محرمِ بی‌سردار؛ سوگ حسین(ع) در روزگار فراق قائد شهید امت

حجت‌الاسلام محمد لاکانی، کارشناس مسائل فرهنگی و مذهبی، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان، با بیان اینکه محرم، ماه بیداری وجدان‌ها، جوشش اشک‌های آگاهانه و موسم تجدید عهد با بلندترین قله‌های ایمان، حماسه و آزادگی است، اظهار کرد: با فرا رسیدن این ماه عظیم، گویی روح تاریخ بار دیگر به حرکت درمی‌آید و دل‌های مؤمنان را به صحنه‌ای می‌برد که در آن، حق در اوج غربت می‌ایستد و باطل، با همه هیاهوی خود، رسوا می‌شود.

وی افزود: محرم تنها یک مناسبت تقویمی یا یادمانی تاریخی نیست؛ محرم، حقیقتی زنده، مدرسه‌ای جاری و مکتبی همیشگی برای همه نسل‌ها و همه عصرها است.

لاکانی اضافه کرد: در این مدرسه، انسان می‌آموزد که چگونه در اوج تنهایی، حق را رها نکند؛ چگونه در میان امواج فتنه، چراغ بصیرت را خاموش نسازد و چگونه جان، آبرو، مال و همه هستی خویش را در راه خدا و حقیقت، بی‌چشمداشت و خالصانه تقدیم کند.

وی تصریح کرد: از این رو، عاشورا صرفاً روایت مصیبتی بزرگ نیست؛ عاشورا منشور هدایت امت است و آیینه‌ای است که هر جامعه و هر انسان، می‌تواند حقیقت جایگاه خویش را در آن ببیند.

محرم؛ آیینه جاودان رویارویی حق و باطل

این کارشناس مسائل فرهنگی با تأکید بر اینکه اگر بخواهیم محرم را درست بشناسیم، باید آن را فراتر از یک حادثه در گذشته ببینیم، تصریح کرد: کربلا یک جغرافیا نیست، یک جریان است.

لاکانی با تاکید بر اینکه عاشورا یک روز نیست، یک معیار است و حسین بن علی(ع)، تنها یک شخصیت تاریخی نیست گفت: امام حسین(ع) پرچم جاودانه حق‌طلبی، عدالت‌خواهی، عزت‌مداری و عبودیت خالصانه در همه زمان‌هاست.

وی با بیان اینکه محرم از ما می‌پرسد «اگر در روز عاشورا حاضر بودیم، در کدام جبهه می‌ایستادیم؟» ادامه داد: این پرسش، هر سال برای وجدان‌های بیدار تکرار می‌شود؛ اما امسال، سنگینی و سوز این سؤال بیش از گذشته بر جان امت فرود می‌آید زیرا محرم امسال در حالی از راه رسیده است که دل‌های بسیاری، داغدار فراق قائدی شهید، مجاهدی مخلص و پرچمداری وفادار به آرمان‌های الهی و انسانی‌اند.

وی تصریحکرد: فقدان چنین مردی، تنها از دست دادن یک فرد نیست؛ بلکه غروب ستاره‌ای است که راه می‌نمود، امید می‌بخشید و با حضور خود، روح پایداری و عزت را در کالبد جامعه می‌دمید.

فراق قائد شهید؛ داغی بر دل امت

لاکانی با بیان اینکه امت، گاه در گذر تاریخ، شخصیت‌هایی را به خود می‌بیند که بودنشان مایه آرامش دل‌های مؤمن، پشتوانه جبهه حق و الهام‌بخش نسل‌های مجاهد و بیدار است، اظهار کرد: آنان در شمار مردانی‌اند که نامشان تنها بر زبان‌ها جاری نیست، بلکه در ضمیر مردم، به عنوان نماد ایمان، اخلاص، استقامت و مسئولیت‌پذیری نقش می‌بندد.

وی افزود: قائد شهید امت، حضرت امام خامنه‌ای(قدس الله نفسه الزکیه)، از همین تبار بود، از جنس مردانی که ایمان را نه در شعار، بلکه در میدان معنا می‌کنند.

لاکانی بیان کرد: مردانی که کلامشان با عمل و ادعایشان با مجاهدت، گره خورده است. او در روزگار غفلت‌ها، ندای بیداری، در هنگامه تردیدها، مظهر یقین و در میدان تهدیدها، ترجمان شجاعت و ثبات قدم بود.

شهادت، پایان راه نیست

این کارشناس مذهبی با اشاره به اینکه شهادت چنین انسان‌هایی، گرچه برای دل‌های وابسته به حق، دردناک و جان‌سوز است، اما در منطق اهل ایمان، پایان راه نیست، خاطرنشان کرد: شهیدان، از میان ما غایب می‌شوند، اما از صحنه هدایت امت حذف نمی‌شوند. جسمشان از نظرها پنهان می‌شود، اما راهشان روشن‌تر، پیامشان بلندتر و نامشان ماندگارتر خواهد ماند.

لاکانی اضافه کرد: آنان با خون خویش، بر صفحات تاریخ می‌نویسند که راه حق، با شهادت متوقف نمی‌شود؛ بلکه با شهادت، عمق و بُرد بیشتری می‌یابد.

نسبت شهیدان با مکتب عاشورا

لاکانی با اشاره به پیوند ژرف و معنوی شهیدان با مکتب عاشورا گفت: مردان الهی، آنان که عمر خویش را وقف دفاع از دین، عزت امت و کرامت انسان می‌کنند، در حقیقت، شاگردان مکتب حسین(ع) ‌ هستند.

وی اضافه کرد: آنان آموخته‌اند که زندگی بی‌هویت، زیستن نیست؛ که سازش با باطل، نجات نیست و مرگ در بستر عافیت، بسی حقیرتر از شهادت در مسیر حقیقت است.

وی افزود: یاران سیدالشهدا(ع) در شب عاشورا، با قلبی سرشار از آرامش، به استقبال فردای شهادت رفتند؛ زیرا مقصد را می‌شناختند و راه را با نوری یقین طی میکردند و شهیدان روزگار ما نیز، هرگاه صادقانه در مسیر حق گام برداشته‌اند، همین روحیه را از عاشورا وام گرفته‌اند چرا که آنان مرگ را شکست نمی‌دانند، بلکه پلی برای رسیدن به رضوان الهی می‌بینند.

اشک محرم؛ اگر با بصیرت همراه شود

لاکانی با تأکید بر اینکه محرم، ماه اشک است؛ اما نه هر اشکی، گفت: اشک محرم، اگر از سر شناخت برخیزد، عبادت است؛ اگر با بصیرت همراه شود، حرکت‌آفرین است و اگر با تعهد درآمیزد، جامعه‌ساز است.

وی اظهار کرد: گریه بر حسین(ع) تنها یک واکنش احساسی نیست، بلکه اعلام وفاداری به جبهه حق و اعلام برائت از جبهه باطل است.

لاکانی تصریح کرد: امروز نیز اشک بر سیدالشهدا(ع) و اشک بر فقدان شهیدان راه حق، هنگامی ارزشمند و اثرگذار است که ما را از رخوت بیرون آورد، روح مسئولیت را در ما زنده کند و ما را به پرسش از تکلیف امروزمان برساند چرا که. شهیدان از ما توقف نمی‌خواهند؛ از ما ادامه راه می‌خواهند.

محرم امسال؛ موسم سوگ و تجدید عهد

وی با بیان اینکه محرم امسال، برای دل‌های سوخته، تنها موسم اندوه نیست؛ موسم عهد بستن دوباره است، اظهار کرد: در روزگاری که امت، داغدار فقدان چهره‌ای برجسته از جبهه ایمان و مقاومت شده، بازخوانی پیام عاشورا ضرورتی دوچندان یافته است.

لاکانی اضافه کرد: عاشورا به ما می‌گوید که حق، هرگز با کمیِ نفرات و امکانات، شکست‌خورده نیست و باطل، هرگز با کثرت ظاهری و هیاهوی خود، پیروز حقیقی نمی‌شود.

وی افزود: پیروزی در منطق عاشورا، به ماندگاری حقیقت است، نه به غلبه ظاهری. از همین رو، خون شهیدان همواره از شمشیرها ماندگارتر بوده است.

هر عصر، عاشورای خود را دارد

این کارشناس مذهبی در ادامه به یکی از عمیق‌ترین آموزه‌های محرم اشاره کرد و گفت: نبرد حق و باطل، به سال ۶۱ هجری محدود نمانده است، هر عصر، عاشورای خود را دارد؛ هر زمانی، یزیدیان خود را می‌پرورد و هر جامعه، در معرض امتحان وفاداری یا خیانت به حق قرار می‌گیرد. از این منظر، کربلا یک الگوی همیشگی برای فهمِ زمانه و تشخیص جبهه‌هاست.

وی تأکید کرد: سیدالشهدای انقلاب اسلامی، از نشانه‌های روشن این حقیقت بود که نشان داد مکتب عاشورا، مکتبی زنده و مولد است؛ مکتبی که هنوز هم می‌تواند انسان‌هایی تربیت کند که همه سرمایه خود را در راه حق تقدیم کنند و با خون خویش، پرچم عزت را بر دوش تاریخ نگه دارند.

نسبت سوگ و مسئولیت

لاکانی با اشاره به اینکه اندوه بر فقدان شهید، امری طبیعی و مقدس است، گفت: دل‌های وابسته به حقیقت، نمی‌توانند نسبت به رفتنِ مردان خدا بی‌تفاوت باشند. اما سوگ، آنگاه در تراز ایمان معنا پیدا می‌کند که به مسئولیت تبدیل شود.

وی ادامع داد: اشک اگر به اراده نینجامد، ناقص است؛ اندوه اگر به بیداری منتهی نشود، ابتر است و محبت اگر در میدان عمل ظهور نیابد، دعوی‌ای بی‌پشتوانه خواهد بود.

لاکانی تصریح کرد: وفاداری حقیقی به شهید، در ادامه دادن راه اوست. باید آرمان‌های شهید را شناخت، زبان حال و پیام پنهان در خون او را شنید و سپس در مسیر حفظ ارزش‌ها، دفاع از حقیقت، خدمت به مردم، صیانت از وحدت، تقویت بصیرت و ایستادگی در برابر انحراف و سستی، گام برداشت.

محرم؛ فرصت پالایش، بازگشت و بازسازی درون

لاکانی با بیان اینکه ماه محرم، صرفاً ماه عزاداری نیست؛ ماه تزکیه و بازسازی درون نیز هست، خاطرنشان کرد: در این ماه، انسان می‌تواند نسبت خود را با خدا، با حقیقت، با مسئولیت اجتماعی، با عدالت و با آرمان‌های الهی بازتعریف کند. دل‌ها در محرم آماده‌ترند، اشک‌ها صادقه‌ترند و روح‌ها به آسمان نزدیک‌تر.

وی از هر یک از ما خواست در این ایام از خود بپرسد: «سهم من در ادامه راه عاشورا چیست؟ سهم من در پاسداشت نام و پیام شهیدان چیست؟ آیا تنها محب نام آنانم، یا پیرو مرام آنان نیز هستم؟»

این کارشناس مسائل مذهبی با اشاره به آیات قرآن و فرهنگ ناب اسلامی گفت: شهید هرگز مرده نیست. شهید، حیاتی برتر یافته است؛ حیاتی که در آن، نزد پروردگار خویش متنعم است و آثار حضورش در حیات جامعه استمرار دارد. قائد شهید امت نیز چنین است؛ اگرچه جسم او از میان ما رفته، اما نام او، منش او، راه او و الهام او همچنان زنده است.

وی در جمع‌بندی سخنان خود اظهار کرد: محرم امسال، محرم اشک است؛ اما نه اشکی از سر ضعف، بلکه اشکی از جنس عهد و بیداری. این ماه می‌تواند آغازی تازه باشد؛ آغازی برای بصیرتی عمیق‌تر، وحدتی استوارتر، ایمانی خالص‌تر و حضوری مسئولانه‌تر در میدان حق باشد.

لاکانی تصریح کرد: در کنار روضه حسین(ع)، از شهیدان راه حق نیز نه تنها با زبان، بلکه با جان یاد کنیم و به نسل‌های آینده بیاموزیم که مکتب عاشورا، مکتب گریستنِ صرف نیست؛ مکتب ساختن، ایستادن، فدا شدن و جاودانه گشتن است.