به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از مرآة البحرین، در ماه می گذشته، همزمان با سالروز شهادت امام محمدتقی(ع)، فضای مذهبی بحرین شاهد تنشهایی بود که از سوی بسیاری از فعالان و ناظران بهعنوان آزمونی برای سنجش میزان تأثیر فشارها و هشدارهای امنیتی بر مراسم دینی شیعیان ارزیابی شد. با وجود فضای ایجادشده، مراسم و دستههای عزاداری برگزار شد و شرکتکنندگان با حضور خود نشان دادند که همچنان بر برگزاری آیینهای مذهبی پایبند هستند.
اکنون با فرارسیدن ماه محرم و آغاز مراسم سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، نگاهها بار دیگر متوجه مساجد، حسینیهها و مراکز مذهبی بحرین شده است؛ مراکزی که هر ساله میزبان هزاران نفر از ارادتمندان اهل بیت(ع) هستند. امسال اما شرایط با سالهای گذشته تفاوتهایی داشته و همزمان با گزارشهایی از افزایش محدودیتها و اقدامات امنیتی، فضای عمومی عزاداری نیز تحت تأثیر این تحولات قرار گرفته است.
با این وجود، نخستین شبهای محرم، بهویژه مراسم برگزارشده در مجالس سوگواری سنابس، تصویری متفاوت را به نمایش گذاشت. حضور گسترده عزاداران، نظم چشمگیر صفوف سینهزنی و مشارکت پرشور مردم، از نگاه بسیاری از ناظران به پیامی آشکار درباره تداوم جایگاه عاشورا در میان شیعیان بحرین تبدیل شد.
شرکتکنندگان در این مراسم با حضور خود بر پایبندی به سنتهای مذهبی و آیینهای عاشورایی تأکید کردند. برای بسیاری از آنان، عزاداری برای امام حسین(ع) تنها یک مناسبت مذهبی سالانه نیست، بلکه بخشی از هویت دینی، فرهنگی و تاریخی جامعه شیعی بحرین به شمار میرود؛ هویتی که در طول دههها در تار و پود زندگی اجتماعی این جامعه ریشه دوانده است.
تحلیلگران معتقدند آنچه در سنابس رخ داد، فراتر از یک تجمع مذهبی معمولی بود. حضور گسترده مردم در شرایطی که طی ماههای گذشته درباره محدودیتها و فشارها بحثهای فراوانی مطرح شده، بیانگر تمایل بخش قابل توجهی از جامعه به حفظ و تداوم شعائر مذهبی است.
ناظران همچنین بر این باورند که تجربههای تاریخی در بحرین و دیگر جوامع نشان داده است که محدودیتهای اعمالشده بر مناسک دینی، لزوماً به کاهش مشارکت منجر نمیشود و در برخی موارد حتی میتواند به افزایش حساسیت اجتماعی و تقویت احساس تعلق به هویت مذهبی بینجامد.
مراسم شبهای نخست محرم در سنابس برای بسیاری از شرکتکنندگان، نمادی از پیوند عمیق میان جامعه شیعی بحرین و فرهنگ عاشورا بود؛ پیوندی که به باور آنان فراتر از تصمیمات اداری و محدودیتهای مقطعی قرار دارد و همچنان یکی از مهمترین مؤلفههای هویت دینی و فرهنگی این جامعه محسوب میشود.
در همین حال، موضوع آزادی برگزاری شعائر مذهبی و نحوه تعامل نهادهای رسمی با مناسبتهای دینی همچنان از جمله مباحث مهم در فضای عمومی بحرین به شمار میرود؛ بحثی که با آغاز محرم بار دیگر در کانون توجه افکار عمومی و محافل حقوقی و اجتماعی قرار گرفته است.
نظر شما