشد - مکرر این جمله را میفرمود: «و لا یحمل هذا العلم الّا اهل البصر والصّبر». چه عبارت زیبایی هم هست؛ حروف بصر و صبر یکی است، ترکیبش دوتاست؛ و چه زیبا! فقط اهل بصیرت و پایداری میتوانند این پرچم را بردارند.
شاهکلیدی که رهبر شهید انقلاب به ما نشان دادهاند
آنچه از بازخوانی فرمایشات رهبر شهید میتوان نتیجه گرفت این است که دشمن با طراحیهای چندلایه خود، به دنبال آن است که ما را در میان لایههای مختلف، سرگردان و بیبصیر کند. اما با تمسک به شاهکلیدی که رهبر انقلاب به ما نشان دادهاند، میتوان این بازی را تغییر داد.
بیداری یعنی شناخت لایهها و پیروزی یعنی مجهز شدن به «بصیرت» برای تشخیص و «صبر» برای ایستادگی.
تاریخ ثابت کرده وقتی بصیرت از میان برود، لایههای طراحی شده دشمن به سرعت عمل میکنند همانگونه که در کشورهای همسایه شاهد فروپاشی زیرساختها و جنگهای داخلی هستیم.
فریب دشمن در این طراحی، تک بُعدی جلوه دادن بحرانها است
امروز نیز که دشمن با هدف قرار دادن حیثیت نهادهای نظام و تضعیف پیوندهای اجتماعی، تلاش میکند تا از لایههای مختلف نفوذ کند، شعار «باید بیدار باشیم» بیش از هر زمان دیگری اهمیت مییابد. بزرگترین فریب دشمن در این طراحی، تک بُعدی جلوه دادن بحرانها است؛ او میخواهد ما را درگیر لایههای سطحی نگه دارد تا از لایههای عمیقتر غافل شویم.
هدف قرار دادن پیوند میان ملت و نهادهای حاکمیتی (مانند مجلس و قوه قضائیه) برای ایجاد بیاعتمادی؛ تلاش برای از بین بردن اعتبار نهادهای ضابط و حاکمیتی تا در صورت بروز بحران، هیچ مرجع قابل اعتمادی برای هدایت جامعه باقی نماند؛ استفاده از فشارهای اقتصادی و اجتماعی برای ایجاد ناامیدی و در نهایت، از بین بردن انسجام زیرساختهای کشور برنامه دشمن است.
رهبر شهید انقلاب با نگاهی تیزبین، این لایهها را شناخته و شاهکلید عبور را در دو کلمه خلاصه کردهاند: بصیرت و صبر.
این راهکار، در واقع بازخوانی هوشمندانه کلام امیرالمؤمنین (علیهالسلام) در خطبه ۱۷۳ نهجالبلاغه است: «اَلا وَ لا یَحمِلُ هذَا العَلَمَ اِلاّ اَهلُ البَصَرِ وَ الصَّبر» این شاهکلید، دقیقاً همان چیزی است که در برابر طراحی چندلایه دشمن کارایی دارد.
بصیرت یعنی توانایی تشخیص اینکه یک بحران اجتماعی ساده در واقع بخشی از یک لایه طراحی شده توسط دشمن است و بصیرت باعث میشود که ما شاخص را در میان هیاهوی دشمن گم نکنیم و صبر یعنی پایداری در برابر فشارهای لایه دوم و سوم دشمن، بدون اینکه به لایههای اصلی نظام آسیب برسد.
نظر شما