«حسن هانیزاده»، کارشناس مسائل خاورمیانه در گفتگوی اختصاصی با گروه بینالملل خبرگزاری شبستان تاکید کرد که تشکیل «کمیته عالی» که مسئولیت نظارت سیاسی بر روند میانجیگری به منظور حصول توافق میان تهران و واشنگتن را بر عهده خواهد داشت، تضمین کننده روند سیاسی و امنیتی توافقات ایران و آمریکا خواهد بود.
وی در پاسخ به این پرسش که تشکیل «کمیته عالی» که در بیانیه مشترک ژنو آمده است، چه تفاوتی با سازوکارهای مذاکرات پیشین بین ایران و آمریکا دارد؟ گفت: مذاکرات ایران و آمریکا در سوئیس یکی از پیچیده ترین مذاکرات بین این دو کشور تلقی می شود. حضور دو کشور میانجی یعنی پاکستان و قطر تاثیر بالایی بر خروجی این مذاکرات خواهد داشت به اعتبار اینکه هم پاکستان به عنوان یک کشور اسلامی دارای مرز مشترک و هم قطر که دارای روابط تعریف شده با ایران در میان کشورهای حوزه خلیج فارس است، تلاش دارند تا دیدگاه های ایران و آمریکا را به هم نزدیک کنند. خروجی مذاکرات دور اول در ژنو خروجی کاملا قابل قبولی است و آمریکاییها در بند اول را بر آتش بس چه بین ایران و آمریکا و چه بین رژیم صهیونیستی و لبنان تاکید کردند و این بند در شرایط فعلی عملیاتی شده است.
هانیزاده افزود: همچنین موضوع آزادسازی پول های بلوکه شده ایران نیز در مدار بحث قرار دارد و طرف آمریکایی پذیرفته ایران می تواند نفت و مشتقات پتروشیمی خود را صادر کند و پولهای ناشی از صادرات نفت را به بانک های خود وصول کند. اینها جزیی از روند مثبت مذاکرات ژنو تلقی می شود؛ به همین دلیل به نظر می رسد پایداری و تاب آوری ملت ایران، اقتدار نیروهای مسلح و برگ برنده تنگه هرمز مجموعه عواملی هستند که آمریکا را ناچار کرد شرایط ایران را بپذیرند؛ از این رو به نظر می رسد روند مذاکرات با حضور پاکستان و قطر در قالب «کمیته عالی» می تواند در نزدیک شدن دیدگاه های آمریکا و ایران موثر باشد.
کارشناس مسائل خاورمیانه خاطرنشان کرد که دولت قطر نیز پذیرفته پولهای بلوکه شده ایران را در چهار مرحله آزاد کند و به نظر می رسد به زودی این کشور به تعهدات خود عمل خواهد کرد. ضمن اینکه دولت پاکستان تضمین کننده روند سیاسی و امنیتی توافقات ایران و آمریکا خواهد بود.
هانیزاده در پاسخ به این پرسش که به طورکلی هدف از تشکیل این «کمیته عالی» چیست، گفت:کمیته عالی متشکل از مقامات دو کشور مخصوصا نخست وزیران پاکستان و قطر می تواند نقش نظارتی و تضمین کننده داشته باشد. با توجه به اینکه در گذشته توافقاتی بین آمریکا و ایران صورت گرفته بود، اما متاسفانه شورای امنیت تاثیری بر وضعیت آن نگذاشت ولی الان پاکستان و قطر تعهد کردهاند یک کمیته نظارتی عالی برای اجرایی کردن بندهای توافق نامه تشکیل شود. این کمیته وظیفه دارد به عنوان میانجی بین ایران و آمریکا بر حصول نتیجه نهایی نظارت داشته باشد و این بخشی از ویژگی های مثبت مذاکرات ژنو است.
کارشناس مسائل بینالملل در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه ایجاد «خط ارتباطی» برای جلوگیری از سوء تفاهمها در تنگه هرمز چه اهمیتی دارد؟ گفت: تنگه هرمز یکی از عوامل و اهرمهای موثر فشار بر آمریکا و کشورهای غربی تلقی می شود و باید سازوکارهای جدیدی برای عبور و مرور کشتیها از سوی ایران تعریف شود؛ به همین دلیل به نظر می رسد این خط می تواند به ارتباط گسترده ای میان ایران و کشورهایی که کشتیهای آنها از این تنگه عبور می کند، ایجاد کند. این سازوکارها به نفع ایران خواهد بود و وجود این خط می تواند تضمین کننده منافع ملی ایران باشد.
هانیزاده در ادامه در پاسخ به این پرسش که «واحد کنترل منازعه» که قرار است با مشارکت ایران و لبنان تشکیل شود، چه اهدافی را دنبال می کند؟ گفت: وظیفه این واحد جلوگیری از تکرار تجاوزات ارتش رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان است. این کمیته می تواند بر بازگشت آوارگان لبنانی به جنوب لبنان که در طول ماههای گذشته مجبور به کوچ اجباری و ترک خانه و کاشانه شدند، تاثیرگذار باشد. همچنین این کمیته نظارتی می تواند بر آتش بس پایدار در جنوب لبنان کمک کند.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا می توان انتظار داشت در این دوره 60 روزه توافق نهایی میان ایران و آمریکا حاصل شود؟ گفت: فرآیند گزارشات نشان می دهد که مذاکرات به خوبی پیش می رود. «جی دی ونس»، معاون رییس جمهوری آمریکا با اختیارات بالا وارد مذاکرات شده؛ در حالی که اختلاف نظر بین جی دی ونس و دونالد ترامپ بسیار بالاست. ونس سعی می کند دستاوردی حداقل در حوزه سیاسی در مذاکرات داشته باشد چرا که او خود را برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به عنوان یکی از کاندیداهای اصلی آماده می کند؛ بنابراین سعی می کند به نوعی یک دستاورد سیاسی داشته باشد؛ به همین دلیل به نظر می رسد مذاکرات به خوبی و با چراغ خاموش پیش می رود و به توافق نهایی خواهد انجامید.
هانی زاده در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه اگر دو کشور در این بازه زمانی به توافق نرسند چه سناریوهایی محتمل خواهد بود؟ گفت: به هر حال هر چیزی امکان پذیر است. ممکن است بار دیگر جنگ از سر گرفته شود و دونالد ترامپ بار دیگر دست به ماجراجویی بزند ولی به هر حال پاکستان و قطر به عنوان دو کشوری که دارای روابط تعریف شده با ایران و آمریکا هستند، سعی می کنند مذاکرات در طول 60 روز آینده به یک نقطه پایداری برسد.
کارشناس مسائل بینالملل در پاسخ به این پرسش که چه موانعی می تواند موجب عدم دست یابی به توافق شود؟ گفت:مانع بزرگ اسرائیل است. رژیم صهیونیستی و شخص بنیامین نتانیاهو تلاش می کنند تا روند مذاکرات را از طریق حمله به لبنان و تهدید به ترور شخصیتها تخریب کنند ولی به هر حال «جی دی ونس» یک نقطه اختلافی با بنیامین نتانیاهو دارد و او را بارها مورد توبیخ قرار داده و به نظر می رسد بدون چراغ سبز آمریکا رژیم صهیونیستی قادر به انجام کاری نیست.
نظر شما