آیتالله «سید نصیر حسینی» در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در یاسوج با اشاره به جایگاه خون شهید در فرهنگ اسلامی، اظهار کرد: یکی از مفاهیمی که در روزهای پس از شهادت بزرگان دین و رهبران الهی بیش از گذشته مورد توجه قرار میگیرد، مسئله خونخواهی است که متأسفانه گاهی بدون توجه به مبانی اصیل قرآنی و فقهی تفسیر میشود، در حالی که در اندیشه اسلام، خونخواهی نه یک رفتار احساسی، بلکه یک اصل مبتنی بر عدالت الهی است.
وی گفت: قرآن کریم از همان آغاز، حرمت جان انسان را از بزرگترین ارزشهای الهی معرفی میکند و خداوند در سوره مائده میفرماید: «مَنْ قَتَلَ نَفْسًا بِغَیْرِ نَفْسٍ أَوْ فَسَادٍ فِی الْأَرْضِ فَکَأَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِیعًا وَمَنْ أَحْیَاهَا فَکَأَنَّمَا أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعًا، هر کس انسانی را بدون آنکه مرتکب قتل یا فساد در زمین شده باشد به قتل برساند، گویا همه انسانها را کشته است و هر کس انسانی را زنده بدارد، گویی همه مردم را زنده داشته است» و این آیه نشان میدهد که حفظ جان انسانها از بزرگترین اهداف شریعت اسلام بوده و هرگونه تعرض به آن، تعرض به امنیت و حیات جامعه انسانی محسوب میشود.
نماینده ولیفقیه در استان کهگیلویه و بویراحمد ادامه داد: در کنار تأکید بر حرمت خون انسان، اسلام راه تحقق عدالت را نیز بیان کرده و خداوند متعال در آیه ۳۳ سوره اسراء میفرماید: «وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِیِّهِ سُلْطَانًا فَلَا یُسْرِفْ فِی الْقَتْلِ إِنَّهُ کَانَ مَنْصُورًا، هر کس مظلوم کشته شود، برای ولی او حقی قرار دادهایم، اما در کشتن از حد تجاوز نکند»، این آیه، هم اصل حق مطالبه خون مظلوم را تثبیت میکند و هم بلافاصله از هرگونه افراط، انتقامگیری کور و خروج از مرز عدالت جلوگیری میکند.
آیتالله حسینی ادامه داد: اسلام هرگز خونخواهی را به معنای انتقام شخصی نمیداند، بلکه آن را اجرای عدالت میشناسد، بر همین اساس، خداوند در آیه ۱۷۹ سوره بقره میفرماید: «وَلَکُمْ فِی الْقِصَاصِ حَیَاةٌ یَا أُولِی الْأَلْبَابِ، در قصاص برای شما حیات است، ای صاحبان خرد»، این تعبیر بسیار عمیق است؛ زیرا فلسفه قصاص، گسترش خشونت نیست، بلکه جلوگیری از تکرار جنایت، حفظ امنیت عمومی و پاسداری از کرامت انسانهاست.
وی با بیان اینکه در فقه شیعه، اجرای قصاص و احقاق حق تنها در صلاحیت حاکمیت مشروع اسلامی است، افزود: هیچ فرد یا گروهی حق ندارد به نام خونخواهی، خارج از چارچوب قانون و احکام شرعی اقدام کند، همچنان که فقهای بزرگ شیعه همواره تأکید کردهاند که عدالت، نظم اجتماعی و جلوگیری از هرجومرج، از اهداف اساسی شریعت بوده و خونخواهی تنها زمانی مشروع است که در مسیر احقاق حق و بر پایه موازین فقه اسلامی دنبال شود.
نماینده ولیفقیه در استان کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به اینکه در فرهنگ شیعه، خونخواهی تنها یک مفهوم حقوقی نیست، بلکه دارای ابعاد اعتقادی و کلامی نیز است، افزود: قیام حضرت سیدالشهدا(ع) بزرگترین جلوه دفاع از حق و مقابله با ظلم است و در روایات اسلامی آمده که حضرت ولیعصر(عج) با شعار خونخواهی امام حسین(ع) قیام خواهند کرد که مقصود از این خونخواهی، انتقام فردی نیست، بلکه برپایی عدالت جهانی، نابودی نظام ظلم و احیای ارزشهایی است که امام حسین(ع) برای آن به شهادت رسید.
آیتالله حسینی به شرایط کنونی جهان اسلام اشاره کرد و گفت: امروز که امت اسلامی با جنایت، اشغالگری، ترور شخصیتهای برجسته دینی و سیاسی و کشتار مردم بیگناه در نقاط مختلف منطقه روبهرو است، بیش از هر زمان دیگری باید میان مفهوم قرآنی خونخواهی و برداشتهای احساسی تفاوت قائل شد و خون شهید در فرهنگ اسلام، سرمایه بیداری ملتهاست و خونخواهی حقیقی، استمرار راه شهید، دفاع از مظلوم، مقابله با ظلم و تلاش برای تحقق عدالت الهی است.
وی خاطرنشان کرد: هرگاه مسلمانان در پرتو قرآن، سنت پیامبر اکرم(ص) و مکتب اهلبیت(ع) به این حقیقت بازگردند که عدالت، محور همه احکام الهی است، خواهند دانست که خونخواهی در اسلام نه دعوت به خشونت، بلکه دعوت به اقامه قسط است؛ همان رسالتی که خداوند در آیه ۲۵ سوره حدید هدف بعثت پیامبران معرفی میکند: «لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ»؛ تا مردم به عدالت قیام کنند.
نماینده ولیفقیه در استان کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به اینکه فرهنگ خونخواهی در مکتب اهلبیت(ع) همواره با صبر، حکمت و عدالت همراه بوده، اظهار کرد: شهادت شخصیتهای بزرگ دینی، اگرچه ضایعهای جبرانناپذیر برای امت اسلامی است، اما در منطق قرآن، خون شهید هرگز هدر نمیرود، همچنان که خداوند متعال در سوره آلعمران میفرماید: «وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا بَلْ أَحْیَاءٌ عِندَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ»؛ این حیات، تنها حیات اخروی نیست، بلکه استمرار تأثیر اجتماعی، فرهنگی و تاریخی شهید در میان امت اسلامی نیز از آثار آن به شمار میرود.
آیتالله حسینی ادامه داد: قرآن کریم مسلمانان را به دفاع از مظلومان فراخوانده و در آیه ۷۵ سوره نساء میفرماید: «وَمَا لَکُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِینَ...»، این آیه نشان میدهد که دفاع از مظلوم و مقابله با ظلم، یک مسئولیت الهی بوده و خونخواهی نیز زمانی معنا پیدا میکند که در مسیر حمایت از حق، جلوگیری از تکرار جنایت و برپایی عدالت و نه در مسیر احساسات و اقدامات خارج از ضوابط شرعی قرار گیرد.
وی گفت: تجربه تاریخ اسلام از واقعه عاشورا تا دوران معاصر، نشان داده خون شهید هرگز موجب خاموشی یک مکتب نشده، بلکه عامل پویایی و استمرار آن بوده و هر جا خون پاکی بر زمین ریخته شده، درخت ایمان و مقاومت استوارتر و ملتها با الهام از فرهنگ ایثار، مسیر عزت و استقلال را ادامه دادهاند، به همین دلایل خونخواهی در فرهنگ اسلامی پیش از آنکه یک مطالبه حقوقی باشد، مسئولیتی برای پاسداری از حقیقت، صیانت از ارزشهای الهی و جلوگیری از تحریف راه شهیدان است.
نظر شما