خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- نهج البلاغه به عنوان میراث ماندگار امیرالمؤمنین امام علی(ع)، همواره یکی از مهمترین منابع معرفتی و تربیتی جهان اسلام بوده است؛ کتابی که در کنار آموزههای عمیق اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی، تصویری جامع از انسان مؤمن، جامعه آرمانی و حکومت عدالتمحور ارائه میدهد.
با این وجود، بسیاری از کارشناسان معتقدند که این گنجینه ارزشمند هنوز آنگونه که شایسته است در میان نسل جوان شناخته نشده و فاصله میان جوانان و معارف علوی همچنان نیازمند آسیبشناسی و برنامهریزی دقیق فرهنگی است.
در شرایطی که نسل جدید بیش از هر زمان دیگری با انبوه اطلاعات، شبهات اعتقادی، بحرانهای هویتی، هجمههای رسانهای و سبکهای متنوع زندگی در فضای مجازی مواجه است، بازخوانی آموزههای نهجالبلاغه میتواند چراغ راهی برای تقویت قدرت تحلیل، افزایش بصیرت، حفظ هویت دینی و ارتقای مسئولیتپذیری اجتماعی باشد.
از سوی دیگر، بهرهگیری از شیوههای نوین آموزشی، زبان روان و ابزارهای رسانهای جدید، ضرورتی انکارناپذیر برای معرفی این اثر گرانسنگ به نسل امروز به شمار میرود.
در همین راستا، حجتالاسلام موسی آذرنیوند، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی بیرجند و عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه بیرجند، در گفتوگو با خبرنگار شبستان، به تبیین جایگاه نهجالبلاغه در تربیت نسل جوان، موانع انس با این کتاب ارزشمند، نقش آن در افزایش بصیرت و همچنین راهکارهای نهادینهسازی فرهنگ مطالعه نهجالبلاغه در جامعه پرداخت.
نهجالبلاغه؛ الگویی جامع برای تربیت انسان متعهد و کارآمد
حجتالاسلام آذرنیوند با بیان اینکه نهجالبلاغه «أختالقرآن» و شالوده حکمت علوی است، اظهار کرد: نهجالبلاغه برای جوان امروز که با پرسشهای بنیادین، بحران هویت و چالشهای فکری روبهروست، هم عقلانیت نقادانه ارائه میدهد و هم معنویتی عمیق و عاشقانه را به تصویر میکشد.نهجالبلاغه برای جوان امروز که با پرسشهای بنیادین، بحران هویت و چالشهای فکری روبهروست، هم عقلانیت نقادانه ارائه میدهد و هم معنویتی عمیق و عاشقانه را به تصویر میکشد.
وی افزود: ضرورت رجوع به نهجالبلاغه در دنیای امروز از آن جهت است که این کتاب، الگویی کامل از «انسان متعهد و کارآمد» را معرفی میکند؛ انسانی که نه گرفتار افراطهای مادیگرایی میشود و نه در دام تفریطها و عرفانهای کاذب میافتد، بلکه مسیر سعادت را بر پایه عقل، ایمان و مسئولیت اجتماعی میپیماید.
ارائه کاربردی مفاهیم؛ مهمترین راه جذب نسل جدید
عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه بیرجند درباره مهمترین موانع گرایش جوانان به مطالعه نهجالبلاغه گفت: یکی از مهمترین موانع، ناآشنایی مخاطبان با ترجمههای روان و پویا و همچنین ارائه کلیشهای و صرفاً خطابی از مفاهیم این کتاب است.
وی تصریح کرد: اگر نهجالبلاغه را به صورت مسئلهمحور و متناسب با نیازهای امروز جامعه معرفی کنیم، بسیاری از جوانان با آن ارتباط برقرار خواهند کرد. اگر نهجالبلاغه را به صورت مسئلهمحور و متناسب با نیازهای امروز جامعه معرفی کنیم، بسیاری از جوانان با آن ارتباط برقرار خواهند کرد. باید نشان دهیم که این کتاب برای مسائل خانواده، عدالت، اقتصاد، اخلاق، مدیریت و پاسخ به شبهات روز، حرفهای کاربردی و راهگشا دارد.
حجت الاسلام آذرنیوند تأکید کرد: استفاده از ترجمههای روان، شرحهای موضوعی و شیوههای نوین آموزشی میتواند زمینه انس بیشتر نسل جوان با معارف علوی را فراهم کند.
نهجالبلاغه؛ مدرسه بصیرت و قدرت تشخیص حق از باطل
مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، «بصیرت» را یکی از مهمترین آموزههای نهجالبلاغه دانست و اظهار کرد: در کلام امیرالمؤمنین(ع)، بصیرت به معنای نگاه نافذ به حقیقت امور و پرهیز از قضاوتهای سطحی و ظاهربینانه است.
وی ادامه داد:نهجالبلاغه با آموزش معیارهایی همچون عدالت، تقوا، عقلانیت و حقیقتجویی، قدرت تحلیل و تشخیص را در جوانان افزایش میدهد نهجالبلاغه با آموزش معیارهایی همچون عدالت، تقوا، عقلانیت و حقیقتجویی، قدرت تحلیل و تشخیص را در جوانان افزایش میدهد تا در میان انبوه شبهات، تبلیغات و جریانهای انحرافی، حقیقت را از باطل بازشناسند و گرفتار تحریفهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی نشوند.
حجت الاسلام آذرنیوند خاطرنشان کرد: جوانی که با این معیارها تربیت شود، در برابر جنگ شناختی و عملیات روانی دشمنان نیز از قدرت تحلیل و تصمیمگیری بیشتری برخوردار خواهد بود.
نامه ۳۱؛ بهترین نقطه آغاز برای آشنایی جوانان با نهجالبلاغه
وی در پاسخ به این سؤال که مطالعه نهجالبلاغه از کدام بخش برای نوجوانان و جوانان مناسبتر است، گفت: بدون تردید «نامه ۳۱» نهجالبلاغه، یعنی وصیت امیرالمؤمنین(ع) به امام حسن مجتبی(ع)، بهترین نقطه آغاز برای انس با این کتاب ارزشمند است.
وی افزود: این نامه مجموعهای جامع از توصیههای اخلاقی، تربیتی، معرفتی و اجتماعی برای جوانان است و بدون نیاز به پیشزمینه تاریخی، ارتباطی عمیق با روحیه کنجکاو و حقیقتجوی نسل جوان برقرار میکند.
حجت الاسلام آذرنیوند همچنین مطالعه حکمتهای کوتاه نهجالبلاغه را به دلیل بیان ساده، موجز و اثرگذار، گزینهای مناسب برای آغاز این مسیر دانست.
خانواده، مدرسه و دانشگاه؛ سه ضلع ترویج فرهنگ نهجالبلاغه
عضو هیئت علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه بیرجند با اشاره به نقش نهادهای تربیتی در ترویج فرهنگ نهجالبلاغه گفت: خانواده، مدرسه و دانشگاه هر سه باید در این زمینه نقشآفرینی مؤثر داشته باشند.
وی پیشنهاد کرد:در خانوادهها میتوان طرح «یک حکمت در روز» را همراه با ترجمه روان در جمع خانواده اجرا کرد تا مفاهیم نهجالبلاغه به بخشی از سبک زندگی تبدیل شود.
در خانوادهها میتوان طرح «یک حکمت در روز» را همراه با ترجمه روان در جمع خانواده اجرا کرد تا مفاهیم نهجالبلاغه به بخشی از سبک زندگی تبدیل شود.
حجت الاسلام آذرنیوند ادامه داد: در مدارس نیز برگزاری مسابقات پویانمایی، موشنگرافی و تولید آثار هنری با محوریت خطبهها و حکمتهای نهجالبلاغه توسط دانشآموزان، میتواند جذابیت این اثر را برای نسل جدید افزایش دهد.
وی همچنین تشکیل «حلقههای مسئلهشناسی علوی» در دانشگاهها را از دیگر راهکارهای مؤثر دانست و گفت: دانشجویان میتوانند مسائل و آسیبهای اجتماعی روز را با خطبهها و نامههای نهجالبلاغه تطبیق داده و راهکارهای عملی استخراج کنند.دانشجویان میتوانند مسائل و آسیبهای اجتماعی روز را با خطبهها و نامههای نهجالبلاغه تطبیق داده و راهکارهای عملی استخراج کنند.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند ادامه داد: علاوه بر این، تولید پادکستهای کوتاه، محتوای چندرسانهای و بهرهگیری از ظرفیت فضای مجازی نیز میتواند نقش مهمی در گسترش فرهنگ مطالعه نهجالبلاغه میان نسل جوان ایفا کند.
حجت الاسلام آذرنیوند تأکید کرد: نهجالبلاغه تنها یک کتاب تاریخی یا مجموعهای از سخنان اخلاقی نیست، بلکه نقشه راه زندگی فردی و اجتماعی انسان معاصر است و هرچه ارتباط نسل جوان با این گنجینه ارزشمند عمیقتر شود، جامعه نیز از سرمایهای بزرگ در مسیر رشد معنوی، عدالتخواهی، عقلانیت و پیشرفت برخوردار خواهد شد.
نظر شما