خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: دستگاه رسانهای رسمی بحرین سالهاست پروژهای مشخص را دنبال میکند؛ پروژهای با این مضمون که «حکومت با شیعیان مشکلی ندارد و حتی به آنان احترام میگذارد». اما این رسانهها دیگر تنها به انکار واقعیتهای موجود بسنده نمیکنند، بلکه با تولید و انتشار محتوای تبلیغاتی هدفمند، میکوشند تصویری بسازند که برای بسیاری از ناظران بیش از آنکه قانعکننده باشد، پرسشبرانگیز است.
هر زمان که گزارشهای حقوق بشری یا انتقادهای مردمی درباره برخورد با جامعه شیعی بحرین افزایش مییابد، روزنامهها، پایگاههای خبری و حسابهای رسانهای نزدیک به آل خلیفه با انتشار ویدئوها، مصاحبهها و مطالب هماهنگ، یک پیام مشترک را تکرار میکنند که «هیچ مشکلی میان حکومت و شیعیان وجود ندارد.» گویی میتوان یک بحران اجتماعی و سیاسی را با چند ویدئوی اینستاگرامی یا چند پست در شبکههای اجتماعی حلوفصل کرد.
منتقدان معتقدند همین اصرار مداوم بر انکار تبعیض، خود نشانهای از وجود آن است. به باور آنان، حکومتی که متهم به برخورد تبعیضآمیز با بخشی از شهروندانش نباشد، نیازی ندارد هر روز کارزارهای رسانهای گسترده برای اثبات بیگناهی خود به راه بیندازد. همچنین قدرتی که از درستی عملکرد خود اطمینان دارد، مجبور نمیشود از طریق شهادتهای از پیش آماده و چهرههایی با نفوذ اجتماعی محدود، تصویری مطلوب از خود ارائه کند.
فضای رسانهای بحرین در نگاه منتقدان، بیش از هر چیز به یک «صحنه دفاع دائمی» شباهت پیدا کرده است؛ صحنهای که در آن روایت از پیش تعیین شده، مجریان مشخص، مهمانان ثابت و حسابهای کاربری هماهنگ، همگی یک پیام واحد را بازنشر میکنند. در این میان اما صدای شهروندان شیعهای که از مشکلاتی چون محدودیتهای مذهبی، فشارهای سیاسی، سلب تابعیت یا برخورد با فعالان و عالمان دینی سخن میگویند، کمتر مجال حضور در رسانههای رسمی مییابد.
یکی دیگر از محورهای انتقاد به این کارزارها، استفاده مکرر از برخی چهرههای شیعه است که مخالفان آل خلیفه معتقدند از پایگاه مردمی و نمایندگی واقعی در میان جامعه شیعی برخوردار نیستند. این افراد در مقاطع مختلف به عنوان شاهدی بر نبود تبعیض معرفی میشوند و حضور آنان بهعنوان سندی برای اثبات رضایت شیعیان از وضعیت موجود مورد استناد قرار میگیرد.
منتقدان در برابر این رویکرد، پرسشی اساسی مطرح میکنند: اگر حکومت واقعاً باور دارد که هیچگونه تبعیضی علیه شیعیان وجود ندارد، چرا این حجم از تولید محتوای دفاعی و تبلیغاتی ضروری به نظر میرسد؟ و چرا همواره نیاز به ارائه گواهی و تأییدیه از سوی برخی چهرههای وابسته به همان جامعه وجود دارد؟
منتقدان براین باورند که این کارزارهای رسانهای بیش از آنکه برای مخاطبان داخلی طراحی شده باشند، مخاطب خارجی را هدف گرفتهاند؛ تلاشی برای نمایش بحرین به عنوان کشوری برخوردار از همزیستی و انسجام مذهبی در برابر افکار عمومی جهان، در حالی که منتقدان میگویند واقعیتهای میدانی تصویر متفاوتی را نشان میدهد.
در نهایت، بسیاری بر این باورند که افکار عمومی را نمیتوان برای مدت طولانی با تصاویر تبلیغاتی و روایتهای رسانهای متقاعد کرد؛ بهویژه زمانی که تجربه روزمره شهروندان با آنچه در رسانهها بازنمایی میشود، تفاوت داشته باشد.
مشکل اصلی اینگونه کارزارها تنها انکار اتهامات نیست، بلکه نادیده گرفتن درک و تجربه زیسته مردم است؛ زیرا عدالت و برابری واقعی، بیش از هر چیز در عمل و واقعیت اجتماعی نمایان میشود، نه در تبلیغات رسانهای و روایتهای رسمی.
نظر شما