به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری شبستان، در میانه تحولات پرشتاب منطقه و جهان، جایی که فشارهای سیاسی، تحریمهای اقتصادی، جنگهای ترکیبی و نبردهای شناختی به ابزارهای رایج قدرتهای بزرگ تبدیل شدهاند، «مقاومت» در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب به عنوان یک دکترین ملی و راهبردی، جایگاهی محوری یافته است. این دکترین، مقاومت را نه واکنشی مقطعی به تهدیدها، بلکه الگویی برای حکمرانی، پیشرفت و حفظ استقلال کشور معرفی میکند.
رهبر شهید انقلاب در طول سالهای گذشته بارها تأکید کردهاند که مقاومت به معنای ایستادگی منفعلانه نیست، بلکه راهی برای افزایش قدرت ملی، خنثیسازی فشارها و تبدیل تهدیدها به فرصت است. بر همین اساس، مقاومت در نگاه ایشان با مفاهیمی چون خودباوری، پیشرفت علمی، اقتدار دفاعی، اقتصاد مقاومتی، انسجام ملی و دیپلماسی عزتمند پیوند خورده است.
مقاومت؛ از یک شعار تا یک دکترین حکمرانی
تحلیل بیانات رهبر شهید انقلاب نشان میدهد که مقاومت در اندیشه ایشان، صرفاً یک مفهوم امنیتی یا نظامی نیست. این مفهوم به مرور زمان به یک دکترین جامع تبدیل شده که همه حوزههای اداره کشور را در بر میگیرد.
در این چارچوب، استقلال سیاسی بدون اقتدار اقتصادی پایدار نخواهد بود؛ اقتصاد بدون تولید و نوآوری آسیبپذیر میشود؛ امنیت بدون مشارکت مردم دوام نمیآورد و پیشرفت علمی نیز بدون اعتماد به توان داخلی امکانپذیر نیست. از همین رو، مقاومت به راهبردی فراگیر برای تقویت قدرت ملی تبدیل شده است.
قدرت ملی؛ محور اصلی مقاومت
یکی از مهمترین ویژگیهای این دکترین، نگاه به قدرت به عنوان مجموعهای از مؤلفههای بههمپیوسته است. در این نگاه، قدرت صرفاً به توان نظامی محدود نمیشود، بلکه اقتصاد، علم، فرهنگ، فناوری، سرمایه اجتماعی، دیپلماسی و اعتماد عمومی نیز اجزای اصلی اقتدار ملی به شمار میروند.
بر همین اساس، هر موفقیت علمی، هر پیشرفت فناورانه، هر گام در مسیر خودکفایی و هر افزایش در مشارکت مردم، بخشی از فرآیند تقویت مقاومت ملی تلقی میشود.
اقتصاد مقاومتی؛ ستون اصلی مقاومت ملی
در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب، اقتصاد مقاومتی یکی از مهمترین ابزارهای تحقق مقاومت ملی است. هدف از این رویکرد، کاهش آسیبپذیری کشور در برابر فشارهای خارجی، تقویت تولید داخلی، توسعه صادرات، حمایت از شرکتهای دانشبنیان و افزایش تابآوری اقتصاد است.
این نگاه، مقاومت را از عرصه نظامی فراتر برده و آن را به یکی از پایههای توسعه اقتصادی کشور تبدیل کرده است.
مردم؛ سرمایه اصلی مقاومت
در دکترین مقاومت ملی، مردم مهمترین پشتوانه اقتدار کشور محسوب میشوند. انسجام اجتماعی، اعتماد عمومی، مشارکت در عرصههای مختلف و حضور فعال نسل جوان، از عناصر کلیدی این راهبرد به شمار میروند. بر اساس این دیدگاه، هر اندازه سرمایه اجتماعی تقویت شود، توان کشور برای عبور از بحرانها نیز افزایش خواهد یافت.
بازدارندگی؛ نتیجه مقاومت
یکی دیگر از ابعاد مهم این دکترین، ایجاد بازدارندگی مؤثر است. در این چارچوب، هدف مقاومت صرفاً پاسخ به تهدیدها نیست، بلکه افزایش توان ملی تا سطحی است که دشمن هزینه هرگونه اقدام خصمانه را بیش از منافع آن ارزیابی کند. از این منظر، تقویت توان دفاعی، پیشرفت فناوریهای راهبردی، ارتقای دیپلماسی و توسعه همکاریهای منطقهای، مکمل یکدیگر در ایجاد امنیت پایدار هستند.
فراتر از مرزها
تحلیلگران معتقدند دکترین مقاومت در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب، تنها به مسائل داخلی محدود نیست، بلکه بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی نیز اثرگذار بوده است. تأکید بر استقلال، حفظ عزت ملی، توسعه روابط با کشورهای همسو، حمایت از ملتهای تحت فشار و مخالفت با سلطهگری، از مهمترین جلوههای این رویکرد در عرصه بینالمللی به شمار میرود.
مرور منظومه فکری رهبر شهید انقلاب نشان میدهد که مقاومت، در این چارچوب، یک واکنش احساسی یا راهبردی کوتاهمدت نیست؛ بلکه الگویی برای ساختن «ایران قوی» است. الگویی که بر افزایش قدرت ملی از مسیر علم، اقتصاد، فرهنگ، مردم، امنیت و خودباوری تأکید دارد.
از دیدگاه رهبر شهید انقلاب، «ایران قوی» کشوری است که از نظر اقتصادی، علمی، فرهنگی، دفاعی و اجتماعی توانمند باشد، استقلال خود را حفظ کند، عدالت را گسترش دهد و با مشارکت مردم مسیر پیشرفت را طی کند. این مفهوم در سخنان ایشان معمولاً به این معناست که قدرت ملی حاصل ترکیب پیشرفت، استقلال، امنیت، عدالت و حضور فعال مردم است.
در این نگاه، هرچه مؤلفههای قدرت ملی تقویت شوند، توان کشور برای مقابله با فشارهای خارجی، حفظ استقلال و دستیابی به پیشرفت پایدار نیز افزایش خواهد یافت. از همین رو، مقاومت در منظومه فکری رهبر انقلاب، نه نقطه پایان یک مسیر، بلکه آغاز راهی برای تحقق اقتدار، امنیت و توسعه همهجانبه جمهوری اسلامی ایران است.
فرازهایی از بیانات رهبر شهید انقلاب درخصوص «ایران قوی»
«ایران قوی، اقتصاد قوی میخواهد؛ اقتصاد قوی هم بدون علم و فناوری و تولید امکانپذیر نیست.» ( ۱ فروردین ۱۴۰۰ /پیام نوروزی)
«قوی شدن کشور، تنها راه خنثی کردن فشارها و تهدیدهای دشمن است؛ باید در همه ابعاد قوی شویم.» ( ۲۱ آبان ۱۳۹۹ /سخنرانی تلویزیونی خطاب به ملت ایران )
«هرکس ایران قوی را میخواهد، به صنعت هستهای اهمیت بدهد.» ( ۲۱ خرداد ۱۴۰۲ / دیدار با دانشمندان، کارشناسان و مسئولان صنعت هستهای پس از بازدید از نمایشگاه دستاوردهای هستهای).
«صنعت هستهای فقط برای انرژی نیست؛ صنعت هستهای یک صنعت مادر است و در پیشرفت بخشهای گوناگون کشور نقش اساسی دارد.» ( ۲۱ خرداد ۱۴۰۲ / دیدار با مسئولان و دانشمندان صنعت هستهای)
«اگر بخواهیم ایران قوی داشته باشیم، باید از لحاظ علمی، اقتصادی، دفاعی، فرهنگی و سیاسی قوی باشیم.» ( در بیانات متعدد پیرامون مفهوم «ایران قوی» و پیشرفت کشور / مجموعه بیانات منتشرشده در پایگاه اطلاعرسانی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر انقلاب).
نظر شما