قرآن محور وحدت تمدن اسلامی از چین تا اندلس است

به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان گلستان، حجت‌الاسلام والمسلمین حبیب‌الله بابایی امروز (یکشنبه ۱۷ خرداد) در نشست نخبگانی «وحدت و تنوع در صورت‌بندی تمدن اسلامی» که در مرکز اسلامی گلستان برگزار شد، با اشاره به نقش بنیادین قرآن در شکل‌گیری هویت تمدنی مسلمانان اظهار کرد: یکی از پرسش‌های مهم در مطالعات تمدنی این است که چه عاملی توانسته جهان اسلام را با وجود گستردگی جغرافیایی، تنوع فرهنگی و تفاوت‌های زبانی، در قالب یک هویت واحد حفظ کند.

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور با استناد به دیدگاه «مارشال هاجسن»، اسلام‌شناس و شرق‌شناس آمریکایی، افزود: به اعتقاد این پژوهشگر، قرآن کریم عامل اصلی پیوند مسلمانان از چین تا اندلس و از بالکان تا بنگال بوده است؛ زیرا زبان مشترک، باورهای مشترک و منظومه‌ای از ارزش‌های مشترک را در میان ملت‌های اسلامی پدید آورده است.

وی با بیان اینکه تنوع فرهنگی در تمدن اسلامی مانعی برای وحدت نیست، ادامه داد: تفاوت زبان‌ها، اقوام و فرهنگ‌ها نه‌تنها موجب تضعیف وحدت اسلامی نشده، بلکه به غنای تمدنی جهان اسلام افزوده است.  

حجت‌الاسلام بابایی گفت: آنچه به این تنوع معنا و جهت می‌دهد، اشتراک در مبانی اعتقادی، ارزش‌های الهی و نگاه مشترک به انسان، جهان و خداوند است.

وی با اشاره به تحلیل برخی اندیشمندان غربی درباره نظم اجتماعی در تمدن اسلامی، افزود: در حالی که نظم در تمدن غرب عمدتاً بر پایه قانون و سازوکارهای بیرونی استوار است، در تمدن اسلامی عنصر «تقوا» و خودکنترلی درونی نقش اساسی در حفظ نظم اجتماعی ایفا می‌کند.

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور گفت: فرهنگ دینی و اخلاقی حاکم بر جوامع اسلامی سبب شده است که بسیاری از رفتارهای اجتماعی نه از سر اجبار قانونی، بلکه بر اساس تعهد درونی و مسئولیت اخلاقی شکل بگیرد.

وی با تأکید بر ضرورت بازخوانی مفهوم وحدت در شرایط کنونی جهان اسلام، اظهار کرد: ورود مدرنیته به جوامع اسلامی، لایه‌های جدیدی از تکثر و چندگانگی را ایجاد کرده است، اما همچنان می‌توان با تکیه بر مشترکات اعتقادی و فرهنگی، زمینه همگرایی و انسجام را تقویت کرد.

حجت‌الاسلام بابایی محبت را یکی از مهم‌ترین عوامل پیونددهنده جوامع اسلامی دانست و گفت: محبت اهل‌بیت(ع) از سرمایه‌های بزرگ معنوی جهان اسلام است که توانسته فراتر از مرزهای مذهبی و قومی، دل‌های مسلمانان را به یکدیگر نزدیک کند.

وی افزود: شعار «حب الحسین یوحدنا» نمونه‌ای روشن از این ظرفیت وحدت‌آفرین است که در اجتماعات عظیمی همچون اربعین به‌خوبی مشاهده می‌شود.

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور همچنین با اشاره به ظرفیت‌های علمی و پژوهشی بانوان حوزوی، تصریح کرد: امروز نزدیک به ۲۰۰ هزار نفر از بانوان کشور در حوزه‌های علمیه تحصیل کرده یا در حال تحصیل هستند و در میان آنان شخصیت‌های علمی و پژوهشی برجسته‌ای حضور دارند که می‌توانند نقش مؤثری در توسعه فعالیت‌های علمی، فرهنگی و تمدنی ایفا کنند.

وی آمادگی معاونت پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران را برای گسترش همکاری‌های علمی و پژوهشی با مرکز اسلامی گلستان اعلام کرد و گفت: برگزاری نشست‌های مشترک، هم‌اندیشی‌های علمی، انتشار آثار پژوهشی و اجرای برنامه‌های مشترک از جمله زمینه‌های همکاری میان دو مجموعه خواهد بود.

حجت‌الاسلام بابایی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به الزامات تحقق تمدن نوین اسلامی،   اظهارداشت: اشتراکات جهان اسلام بسیار بیشتر از اختلافات است، اما رسانه‌های غربی معمولاً اختلافات را برجسته و مشترکات را کمرنگ جلوه می‌دهند.

وی افزود: تمدن نوین اسلامی بیش از آنکه به ساختارها و ظواهر مادی وابسته باشد، به کیفیت روابط انسانی، اخلاق، عدالت، معنویت و نوع زیست اجتماعی انسان‌ها مرتبط است.

معاون پژوهش حوزه‌های علمیه خواهران کشور خاطرنشان کرد: معیار سنجش یک تمدن، میزان فناوری یا قدرت نظامی آن نیست، بلکه انسان‌های تربیت‌شده در آن تمدن هستند.

وی تاکید کرد: هر تمدنی را باید از خروجی‌های تربیتی و اخلاقی آن شناخت و ارزیابی کرد.